Notlar
Slayt Gösterisi
Anahat
1
KURUM KAZANCININ TESPİTİNDE HASILATTAN İNDİRİLECEK GİDERLER İLE BEYANNAME ÜZERİNDEN YAPILABİLECEK İNDİRİMLER
2
"KVK’nun 13’üncü maddesine göre safi..."
  • KVK’nun 13’üncü maddesine göre safi kurum kazancının tespitinde, 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 14 ve 15. maddeleri hükümleri ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 40 ve 41. maddeleri hükümlerinde belirtilen indirilecek ve indirilemeyecek giderler dikkate alınmakta olup, indirilecek giderler aşağıda sıralanmaktadır.
3
A- GELİR VERGİSİ KANUNU’NA GÖRE İNDİRİLECEK GİDERLER:
  • 1- Kazancın Elde Edilmesi ve İdame Ettirilmesi İçin Yapılan Genel Giderler :
  • a) Belgeli Giderler :
  • Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. maddesinin 1. bendinde ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin indirim konusu yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
4
"Genel giderlerin indirilebilmesi için"
  • Genel giderlerin indirilebilmesi için, yapılan giderin;
  • Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılmış olması,
  • Vergi Usul Kanunu’nda belirtildiği şekilde, vergi kanunlarında belirtilen haller müstesna olmak üzere, belgelendirilmesi gerekmektedir.
  • Ayrıca, yapılan giderin maliyet unsuru olmaması, giderin kazancın elde edilmesi için veya gelir harcaması çerçevesinde yapılması, yapılan gider karşılığında maddi veya gayri maddi bir kıymet iktisap edilmemiş olması gerekir.
5
Ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi için yapılan genel giderler aşağıdaki gibidir:
  • Kırtasiye, Temizlik, Isıtma, Aydınlatma, Su ve Telefon Giderleri :
  • Firmalar tarafından yapılan su, elektrik, doğalgaz ve telefon harcamaları, bu harcamaların yapıldığı birimlere bağlı olarak gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınacaktır.
6
"İşyeri ve Taşıt Kira Giderleri..."
  • İşyeri ve Taşıt Kira Giderleri :
  • Firmaların taşıt kiralamaları halinde bu kiralama nedeniyle yaptıkları ödemeler GVK’nun 40/1. maddesine göre genel gider olarak dikkate alınacaktır.
  • Ancak, kiralanan taşıta ait diğer giderler 40/5. maddeye göre, gider yazılacaktır.
7
"Kiralanan işyerine ilişkin kira giderleri"
  • Kiralanan işyerine ilişkin kira giderleri, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi amacıyla yapılması durumunda, genel gider olarak indirilebilecektir.
  • Kiralanan işyerinin üretimle ilgili olması halinde, söz konusu kiralama ile ilgili olarak yapılan ödemeler, genel gider değil, üretim maliyetinin bir parçası olacaktır. Peşin ödenen kiralar ilgili olduğu dönemde gider olarak indirilebilecektir.
8
"Yapılan İşle Orantılı Temsil ve..."
  • Yapılan İşle Orantılı Temsil ve Ağırlama Giderleri :
  • Ticari kazancın elde edilmesi veya idame ettirilmesi ile yapılan giderler arasında direkt bağlantı kurulduğu takdirde, bu tür ödemeler, gider olarak dikkate alınabilecektir.


  • Bina, Taşıt, Emtia ve Bunlara Yönelik Sigorta Giderleri :
  • Bina, taşıt ve emtiaya ilişkin yaptırılacak sigorta giderleri genel gider olarak indirilebilecektir.
9
"Finansman Giderleri :"
  • Finansman Giderleri :
  • Faaliyetin yürütülmesine yönelik olarak sağlanan finansmanlar için ödenen faizler, bu harcamaların yapıldığı birime göre, örtülü sermaye örtülü kazanç oluşturmaması kaydıyla, maliyete intikal ettirilecek veya dönem kazancının tespitinde genel gider olarak indirilebilecektir.
10
"163 Seri No.lu Vergi Usul..."
