GİRİŞ
Bu broşürün hazırlanma amacı, basit
usulde ticari kazanç elde eden
mükelleflerimizin vergi ile ilgili
ödevlerini yerine getirirken
faydalanabilecekleri bir kaynak
oluşturarak kendilerine yardımcı
olmaktır.
Broşürde;
Ø Basit usulde vergilendirilmeye
tabi olmanın şartları,
Ø Basit usulden yararlanabilecek ve
yararlanamayacak olanlar,
Ø Bakanlar kurulu kararları ile
gerçek usule alınan mükellefler,
Ø Basit usulde ticari kazancın
tespiti,
Ø Basit usulden gerçek usule geçiş,
Ø Basit usule tabi mükelleflerde
belge düzeni ve kayıtların
tutulması,
Ø Basit usule tabi mükelleflerin
yanında çalışanların durumu,
Ø Basit usulde katma değer vergisi
uygulaması,
Ø Basit usulde vergi tevkifatı ve
geçici vergi,
Ø Beyannamenin ne zaman ve nereye
verileceği,
Ø Yıllık basit usul vergisi
beyannamesinin doldurulmasında
dikkat edilecek hususlar,
Ø Verginin ne zaman ve nereye
ödeneceği,
konuları ele alınmıştır.
BASİT USULDE TİCARİ KAZANÇ
Gelir vergisine tabi olan ticaret ve
sanat erbabı kazancın tespit usulü
bakımından ikiye ayrılmaktadır.
• Basit usulde gelir vergisine tabi
olanlar,
• Gerçek usulde gelir vergisine tabi
olanlar.
Basit usulde
ticari kazanç;
Bir hesap dönemi içinde
elde edilen
hasılat ile giderler ve
satılan malların alış
bedelleri
arasındaki müspet
farktır.
|
Basit usulde vergilendirme
kapsamında bulunan mükelleflere,
gerçek usulde vergilendirilen
mükelleflerden farklı bir takım
avantajlar sağlanmıştır. Basit
usulde vergilendirmenin sağladığı
bazı avantajlar şunlardır.
Ø Defter tutulmaz.
Ø Vergi tevkifatı yapılmaz ve
muhtasar beyanname verilmez,
Ø Geçici vergi ödenmez.
Ø Basit Usulde vergilendirilen
mükelleflerin teslim ve hizmetleri
katma değer vergisinden istisnadır.
Ø Ticari kazancın tespitinde
amortismana tabi iktisadi kıymet
alışları ve satışları dikkate
alınmaz.
Ø Alınan ve verilen belgelerin
kayıtları mükelleflerin bağlı
oldukları meslek odalarındaki
bürolarda tutulmaktadır. Ancak,
isteyen mükellefler kayıtlarını
hiçbir yerden izin almadan kendileri
tutabilecekleri gibi meslek
mensuplarına da tutturabilir.
Ø Belge vermedikleri günlük
hasılatları için gün sonunda toplu
belge düzenleyebilirler. (Toplu
belge düzenleme uygulaması 259 Seri
No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
ile 31.12.2007 tarihine kadar
uzatılmıştır.)
• Basit Usule Tabi Olmanın
Genel Şartları
1. Kendi işinde bilfiil çalışmak
veya bulunmak, (işinde yardımcı işçi
ve çırak kullanmak, seyahat,
hastalık, ihtiyarlık, askerlik,
tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri
ayrılmalar dolayısıyla geçici olarak
bilfiil işinin başında bulunmamak bu
şartı bozmaz. Ölüm halinde, iş
sahibinin dul eşi veya küçük
çocukları namına işe devam olunduğu
takdirde, bunların bilfiil işin
başında bulunup bulunmamalarına
bakılmaz.)
2. İşyeri mülkiyetinin iş sahibine
ait olması halinde, emsal kira
bedeli, kiralanmış olması halinde,
yıllık kira bedeli toplamı
büyükşehir belediye sınırları içinde
(01.01.2005 tarihinden itibaren
3.200 YTL, 01.01.2006
tarihinden itibaren 3.500 YTL,
01.01.2007 tarihinden itibaren
3.700YTL) diğer yerlerde (01.01.2005
tarihinden itibaren 2.300 YTL,
01.01.2006 tarihinden
itibaren 2.500 YTL,
01.01.2007 tarihinden itibaren 2.600
YTL.) yi aşmaması.[1]
3. Ticari, zirai veya mesleki
faaliyetler dolayısıyla gerçek
usulde gelir vergisine tabi olmamak.