  • 163 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne göre, yatırım finansmanında kullanılan kredilerin faizlerinden kuruluş dönemine ait olanların maliyete eklenmesi, işletme dönemine ait olanların ise gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınması mümkündür. Döviz kredilerinden kaynaklanan kur farklarından sabit kıymetin iktisap edildiği dönem sonuna kadar olanların kıymetin maliyetine, bu dönemden sonra çıkanların ise ait oldukları yıllarda gider yazılması veya maliyete intikal ettirilmesi söz konusu olacaktır.
11
"Alınan kredinin mal alımında kullanılması..."
  • Alınan kredinin mal alımında kullanılması halinde, stoklara girdiği tarihe kadar olan kur farklarının maliyete intikal ettirilmesi, bu tarihten sonraki kur farklarının doğrudan gider kaydedilmesi mümkündür.
  • Kredi kullanılarak veya döviz cinsinden borçlanılarak satın alınan hisse senetlerinin satın alınmasından sonra doğan finansman giderleri ve kur farklarının doğrudan gider kaydedilmesi mümkündür.
12
"Enflasyon düzeltmesi yapılırken aktif kıymetlerin..."
  • Enflasyon düzeltmesi yapılırken aktif kıymetlerin maliyet bedelleri içerisinde yer alan finansman giderlerinin reel olmayan kısımları ayrıştırılmıştır.
  • VUK’nun geçici 25’inci maddesinin (c) bendine 5228 sayılı Kanunun 11’inci maddesiyle eklenen (3) numaralı alt bent ile, 31/12/2003 tarihli bilançoya ait düzeltme işlemleriyle sınırlı olmak üzere, amortisman süresi bitmemiş kıymetlere ilişkin maliyet veya alış bedelinden düşülen reel olmayan finansman maliyetinden amortisman ayrılmamış (yani 2003 sonu itibariyle henüz itfa edilmemiş) tutarın, 2004 ve sonraki yıllarda 5 yılda ve 5 eşit taksitte dönem kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.
13
"Bu hükme istinaden aktif kıymetlerin..."
  • Bu hükme istinaden aktif kıymetlerin maliyet bedelleri içinden ayrıştırılan reel olmayan finansman giderlerinden 2003 sonu itibariyle henüz itfa edilmemiş tutarlar hesaplanarak, beşti biri 2004 yılı beyannameleri üzerinde itfa edilmiş, yani matrahtan düşülmüştür. 2005 yılı beyannameleri üzerinde ikinci taksidin itfa işlemi yapılacaktır.
14
"Pazarlama"
  • Pazarlama, Satış, Dağıtım ve Reklam Giderleri :
  • Piyasadan satın alınan veya ithal edilen malların promosyon ürünü olarak müşterilere verilmesi, mükellefler açısından pazarlama niteliğini taşımakta ve bu malların alış bedelleri GVK’nun 40/1. maddesine göre gider olarak kaydedilebilmektedir.
  • Firmalar tarafından hediye kampanyaları sonucu dağıtılan ürünlerin alış bedelleri gider olarak dikkate alınacaktır.
  • Reklam nedeniyle yapılan harcamalar da gider olarak dikkate alınacaktır.
15
"Ciro Primi :"
  • Ciro Primi :
  • Müşteriye ödenen ciro priminin ödeyen kurum tarafından gider, elde eden müşteriler tarafından da hasılat kaydedilmesi gerekir.
16
"Factoring"
  • Factoring, Forfaiting Giderleri :
  • Factoring, vadeli alacakların garanti altına alınması ve tahsilat garantisi sağlanan vadeli alacağın belli bir iskonto oranı ile factoring şirketi tarafından vadesinden önce alacaklıya ödenmesidir. Bu iskonto bedeli ve komisyonlar finansman gideri olarak indirilebilecektir.
  • Forfaiting, kredili mal ve hizmet ihracatından doğan ve gelecekte tahsil edilecek orta vadeli, uygulamada bir banka tarafından garanti edilmiş senetli ve senetsiz bir alacağın vadeden önce satılarak tahsil edilmesidir.
17
"İşveren Tarafından SSK’ya Ödenen Sigorta..."
  • İşveren Tarafından SSK’ya Ödenen Sigorta Primleri ile Emekli Sandığı’na Ödenen Emekli Aidatları :
  • İşveren tarafından ödenen SSK işveren payı, ücret ödemesinin bir parçası olup, GVK’nun 40. maddesinin 1. bendi kapsamında değerlendirilerek gider yazılır.
  • Yurt dışındaki kişilere ödenen komisyonlar, reklam giderleri, reklamasyon ve simsariye giderleri de genel gider olarak dikkate alınabilecektir.
18
b) İhracat, Yurt Dışında İnşaat, Onarma, Montaj ve Taşımacılık Faaliyetlerinde Götürü Gider Uygulaması :
  • Götürü Gider Uygulaması, mükelleflerin yurt dışındaki işleri ile ilgili olarak yapmış oldukları giderlerden belgesi temin edilmeyenlerin, anılan faaliyetlerden sağlanan hasılatın belli bir oranını aşmamak şartıyla ticari kazançtan indirilmesini öngören bir müessesedir.
  • İhracat, yurt dışında inşaat, onarma, montaj ve taşımacılık faaliyetlerinde bulunan mükellefler, GVK’nun 40. maddesinin 1. bendinde yazılı giderlere ilaveten bu faaliyetlerden döviz olarak elde ettikleri hâsılatın binde beşini aşmamak şartıyla yurt dışındaki bu işlerle ilgili giderlerine karşılık olmak üzere götürü olarak hesapladıkları giderleri de indirebilirler. (Detay bilgi için 194, 197 ve 233 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerine bakınız.)
19
"Türkiye ile yabancı ülkeler arasında..."
  • Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yaptıkları ulaştırma işlerinden kazanç elde eden dar mükellefiyete tabi bulunanlar ile ihraç kaydıyla mal tesliminde bulunan mükellefler, 233 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca, istisnadan yararlanamayacaklardır.
  • Sadece Türk Lirası karşılığı yapılan ihracat hasılatı, azami gider tutarının tespitinde dikkate alınmayacaktır. KKTC’ye TL karşılığı yapılan ihracat, döviz cinsinden hasılat olarak kabul edilecektir.
20
"Götürü gider uygulamasından yararlanan mükelleflerin"
  • Götürü gider uygulamasından yararlanan mükelleflerin, bu faaliyetleri nedeniyle yapmış oldukları giderler nedeniyle işletmelerinin malvarlığında bir azalma meydana gelmesi ve bu giderleri gider hesaplarında izlemeleri gerekmektedir.
  • Ayrıca, 233 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca, ihracatı gerçekleştirenler ihracat hasılatlarının tamamını dikkate alarak götürü gider uygulamasından yararlanacaklardır. İhracatçıya ihraç kaydı ile mal teslim edenlerin ise bu uygulamadan yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır.
21
"2- Hizmetli ve İşçiye Sağlanan..."
  • 2- Hizmetli ve İşçiye Sağlanan Menfaatler:
  • İşverenler tarafından işyerinde çalışan hizmetli ve işçilere yapılacak her türlü ödeme ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılabilecektir.
  • Ancak, hizmetli ve işçiye sağlanan menfaatin ücret olarak vergilendirildikten sonra mı, yoksa bazı istisnai durumlar nedeniyle vergilendirilmeden mi gider yazılacağı hususu Gelir Vergisindeki istisna ve muafiyetler dikkate alınarak belirlenecektir.
22
"2.1"
  • 2.1. Ücret Ödemeleri :
  • Ödenen ücretler üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle gider olarak indirilebilecektir.
  • 2.1.1. Büro Personeli Ücret Giderleri :
  • Genel gider olarak ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılabilecek ücret gideri büro personeline ait olmalıdır. İmalatta çalışan işçilerin ücretleri genel gider olarak dikkate alınmayacak ve üretim maliyetinin bir unsuru olacaktır. Ayrıca ücretler gayri safi tutarları üzerinden gider yazılacaktır.
23
"2.1.2"
  • 2.1.2. Yönetim Kurulu Üyelerine Ödenen Ücretler :
  • Anonim şirket yönetim kurulu üyeleri gibi limited şirket müdürlerine de müdür sıfatıyla katıldıkları toplantı başına huzur hakkı veya muayyen bir aylık ücretin muvazaa ve örtülü kazanç teşkil etmemek şartı ile ödenmesi mümkündür.