• Basit Usule Tabi Olmanın
Özel Şartları
1. Satın aldıkları malları olduğu
gibi veya işledikten sonra
satanların yıllık alımları tutarının
(01.01.2005 tarihinden itibaren
47.000 YTL, 01.01.2006
tarihinden itibaren 50.000 YTL,
01.01.2007 tarihinden itibaren
53.000 YTL) veya yıllık satışları
tutarının (01.01.2005 tarihinden
itibaren 66.000 YTL,
01.01.2006 tarihinden itibaren
72.000 YTL, 01.01.2007
tarihinden itibaren 77.000 YTL) yi
aşmaması. *
2. (1) numaralı bentte yazılı
olanların dışındaki işlerle
uğraşanların bir yıl içinde elde
ettikleri gayri safi iş hasılatının,
(01.01.2005 tarihinden itibaren
23.000 YTL, 01.01.2006
tarihinden itibaren 25.000 YTL,
01.01.2007 tarihinden itibaren
26.000 YTL) yi aşmaması. *
3. (1) ve (2) numaralı bentlerde
yazılı işlerin birlikte yapılması
halinde, yıllık satış tutarı ile iş
hasılatı toplamının (01.01.2005
tarihinden itibaren 47.000 YTL,
01.01.2006 tarihinden
itibaren 50.000 YTL,
01.01.2007 tarihinden itibaren
53.000 YTL) yi aşmaması. *
Milli Piyango bileti, akaryakıt,
şeker ve bunlar gibi kâr hadleri
emsallerine nazaran bariz şekilde
düşük olarak tespit edilmiş bulunan
emtia için, (1) ve (3) numaralı
bentlerde yazılı hadler yerine
ilgili Bakanlıkların görüşü alınmak
suretiyle, Maliye Bakanlığı’nca
belirlenecek alım satım hadleri
uygulanır.[2]
• Basit Usulden
Yararlanamayacak Olanlar
1. Kollektif şirket ortakları ile,
komandit şirketlerin komandite
ortakları;
2. İkrazat işleriyle uğraşanlar;
3. Sarraflar ile kıymetli maden ve
mücevherat alım satımı ile
uğraşanlar;
4. Gelir Vergisi Kanunu`nun 94 üncü
maddesinin birinci fıkrasında
sayılan kişi ve kurumlara karşı
inşaat ve onarma işini taahhüt
edenler ile bu mükelleflere karşı
derece derece taahhütte bulunanlar;
5. Sigorta prodüktörleri;
6. Her türlü ilan ve reklam
işleriyle uğraşanlar veya bu işlere
tavassut edenler;
7. Gayrimenkul ve gemi alım satımı
ile uğraşanlar;
8. Tavassut işi yapanlar (dayıbaşılar
hariç);
9. Maden işletmeleri, taş ve kireç
ocakları, kum ve çakıl istihsal
yerleri, tuğla ve kiremit harmanları
işletenler;
10. Şehirlerarası yük ve yolcu
taşımacılığı yapanlar ile treyler,
çekici ve benzerlerinin sahip veya
işleticileri, (Yapısı itibarıyla
sürücüsünden başka on dört ve daha
aşağı oturma yeri olan ve insan
taşımaya mahsus motorlu kara
taşıtları ile yolcu taşıyanlar
hariç);
11. Maliye Bakanlığı’nca teklif
edilen ve Bakanlar Kurulu’nca
kararlaştırılan iş grupları,
sektörler, il ve ilçeler, büyükşehir
belediyeleri dahil olmak üzere il ve
ilçelerin belediye sınırları
(mücavir alanlar dahil),
belediyelerin nüfusları, yöreler
itibarıyla veya sabit bir işyerinde
faaliyette bulunulup bulunulmadığına
göre gerçek usulde vergilendirilmesi
gerekli görülenler.
Bu yetkiye istinaden çıkarılan
8/5521 sayılı, 92/2683 sayılı ve
95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararları ile bir kısım mükellefler
gerçek usulde vergilendirilme
kapsamına alınmıştır.
• Bakanlar Kurulu Kararları
İle Gerçek Usule Alınan Mükellefler
- 95/6430 Sayılı BKK İle
Gerçek Usulde Vergilendirme
Kapsamına Alınan Mükellefler
Gelir Vergisi Kanunu’nun 51 inci
maddesinin Bakanlar Kurulu’na
verdiği yetkiye istinaden yayımlanan
95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile büyükşehir belediyesi
olan illerin (Erzurum, Diyarbakır ve
Sakarya ve 5216 sayılı Büyükşehir
Belediyesi Kanunu ile Büyükşehir
Belediyesi sınırları içerisine
alınan yerlerden, yeni bağlanan
mahallelerle birlikte 2000 yılı
genel nüfus sayımındaki nüfusu
30.000’den az olan yerler hariç)
mücavir alan sınırları dahil olmak
üzere büyükşehir belediye sınırları
içinde aşağıda belirtilen
faaliyetleri yapan mükellefler,
01.05.1995 tarihinden itibaren
gerçek usulde vergilendirilme
kapsamına alınmıştır.
a) Her türlü emtia imalatı ile
uğraşanlar,
b) Her türlü emtia alım-satımı ile
uğraşanlar,
c) İnşaat ile ilgili her türlü
işlerle uğraşanlar,
d) Motorlu taşıtların her türlü
bakım ve onarım işleriyle
uğraşanlar,
e) Lokanta ve benzeri hizmet
işletmelerini işletenler,
f) Eğlence ve istirahat yerlerini
işletenler.