24
"2.1.3"
  • 2.1.3. Toplu İş Sözleşmeleri İle Eskiye Yönelik Olarak Ödenen Ücretler :
  • Bir toplu iş sözleşmesinin geçerlik süresi sona ermesi ve yeni sözleşme müzakerelerinin uzaması halinde, eski sözleşmeye göre ücret ödemesine devam edilmekte ve yeni sözleşme eskisinin bittiği ayı izleyen aydan geçerli olmak üzere akdedildiğinde, geçmiş aylarla ilgili olarak ücret farkı ödemesi yapılmaktadır.
25
"Anılan ücret farkları tahakkuk ve..."
  • Anılan ücret farkları tahakkuk ve ödemesinin yapıldığı yılın ücreti olarak dikkate alınacaktır. Anılan farkların işçiye ödenmesi veya işçiyi alacaklı konuma getiren muhasebe kayıtlarının yapılması halinde, söz konusu farklar tahakkuk etmiş ve ödenmiş olmaktadır.
  • Geriye dönük olarak ödenecek ücret farkları için karşılık ayrılması durumunda, ayrılan karşılık, gider olarak dikkate alınacaktır.
26
"2.1.4 Kıdem Tazminatları"
  • 2.1.4 Kıdem Tazminatları
  • Kıdem tazminatları, GVK’nun 40/3. maddesi hükmünce, işle ilgili olmak, mukavelename, ilam veya kanun emrine dayanmak şartıyla, indirim konusu yapılabilecektir.
  • Ancak, kıdem tazminatları için ayrılan karşılıkların matrahtan indirilmesi mümkün değildir. Ödemenin yapıldığı yılda indirim konusu yapılabilir.
27
"2.2"
  • 2.2. Ayın Şeklinde Sağlanan Menfaatler:
  • Gelir Vergisi Kanununda ayın şeklinde sağlanan bazı menfaatler, istisna edilmiş bu istisna edilen kısmın tamamı vergilendirilmeksizin, istisnayı aşan ve istisna edilmeyen menfaatler, vergilendirilmek suretiyle gider olarak indirilebilecektir.
28
"2.2.1"
  • 2.2.1. Personele Yemek Vermek Suretiyle Sağlanan Menfaatler :
  • GVK’nun 23/8. maddesine göre, işverenlerce hizmet erbabına işyerinde veya müştemilatında yemek vermek suretiyle sağlanan menfaatler herhangi bir tutarla sınırlı olmaksızın vergiden müstesnadır.
  • GVK’nun 40/2. maddesinde, mükellefin işinde çalışan hizmetli ve işçilerin işyerinde veya işyerinin eklentilerinde, yiyecek ve barınma giderleri ticari kazancı tespitinde gider olarak indirilecektir.
29
"Ancak"
  • Ancak, bu neviden harcamaların işyerinde veya işyerinin eklentilerinde yapılmaması durumunda yapılan giderler GVK’nun 40/1’inci maddesi çerçevesinde ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel gider olarak dikkate alınacaktır. (İşverenlerce, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 2005 yılı için 7,5 YTL’si (01/01/2006 tarihinden itibaren 8,25 YTL) vergiden istisna olup, aşan kısım ise ücret olarak vergilendirilecektir. Yemek bedeline KDV dahil edilmeyecektir.) İşverenlerce personeline nakit şeklinde yapılan ödemeler ile evine götürmek için verdiği ayınlar istisnadan yararlanamayacaktır.
30
"2.2.2 Personele Konut Tahsisi :"
  • 2.2.2 Personele Konut Tahsisi :
  • Personele yapılan konut tahsisinin GVK’nun 61’inci maddesi uyarınca ücret sayılarak vergilendirilmesi, işletmenin ise anılan ücretin brüt tutarını ücret gideri olarak genel giderler kapsamında değerlendirerek ticari kazançtan indirim konusu yapması gerekir.