Bu mükellefler, basit usulden
yararlanmaya ilişkin genel ve özel
şartları taşıyıp taşımadıklarına
bakılmaksızın gerçek usulde
vergilendirileceklerdir.
Ancak, Gelir Vergisi Kanunu’nun (G.V.K.)
9 uncu maddesinde yer alan esnaf
muaflığına ilişkin şartları topluca
taşıyanlar, 95/6430 sayılı kararname
kapsamına girmediklerinden, esnaf
muaflığından
yararlanabilmektedirler.
Bu kararın uygulanmasında,
mükelleflerin faaliyette
bulundukları yörelerin ekonomik
özellikleri, işyerlerinin durumu ve
iş hacimleri de dikkate
alınmaktadır.
2004/8269 sayılı kararname ile
yapılan değişiklik sonucu, 5216
sayılı Kanun ile büyükşehir belediye
sınırları içine alınan yerlerden
nüfusu 30.000’den az olan yerlerde
yukarıda sayılan işlerle uğraşan
mükellefler basit usulde
vergilendirilmeye devam
edeceklerdir.
Diğer yandan, büyükşehir belediye
sınırları içine talebe bağlı olarak
alınan köylerin bir ilçe veya ilk
kademe belediyesine katılımıyla
30.000’den az nüfuslu olan bu
yerlerin nüfusunun 30.000’in üzerine
çıkması halinde, bu yerlerde 95/6430
sayılı kararnamede belirtilen
faaliyetlerde bulunan ve basit
usulde vergilendirilen mükellefler
basit usule tabi olmanın şartlarını
kaybederler. Bu mükellefler izleyen
takvim yılı başından itibaren gerçek
usulde vergilendirilirler.
- 8/5521 Sayılı BKK İle
Gerçek Usulde Vergilendirme
Kapsamına Alınan Mükellefler
Zirai mahsul satın alarak bu
mahsulleri kısmen veya tamamen
tüketici dışında kalanlara satan
ticaret erbabı 8/5521 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile
01.01.1983 tarihinden itibaren
gerçek usulde vergilendirme
kapsamına alınmışlardır.
Canlı hayvan alım-satımı faaliyeti
anılan Kararname kapsamında
değerlendirildiğinden, bu şekilde
faaliyette bulunan mükellefler
gerçek usulde vergilendirilecektir.
Zirai mahsulün toptancı hallerinden
veya ticari faaliyette bulunan sebze
komisyoncularından sonraki teslim
aşamaları 8/5521 sayılı kararname
kapsamında kalmamaktadır.
- 92/2683 Sayılı Kararname
İle Gerçek Usulde Vergilendirme
Kapsamına Alınan Mükellefler
Her türlü televizyon, video, radyo,
teyp, müzik seti, disk-çalar,
kamera, bilgisayar, soğutucu,
çamaşır ve bulaşık makinası,
elektrikli süpürge, elektronik müzik
aletleri, elektrikli dikiş makinası
ile elektrikle çalışan benzeri
eşyaların alım-satımı ve üretimi ile
uğraşan mükellefler 92/2683 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile gerçek
usulde vergilendirme kapsamına
alınmışlardır.
Kararnamede yazılı malların yanında,
diğer mal ve hizmetleri satan
mükellefler de gerçek usulde
vergilendirilmektedir.
Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen
elektrikle çalışan benzeri eşyalar
ibaresinden, doğrudan elektrik
enerjisiyle çalışan veya elektrikle
şarj edildikten sonra çalışan
emtianın anlaşılması gerekmektedir.
Bu Kararnamede belirtilen emtianın
alım-satımı yoluyla ticaretinin
yapılmasında, eski, yeni veya
kullanılmış olma ayrımına
gidilmeksizin, kararnamede yer alan
emtiaların ticaretini yapanlar ile
belirtilen işlerle uğraşan bütün
mükellefler girmektedir.
Örnek:
Denizli ilinde ikinci el cep
telefonu alım-satımı faaliyetinde
bulunan Bay (D) nin bu faaliyeti,
92/2683 sayılı kararname kapsamında
kaldığından bu mükellef gerçek
usulde vergilendirilecektir
Basit usule tabi
olma şartlarından
herhangi birini takvim
yılı içinde kaybedenler
ertesi takvim yılı
başından itibaren gerçek
usulde vergilendirilir.
|
• Ortaklıklarda
Basit Usule Tabi Olmanın Şartları
Ortaklıkların basit usule tabi olup
olmadığının tespitinde, iş hacmi
ölçüleri ile yıllık kira bedelleri
toplu olarak dikkate alınır.