  • GVK’nun 40/2’nci maddesinde yapılan düzenleme ile hizmetli veya işçilerin işyerinde veya işyerinin müştemilatında barınma giderleri doğrudan gider yazılabilecektir. Bu durumda söz konusu barınma bir menfaat olarak değerlendirilmediğinden ücret olarak da dikkate alınmadan gider olarak indirilebilecektir.
31
"GVK’nun 23/9’uncu maddesinde de genel..."
  • GVK’nun 23/9’uncu maddesinde de genel olarak maden işletmelerinde ve fabrikalarda çalışan işçilere ve özel kanunlarına göre barındırılması gereken memurlarla müstahdemlere konut tedariki ve bunların aydınlatılması, ısıtılması ve suyunun temini suretiyle sağlanan menfaatler ile mülkiyeti işverene ait brüt alanı 100 m2’yi aşmayan konutların hizmet erbabına mesken olarak tahsisi suretiyle sağlanan menfaatlerin gelir vergisine tabi olmadığı hüküm altına alınmıştır. Bu şekilde sağlanan menfaatler, kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınacaktır. Personele konut tahsisi KDV’den istisnadır.
32
"2.2.3"
  • 2.2.3. İşveren Tarafından Yapılan Giyim Giderleri :
  • GVK’nun 40/2. maddesinde gider olarak dikkate alınabilecek giyim giderleri, aynı Kanunun 27. maddesinde sayılan giyecek giderleri ile sınırlandırılmıştır. GVK’nun 27/2. maddesinde sayılan giyecekler ise; demirbaş olarak verilen, yani resmi ve özel müesseselerce çalışanlara işin gereği olarak verilen ve bunların işten ayrılmaları halinde geri alınan baret, kask, iş tulumu, iş önlüğü, çizme gibi eşyalar, tek tip giysiler v.b. gibi giyim eşyalarıdır.
  • Hizmet erbabına özel hayatında kullanmak üzere, işveren tarafından verilen giyim eşyası ayın şeklindeki ücret olarak kabul edilir.
33
"2.2.4"
  • 2.2.4. İşveren Tarafından Yapılan Taşıma Giderleri :
  • GVK’nun 23/10. maddesinde, hizmet erbabının toplu olarak işyerlerine gidip gelmelerini sağlamak amacıyla işverenler tarafından yapılan taşıma giderlerinin gelir vergisinden istisna olacağı hüküm altına alınmıştır.
  • Servis aracı olarak kullanılan taşıtın işletmenin mülkiyetinde olması halinde buna ait harcamalar, gider yazılacaktır. Bu hizmetin dışardan temini halinde yapılan harcamalar alınacak belgeler doğrultusunda gider yazılacaktır.
34
"-Hizmet Erbabına Özel Makam..."
  • -Hizmet Erbabına Özel Makam Arabası Verilmesi:
  • Ücret olarak vergilendirilip gider yazılabilecektir.
  • -Hizmet Erbabına Toplu Taşım Kartları Alınması :
  • Ücret olarak vergilendirilip gider yazılabilecektir. Maliye Bakanlığı’nın görüşleri bu doğrultudadır.
  • Personele verilen toplu taşım kartının bedeli net ücret ödemesi olarak dikkate alınacaktır.
  • -Yol Parası ve Benzeri Giderlerin Ödenmesi :
  • Yapılan ödemeler brütleştirilmek suretiyle vergilendirilip gider olarak dikkate alınabilecektir.
35
"2.2.5"
  • 2.2.5. Personele Ayın Verilmesi :
  • Ayın ve menfaat sağlanması durumunda işin doğası gereği ödemenin net tutar üzerinden yapıldığının kabulü gerekir. Bu durumda GVK’nun 63. maddesinde belirtilen perakende satış fiyatları ve emsal bedeller net ödeme olarak kabul edilip bu tutarlardan brüte gidilecektir.
  • Personele ücret olarak verilen ayınlar işletme dışından elde edilmiş olabilir. Bu durumda söz konusu ayının temini nedeni ile alınan faturanın KDV dahil tutarı personele verilen ücretin net tutarı olarak dikkate alınması gerekecektir. Bu tutardan hareketle brüt ücret tutarı bulunarak gider yazılacak ücret tutarı bulunacaktır.
36
"Personele işletme içinde üretilen malların..."
  • Personele işletme içinde üretilen malların verilmesi durumunda bu malların ortalama perakende satış fiyatı net ödeme olarak kabul edilip bu tutardan brüte gidilecektir. İşletmenin hizmet sektöründe olması durumunda personele hizmet şeklinde sağlanan menfaatin emsal bedeli net ödeme olarak dikkate alınacaktır.
37
"2.2.6"
  • 2.2.6. Sigorta Primleri, Emekli Aidatları, Tedavi ve İlaç Giderleri :
  • SSK işçi payı, GVK’nun 40. maddesinin 2. bendi kapsamında gider yazılır.
  • Sigorta primleri ve emekli aidatları, Türkiye’de kanunla kurulan sigorta şirketleri ve tüzel kişiliği haiz bulunan emekli sandıklarına geri alınmamak üzere ödenen tutarları ifade eder.
  • Özel sigortalar için yapılan ödemeler bu kapsamda değerlendirilmeyecektir. Özel sigortalar için işverenlerce ödenen primler, ücretin brüt tutarına dahil edilecek ve ücret gideri olarak GVK’nun 40/1’inci maddesi uyarınca gider olarak dikkate alınacaktır.
38
"SSK Primlerinin gider yazılabilmesi için..."
  • SSK Primlerinin gider yazılabilmesi için SSK’ya fiilen ödenmiş olması gerekir. Bu nedenle, sigorta primleri, dönemine ve ait olduğu yıla bakılmaksızın fiilen ödendiği tarihte gider yazılacaktır.
  • Ancak, 506 sayılı Kanunun 80 inci maddesi gereğince bir aya ait sigorta primleri ertesi ayın sonuna kadar ödenebileceğinden, Aralık ayına ait olan sigorta primlerinin ertesi yılın Ocak ayı içinde ödenmesi durumunda bu primler Aralık ayının gideri olarak dikkate alınabilecektir.
39
"Ayrıca"
  • Ayrıca, 3279 Sayılı Kanuna göre mükellefçe ödenen sosyal güvenlik destekleme primleri ile 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 49’uncu maddesine göre, işsizlik sigortasına işverenlerce ödenen primler de gider olarak dikkate alınabilecektir.
  • GVK’nun 40. maddesinin 2. bendine göre, hizmetli ve işçilerin tedavi ve ilaç giderleri, indirim konusu yapılacaktır.  İlaç ve tedavi giderlerin işyeri dışında yapılması halinde, bu ödemeler ücret olarak vergilendirilip gider yazılabilecektir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın görüşleri bu yöndedir.
40
"3- Zarar"
  • 3- Zarar, Ziyan ve Tazminatlar :
  • Zarar, ziyan ve tazminatların gider olarak dikkate alınabilmesi için, işle ilgili olması, kanun hükmü, sözleşme veya mahkeme ilamına bağlı bulunması ve teşebbüs sahibinin suçlarından doğmamış olması gerekir.
  • Mükellefler, daha önce ilgili kurumla imzalamış oldukları abonelik sözleşmeleri çerçevesinde elektrik, su, doğalgaz ve telefon ücretlerini zamanında ödemedikleri takdirde doğan gecikme zamlarını gider yazabileceklerdir.
  • Teşebbüs sahibinin suçlarından doğan tazminatlar, GVK’nun 41/5’inci maddesine göre, kanunen kabul edilmeyen giderdir.
41
"Bazı zarar"
  • Bazı zarar, ziyan ve tazminatlar aşağıda sıralanmıştır :
  • -Personelin üçüncü kişilere verdiği zararlar dolayısıyla ödenen tazminatlar,
  • -Nakliye sırasında meydana gelen zararlar nedeniyle ödenen tazminatlar,
  • -İş kazaları dolayısıyla ödenen tazminatlar,
  • -Tahliye tazminatları,
  • -Kıdem tazminatları.
42
"4- Seyahat ve İkamet Giderleri..."
  • 4- Seyahat ve İkamet Giderleri :
  • GVK’nun 40. maddesinin 4. bendine göre, yapılan seyahat ve ikamet giderlerinin ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabilmesi için; işle ilgili olması, işin genişliği ve önemi ile orantılı olması, seyahat amacının gerektirdiği süre ile sınırlı olması, otel faturası, uçak, tren bileti gibi belgelerle kanıtlanmış olması gerekir.