Ortaklıklarda, ortakların birinin
gerçek usule tabi olması diğer
ortakları da gerçek usule tabi hale
getirir.
Adi ortaklık halinde çalışanların
aynı zamanda şahsi bir işle de
iştigal etmeleri durumunda tespit,
G.V.K.’nın 47 nci maddesinin 2
numaralı bendi ile 48’inci
maddesinde yer alan ölçülerden şahsi
işine ait olanlara, ortaklıklardan
payına düşen kısmın ilave
edilmesiyle yapılır.
Bir mükellefin birden fazla
ortaklıkta hissesinin bulunması
durumunda, ortaklıklardaki paylarına
düşen işyeri kirası ve iş hacmi
ölçüleri tek tek toplanır ve böylece
basit usulden yararlanabilme
şartlarının aşılıp aşılmadığı tespit
edilir.
Aynı işte ortak
olarak çalışanlar
hakkında, Gelir Vergisi
Kanunu’nda belirtilen
yıllık kira bedeli ve iş
hacmi ölçüleri toplu
olarak değerlendirilir.
|
Örnek:
Bay (A), Trabzon’da Bay (B) ile Adi
Ortaklık kurmuştur. Bay (A) nın
hissesi %50, Bay (B) nin hissesi %50
dir. Ortaklığa ait işyeri kira
tutarı 01.01.2006 tarihi itibarıyla
1.500 YTL olup, 2006 yılındaki
alışları 50.000 YTL, satışları ise
62.000 YTL dir. Ayrıca Bay (A) nın
kendine ait işletmesi nedeniyle
1.200 YTL kira ödemesi, 39.000 YTL
mal alışı bulunmaktadır.
Bay (A) nın ortaklıktan payına 750
YTL kira düşmektedir. Kendi
işyerinin yıllık kirası 1.200 YTL
olup ikisinin toplamı 1.950 YTL
olduğundan yıllık kira tutarı
bakımından basit usulün şartlarına
haizdir.
Bay (A) ya ortaklık alışlarında
25.000YTL düşmektedir. Kendi
işletmesindeki alışları 39.000 YTL
dir. İkisinin toplamı 64.000 YTL
olup, (2006 yılı için belirlenen
50.000 YTL lik haddi aştığından) Bay
(A), 48 inci maddede belirtilen
şartları ihlal etmiştir.
Bay (A), 31.12.2006 tarihi
itibarıyla basit usule tabi olmanın
şartlarını kaybettiğinden, 2007
vergilendirme döneminden itibaren
gerçek usulde vergilendirilecektir.
Ortaklığın devam etmesi halinde, bay
(B) nin kazancıda, ortağının kazancı
gerçek usulden
vergilendirildiğinden, hadleri aşıp
aşmadığına bakılmaksızın 2007
yılından itibaren gerçek usulden
vergilendirilecektir.
• Basit Usulde Ticari
Kazancın Tespiti
Basit usulde ticari kazanç, bir
hesap dönemi içinde elde edilen
hasılat ile giderler ve satılan
malların alış bedelleri arasındaki
müspet farktır. Bu fark, faaliyetle
ilgili olarak alınması ve verilmesi
mecburi olan alış ve giderler ve
hasılatlara ilişkin belgelerde
yazılı tutarlara göre
hesaplanacaktır.
Kazancın bu şekilde tespiti
sırasında emtia ticareti ile
uğraşanlarca;
- Hesap dönemi sonundaki emtia
mevcudunun değeri hasılata,
- Hesap dönemi başındaki emtia
mevcudunun değeri giderlere,
ilave edilecektir.
Ancak, kullanılan sabit kıymetler
gider yazılmayacak ve üzerlerinden
amortisman hesaplanmayacaktır.
Kazancı basit usulde tespit edilen
mükelleflerin defter tutma
yükümlülükleri bulunmamaktadır. Bu
mükellefler, kazancın tespiti ve
Vergi Usul Kanununun defter tutma
hükümleri hariç, bildirme,
vesikalar, muhafaza, ibraz diğer
ödevler ceza hükümleri ile bu Kanun
ve diğer kanunlarda yer alan ikinci
sınıf tüccarlar hakkındaki hükümlere
tabidirler.
• Basit Usulden Gerçek Usule
Geçiş
Basit usule tabi olmanın genel ve
özel şartlarından herhangi birini
takvim yılı içinde kaybedenler,
ertesi takvim yılı başından
itibaren gerçek usulde
vergilendirileceklerdir.