  • Turistik mahiyetteki gezi harcamaları ile eş ile çıkılan iş seyahati dolayısıyla yapılan harcamaların eşe isabet eden kısmı ise,  gider olarak dikkate alınmayacaktır.
43
"GVK’nun 24"
  • GVK’nun 24. maddesinin 2. bendine göre, Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından idare meclisi başkanı ve üyeleri ile denetçilerine, tasfiye memurlarına ve hizmet erbabına (Harcırah Kanunu'na tabi olsun olmasın her türlü sözleşmeli personel dahil) verilen gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündelikler, (Bu gündelikler aynı aylık seviyesindeki devlet memurlarına verilen gündeliklerden fazla ise veya devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur) gelir vergisinden istisnadır.
  • Dolayısıyla, mükellefler, yapmış oldukları seyahat ve ikamet harcamalarını gider yazma konusunda, GVK’nun 40/2. maddesinde yer alan gerçek gider yöntemini seçebilecekleri gibi, aynı Kanunun 24/2. maddesinde yer alan Harcırah yöntemini de seçebilirler .
44
"5- Taşıt Giderleri :"
  • 5- Taşıt Giderleri :
  • GVK’nun 40. maddesinin 5. bendine göre, taşıt giderlerinin hasılattan indirilebilmesi için, işle ilgili olması, işletmeye dahil olması, işletmenin aktifinde bulunmamakla birlikte, kiralama yoluyla edinilmesi gerekir.
  • Taşıtların iktisadi değerlerini arttırmayan bakım, onarım, tamirat gibi giderler, gider olarak dikkate alınabilir.
  • Taşıtların iktisadi değerlerini arttıran, motor değiştirilmesi için yapılan giderler ilgili oldukları taşıtın maliyetine eklenerek amortisman yoluyla itfa edilir.
  • Taşıtlar için yapılan sigortalar için ödenen bedeller de doğrudan gider yazılabilir.
45
"6- Ayni Vergi"
  • 6- Ayni Vergi, Resim ve Harçlar :
  • GVK’nun 40. maddesinin 6. bendine göre, işletme ile ilgili olmak şartıyla, bina, arazi, gider, istihlak, damga, belediye vergileri, harçlar ve kaydiyeler gibi ayni vergi, resim ve harçlar, gider olarak dikkate alınacaktır.
  • Buna göre, işletme ile ilgili olan, maddede sayılan ve sayılanlarla aynı mahiyetteki vergiler, gider olarak kabul edilmektedir.
  • Ayrıca, anılan vergi, resim ve harçların gider yazılması için tahakkuk etmeleri yeterli olup, ödenmeleri şart değildir. Ancak, geç ödenme nedeniyle ortaya çıkacak gecikme zamları ve cezalar indirim konusu yapılmayacaktır.
46
"2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununa..."
  • 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununa eklenen mükerrer 44’üncü madde ile yürürlüğe giren Çevre Temizlik Vergisinin mükellefi, söz konusu vergiye konu konut, işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binaları kullananlar olduğu için, sahibi bulundukları veya kiraladıkları (kiracı sıfatıyla) işyerlerinde ticari faaliyetlerini idame ettiren ticaret erbabının söz konusu işyerleri için ödedikleri çevre temizlik vergilerini safi kazancın tespit edilmesinde gider olarak indirmeleri mümkündür.
47
"Emlak"
  • Emlak, belediye vergileri ile damga vergisi ve harçların mükellef sıfatıyla ödenmesi durumunda gider olarak dikkate alınması gerekir. Ancak verginin asıl mükellefi olmayıp verginin yüklenicisi konumunda olan gelir vergisi mükellefleri bu giderlerini bu bent kapsamında değil GVK’nun 40/1’nci maddesi çerçevesinde giderleştirebilirler.