Basit usulün şartlarına haiz
olanlardan, bu usulden yararlanmak
istemediklerini yazı ile bildirenler
bu talepleri doğrultusunda takip
eden ay başından veya
izleyen takvim yılı başından,
yeni işe başlayanlar ise işe başlama
tarihinden itibaren gerçek usulde
vergilendirilirler.
Yapılan denetimlerde
basit usulde
vergilendirilen
mükelleflerden sahte
veya muhteviyatı
itibarıyla yanıltıcı
belge düzenledikleri
veya
kullandıkları tespit
edilenler basit usulden
yararlanamazlar.
Bu hususun kendilerine
tebliğ tarihini takip
eden aybaşından
itibaren işletme hesabı
esasına göre defter
tutmak kaydı ile
gerçek usulde
vergilendirilirler.
|
Herhangi bir şekilde gerçek usulde
vergilendirilecek olanlar ve gerçek
usulde vergilendirilen mükellefler,
bir daha hiçbir şekilde basit
usulden yararlanamazlar. Daha önce
gerçek usulde vergilendirilmekte
iken işini terk eden mükellefler bu
tarihten sonra işe başlamaları
halinde yine gerçek usulde
vergilendirileceklerdir.
Gerçek usulde vergilendirilen
kişilerin aynı türden iş yapan eş ve
çocukları da bu faaliyetleri nedeni
ile basit usulden yararlanamazlar.
Örnek :
Osmaniye ili sınırları içinde öteden
beri bakkallık faaliyetinde bulunan
ve gerçek usulde vergilendirilen Bay
(A), bu faaliyetini 2003 yılında
terk etmiştir. Bu mükellef, herhangi
bir faaliyeti nedeniyle yeniden
mükellefiyet tesis ettirmesi
halinde, G.V.K.`nun 46 ncı
maddesinin son fıkrasında yer alan,
“herhangi bir şekilde gerçek usulde
vergilendirilecek olanlar ve gerçek
usulde vergilendirilen mükellefler
bir daha hiçbir şekilde basit
usulden yararlanamazlar” hükmü
uyarınca basit usulden
yararlanamayacağından, gerçek usulde
vergilendirilecektir.
• Basit Usule Tabi
Mükellefler İçin Beyanname Verilme
Zamanı ve Beyannamenin Nereye
Verileceği
Ø Gelirin sadece basit usulde tespit
edilen ticari kazançlardan ibaret
olması halinde, 2006 yılı
kazançlarına ilişkin beyanname
2007 yılı ŞUBAT ayının
onbeşinci günü akşamına
kadar verilecektir.
Ø Basit usulde tespit edilen ticari
kazanç yanında beyana tabi başka bir
gelir unsurunun bulunması halinde,
yıllık beyanname 2007 yılı
MART ayının onbeşinci günü akşamına
kadar verilecektir.
Ø Beyanname, kayıtlı bulunulan vergi
dairesine verilecektir.
Ø Beyanname elden verilebileceği
gibi posta ile de
gönderilebilecektir.
Ø Beyanname taahhütlü olarak posta
ile gönderildiğinde, postaya veriliş
tarihi beyannamenin verildiği tarih
olarak kabul edilecektir.
Ø Beyanname normal (adi) posta ile
gönderilirse, vergi dairesine
ulaştığı tarih beyannamenin
verildiği tarih olarak kabul
edilecektir.
Ø Tam otomasyona geçen vergi dairesi
mükelleflerinden Maliye
Bakanlığı’nca belirlenen şartları
taşıyanlar, beyannamelerini
elektronik ortamda da
gönderebilirler.
Beyannamenizi posta
yoluyla gönderecekseniz
taahhütlü olmasını
tercih ediniz!
|
• 2006 Takvim Yılı
Gelirlerine Uygulanacak Vergi
Tarifesi
|
7.000 YTL’ye kadar
|
%15 |
|
18.000 YTL’nin 7.000 YTL’si
için 1.050 YTL, fazlası
|
%20 |
|
40.000 YTL’nin 18.000 YTL’si
için 3.250 YTL, fazlası
|
%27 |
|
40.000 YTL’den fazlasının
40.000 YTL’si için 9.190
YTL, fazlası |
%35 |
• Yıllık Gelir Vergisi
Beyannamesinin (Beyana Tabi Geliri
Sadece Basit Usulde Tespit Edilen
Mükellefler için) Doldurulmasında
Dikkat Edilecek Hususlar
Ø KARBON KAĞIDI KULLANILMADAN iki
örnek doldurulacaktır. Fotokopi ile
çoğaltılan beyannameler kesinlikle
kullanılmayacaktır.
Ø Mavi veya siyah tükenmez kalem
kullanılarak BÜYÜK MATBAA HARFLERİ
ile doldurulacaktır.
Ø Kurşun kalem kesinlikle
kullanılmayacaktır.
Ø Her kutuya bir harf veya rakam
yazılacaktır.
Ø Silinti ve kazıntı yapılmayacak,
beyanname ve ek föy katlanmayacak ve
buruşturulmayacak, okunaklı
düzenlemeye özen gösterilecektir.
Ø Rakamlar arasına herhangi bir
işaret konulmayacaktır. BİLGİLER
İLGİLİ ALANA SIĞDIĞI KADAR
YAZILACAKTIR.
Ø Sayısal ifadeler romen rakamı ile
yazılmayacaktır.
Ø Alfabetik karakterler sola,
sayısal karakterler sağa yanaşık
olarak yazılacaktır.
Ø Kelimeler arasında bir karakter
boşluk bırakılacaktır.
Ø Noktalama işaretinden sonra boşluk
bırakılmayacaktır.
• Verginin Ne Zaman
Ödeneceği
a) Şubat ayının onbeşinci günü
akşamına kadar verilecek
beyannameler üzerinden hesaplanan
gelir vergisi Şubat ve
Haziran aylarında olmak
üzere, iki eşit taksitte
ödenecektir.
b) Mart ayının onbeşinci günü
akşamına kadar verilecek
beyannameler üzerinden hesaplanan
gelir vergisi Mart ve Temmuz
aylarında olmak üzere, iki
eşit taksitte ödenecektir.
•Verginin Nereye Ödeneceği
Vergi;
1) Vergi tahsiline yetkili olan
banka şubelerine,[3]
2) Bağlı bulunulan vergi dairesine,
3) Bağlı bulunulan vergi dairesinin
belediye sınırları dışındaki
herhangi bir vergi dairesine,
ödenebilir
BASİT USULDE UYGULANACAK
ESASLAR
• Basit
Usule Tabi Mükelleflerde Belge
Düzeni
- Kullanılacak Belgeler
Basit usulde vergilendirilen
mükellefler, hasılatları ile ilgili
olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine
göre fatura, perakende satış
vesikaları ve ilgili mevzuatta
sayılan diğer belgeleri düzenlemek
ve kullanmak zorundadırlar.
- Belge Temini
• Basit usule tabi mükelleflerin
kullandıkları belgeler ve zarflar
sadece Türkiye Esnaf ve Sanatkarları
Konfederasyonu (TESK) tarafından
bastırılmaktadır.
• Bu mükelleflerin kayıtları ister
odalar bünyesinde oluşturulan
muhasebe bürolarında tutulsun, ister
kendileri tutsun, belgelerini bağlı
oldukları oda veya birlikten temin
edeceklerdir.
• Mükelleflerin bulunduğu yerde
bağlı oldukları oda veya birlik
yoksa veya bulunduğu yerde bağlı
olacağı oda veya birlik kurulmamış
ise; en yakın oda veya birliğe veya
karma odaya kayıt yaptıracaktır.
Belgelerini de kayıt yaptırdığı bu
odadan temin edeceklerdir.
• Basit usulde vergilendirme
kapsamında bulunup, meslek odalarına
üye kayıtları yapılamayan, traktörle
nakliyecilik yapanlar, hususi oto
ile ticari faaliyette bulunanlar,
biçer döver işletmecileri ile inşaat
ustaları gibi mükellefler,
kullanacakları belgeleri ikinci
sınıf tüccarların tabi oldukları
esaslar çerçevesinde (anlaşmalı
matbaalara bastırmak veya noterlere
tasdik ettirmek suretiyle) temin
edebilmektedirler. Anılan
mükellefler, diledikleri takdirde
kullanacakları belgeleri faaliyette
bulundukları yerdeki herhangi bir
oda veya birlikten de temin
edebilmektedirler.
- Kayıtların Tutulması
• Basit usule tabi mükelleflerin
kayıtları, bağlı oldukları oda veya
birlikler bünyesinde kurulan
muhasebe bürolarında tutulmaktadır.
Bu bürolarda 3568 sayılı Kanuna göre
yetki almış yeterli sayıda meslek
mensubunun çalıştırılması
zorunludur.
• İsteyen mükellefler, kayıtlarını
hiçbir izne gerek olmadan kendileri
de tutabilmektedir. Bu takdirde,
vergilendirme ile ilgili ödevlerin
tamamı kendilerince yerine
getirilecektir. İsteyen mükellefler
ise kayıtlarını meslek mensubuna da
tutturabilirler.
• Mükellefler, satış ve hizmetleri
için düzenledikleri hasılat
belgelerini bir zarfta, faaliyetleri
ile ilgili olarak mal ve hizmet
alışları ile giderleri için
aldıkları gider belgelerini başka
bir zarfta toplayıp
saklayacaklardır. Kayıtları odalarda
tutulan mükellefler ise her aya ait
zarfları izleyen ayın 10’una kadar
kaydının tutulduğu büroya teslim
edeceklerdir.
• Mükelleflerden zarf içinde alınan
belgeler bürolarda işletme hesabı
defterinin gelir ve gider
sayfalarındaki işlem başlıkları esas
alınarak bilgisayar ortamına
aktarılacaktır. Bu belgeler cari yıl
sonuna kadar bürolarda
saklanacaktır.
• Belge Düzenlenmesinde
Uyulacak Esaslar
Basit usulde vergilendirilen
mükellefler ikinci sınıf tüccarların
tabi olduğu usul ve esaslar
dahilinde belge düzenlemek
durumundadırlar. Ancak; Vergi Usul
Kanununun mükerrer 257 nci
maddesindeki yetkiye istinaden,
basit usulde vergilendirilen
mükelleflerin yeni düzenlemeye
intibak edebilmeleri ve gerekli
hazırlıkları yapabilmeleri için;
– Belge vermedikleri günlük
hasılatları için gün sonunda tek bir
fatura düzenlemeleri,
– Düzenlenen faturanın alıcıya
ilişkin bilgiler yerine “... tarihli
toplam hasılat” ibaresinin
yazılması,
şeklinde kolaylık sağlanmış ve
konuya ilişkin açıklamalar 215 Seri
No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde
yapılmıştır.
Söz konusu uygulama aynı usul ve
esaslar dahilinde 259 seri no.lu
Gelir Vergisi Genel Tebliği ile
31.12.2007 tarihine kadar
uzatılmıştır. Bu imkandan
yararlanmak isteyen mükellefler,
müşterilerinin istemeleri halinde
fatura veya perakende satış vesikası
(dolmuş işletenler hariç) vermek
zorundadırlar.
• Ödeme Kaydedici Cihaz
Kullanılması
Basit usulde vergilendirilen
mükelleflerden isteyenler ödeme
kaydedici cihaz
kullanabileceklerdir.
• İktisadi Kıymetlerin
Satışında Belge Düzenlenmesi
Basit usulde vergilendirilen
mükelleflerin taşıt ve diğer sabit
kıymetlerini satmaları dolayısıyla
fatura düzenleme yükümlülükleri
bulunmamaktadır. Bu mükelleflerce
yapılan taşıt satışlarının noter
satış sözleşmesi ile, diğer sabit
kıymet satışlarının ise gider
pusulası düzenlenerek tevsik
edilmesi mümkündür.
• Belgelerin İptali
Basit usulde vergilendirilen
mükelleflerden işlerini terk
edenlerin kullanmadıkları belgelerin
iptal işlemleri, belgeleri veren oda
veya birliklerce yapılmaktadır.
Belgelerini anlaşmalı matbaalara
bastırmak veya noterlere tasdik
ettirmek suretiyle temin eden
mükelleflerin belgelerinin iptali,
vergi dairelerince yapılmaktadır.
İşini terk edenlerden, söz konusu
belgeleri ibraz edemeyenler ile
eksik belge ibraz edenler veya
belgelerini kaybettiğini bildiren
mükelleflerin durumu, belgeyi veren
oda veya birliklerce düzenlenen
tutanak ile tespit edilecektir. Bu
mükellefler hakkında ikinci sınıf
mükelleflerde olduğu gibi bir
taraftan usulsüzlük cezası
kesilirken, diğer taraftan dönem
vergi matrahlarının tespiti için
takdir komisyonuna sevk edilir.
• Muhafaza ve İbraz
Yükümlülüğü
Basit usulde vergilendirilen
mükelleflerin, bir takvim yılı
içinde aldıkları mallara ve
hizmetlere ait alış belgeleri ve
yaptıkları giderler ile hasılat
belgeleri kayıtlarının tutulduğu
bürolarda muhafaza edilecektir. Cari
takvim yılına ilişkin belgelerin
ibrazı da bu bürolardan talep
edilecektir.
Cari takvim yılı kayıtlarının
tutulması ve vergilendirmeyle ilgili
tüm ödevler bürolarca yerine
getirilecektir. Yıllık beyannamenin
verilmesinden sonra o yıla ilişkin
belgeler muhafaza edilmek üzere
mükellefe teslim edilecektir. Teslim
alınan belgeler, ilgili bulundukları
yılı takip eden takvim yılı başından
başlayarak 5 yıl süre ile
mükelleflerce muhafaza edilecektir.
• Sahte veya Muhteviyatı
İtibarıyla Yanıltıcı Belge
Düzenlediği veya Kullandığı Tespit
Edilen Mükelleflerin Durumu
Basit usule tabi ticaret erbabından,
sahte veya muhteviyatı itibarıyla
yanıltıcı belge düzenlediği veya
kullandığı tespit edilenler, bu
hususun kendilerine tebliğ edildiği
tarihi takip eden aybaşından
itibaren ikinci sınıf tüccarlara
ilişkin hükümlere tabi olurlar.
• Basit Usule Tabi
Mükelleflerin Yanında Çalışanların
Durumu
Basit usulde vergilendirilen
mükelleflerin kendi işyerlerinde
bilfiil çalışmaları veya bulunmaları
şarttır. Ancak, bu mükelleflerin
işlerinde yardımcı işçi
çalıştırmaları veya çırak
kullanmaları bu şartı bozmayacaktır.
Basit usulde vergilendirilen
mükelleflerin yanında çalışan
kişiler diğer ücretli olarak
vergilendirilecektir. Diğer ücret
kapsamında vergilendirilenler vergi
karnesi almaya mecburdurlar.
Kazançları basit usulde
vergilendirilen ticaret erbabı,
yanında çalışanların vergi karnesi
almalarını ve karnelerinde yazılı
vergilerini ödemelerini temin etmeye
mecburdurlar.
• Basit Usulde Katma Değer
Vergisi Uygulaması
Basit Usulde vergilendirilen
mükelleflerin teslim ve hizmetleri
katma değer vergisinden istisna
tutulmuştur. Buna göre;
• Basit usulde vergilendirilen
mükellefler, mal teslimleri ve
hizmet ifalarında katma değer
vergisi hesaplamayacaklar, bunlardan
mal ve hizmet alan mükellefler de
katma değer vergisi indirimi
yapmayacaklardır.
• Gerçek usulde vergilendirilen
mükelleflerden mal ve hizmet satın
alan basit usulde vergilendirilen
mükellefler, ödedikleri katma değer
vergisini gider veya maliyet olarak
dikkate alacaklardır.
• Basit Usulde Vergi
Tevkifatı ve Geçici Vergi
• Gelir Vergisi Kanunu’nun 94 üncü
maddesinde, yaptıkları ödemelerden
vergi tevkif edecekler arasında
basit usulde vergilendirilen
mükellefler sayılmamıştır. Bu
nedenle, bu mükellefler yaptıkları
ödemeler üzerinden gelir vergisi
tevkifatı yapmayacaklar ve muhtasar
beyanname vermeyeceklerdir.
• Basit usulde vergilendirilen
mükellefler geçici vergi
ödemeyeceğinden buna ilişkin
beyanname vermeyecekler ve
bildirimde bulunmayacaklardır.
|
VERGİNİZİ
ÖDEYEBİLECEĞİNİZ ANLAŞMALI
BANKALAR |
|
Banka Adı
|
|
T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş.
|
|
TÜRKİYE HALK BANKASI A.Ş. |
|
TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş. |
|
YAPI KREDİ BANKASI A.Ş. |
|
AKBANK T.A.Ş. |
|
TÜRKİYE VAKIFLAR BANKASI
T.A.O. |
|
TÜRKİYE GARANTİ BANKASI A.Ş. |
|
ŞEKERBANK T.A.Ş. |
|
FORTİSBANK A.Ş. |
|
TÜRK EKONOMİ BANKASI A.Ş |
|
FİNANSBANK A.Ş. |
|
DENİZBANK A.Ş. |
|
ANADOLUBANK A.Ş. |
|
TEKSTİLBANK A.Ş. |
|
HSBC BANK A.Ş.
|
|
OYAKBANK A.Ş. |
|
ALTERNATİFBANK A.Ş. |
|
TEKFENBANK A.Ş. |
|
TURKISHBANK A.Ş. |
|
TÜRKİYE FİNANS KATILIM
BANKASI A.Ş. |
|
ASYA KATILIM BANKASI A.Ş. |
|
ALBARAKA TÜRK KATILIM
BANKASI A.Ş. |
|
KUVEYT TÜRK KATILIM BANKASI
A.Ş. |
[1] Bu yıl
beyanname verecek olan
mükelleflerimiz 01.01.2006 yılından
itibaren geçerli olan tutarları esas
alacaklardır.
[2] Yukarıda
yer alan maddelerin ticaretini
yapanların 2005 yılında basit
usulden yararlanmaları için alış
satış ve hasılat hadleri 28 seri
Nolu Gelir Vergisi Sirküleri, 2006
yılında basit usulden yararlanmaları
için alış satış ve hasılat hadleri
41 ve 43 Nolu Gelir Vergisi
Sirküleri, 2007 yılında basit
usulden yararlanmaları için alış
satış ve hasılat hadleri 259 Seri
No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
ile yeniden belirlenmiştir.
[3] İlgili
tablo bu rehberin sonunda
verilmiştir.