  • 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 39. maddesi uyarınca tahsil edilen Özel İletişim Vergisi, aynı Kanunun 40. maddesi uyarınca tahsil edilen Şans Oyunları Vergisi ile 4481 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin (c) bendine göre tahsil edilen Özel İşlem Vergisi, gelir ve kurumlar vergisinin uygulamasında gider olarak kabul edilmeyecek ve hiçbir vergiye mahsup edilemeyecektir. Buna göre mükellefler ödedikleri Özel İşlem ve Özel İletişim vergileri ile Şans Oyunları Vergilerini ticari kazançlarının tespitinde gider olarak dikkate alamayacaklardır.
48
"7- Vergi Usul Kanunu Hükümlerine..."
  • 7- Vergi Usul Kanunu Hükümlerine Göre Ayrılan Amortismanlar :
  • Vergi Usul Kanununun 313. maddesine göre, bir iktisadi kıymete amortisman ayrılabilmesi için; işletmede kullanılması, kullanım süresinin bir yıldan fazla olması ve yıpranma, aşınma veya kıymetten düşmeye maruz bulunması gerekir.
  • Değeri 342 Sıra No.lu V.U.K. Genel Tebliği ile 2005 hesap dönemi için 480 YTL’yi (354 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2006’dan itibaren 520 YTL) aşmayan peştemallıklar ile işletmede kullanılan ve değeri 342 Sıra No.lu V.U.K. Genel Tebliği ile 2005 hesap dönemi için 480 YTL’yi (354 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2006’dan itibaren 520 YTL) aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmayarak doğrudan doğruya gider yazılabilecektir. İktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edenlerde bu had topluca dikkate alınacaktır.
49
"VUK’nun 315"
  • VUK’nun 315. maddesi gereğince, mükellefler amortismana tâbi iktisadî kıymetlerini Maliye Bakanlığının tespit ve ilân edeceği oranlar üzerinden itfa edecek olup, ilân edilecek oranların tespitinde iktisadî kıymetlerin faydalı ömürleri dikkate alınacaktır. Aynı Kanunun Mükerrer 315. maddesi gereğince, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerden dileyenler, amortismana tabi iktisadi değerlerini, azalan bakiyeler üzerinden amortisman usulü ile yok edebileceklerdir. Bu usulde uygulanacak amortisman oranı % 50'yi geçmemek üzere normal amortisman oranının iki katı olacaktır.
50
"VUK’nun Mükerrer 320"
  • VUK’nun Mükerrer 320. maddesi gereğince, iktisadi ve teknik bakımdan bir bütün teşkil eden değerler için normal veya azalan bakiyeler usulü ile amortisman usullerinden yalnız birisi uygulanabilecektir.
  • Bir iktisadi değer üzerinden normal amortisman usulüne göre amortisman ayrılmasına başladıktan sonra bu usulden dönülemeyecektir. Ancak, bir iktisadi değer üzerinden azalan bakiyeler usulüne göre amortisman ayrılmaya başlandıktan sonra normal amortisman usulüne geçilebilecektir. Bu suretle usul değiştirenler keyfiyeti beyannamelerinde veya eski bilançolarda belirtmeye mecburdurlar.
51
"Hesaplanan amortismanların"
  • Hesaplanan amortismanların, hesaplarda ayrıca gösterilmek şartiyle ilgili bulundukları değerlerden doğrudan doğruya indirilmesi veya pasifte ayrı bir karşılık hesabında toplanması mümkündür.
  • İşletmelere ait binek otomobillerinin aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılmak suretiyle kala ay süresi kadar amortisman ayrılır. Ayrılmayan süreye isabet eden bakiye itfa süresinin son yılında tamamen yok edilir. (VUK 320)
52
"8- İşverenlerce Ödenen Sendika Aidatları..."
  • 8- İşverenlerce Ödenen Sendika Aidatları :
  • GVK’nun 40. maddesinin 8. bendinde, işverenlerce Sendikalar Kanunu hükümlerine göre sendikalara ödenen aidatların bir aylık tutarının işyerinde işçilere ödenen çıplak ücretin bir günlük toplamını aşmaması halinde, söz konusu aidatların indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.
  • 149 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin  II/D Bölümü gereğince; ilgili bulunduğu yılda ödenmeyen sendika aidatları, daha sonraki yıllara ait ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınmayacaktır.
53
"9- Bireysel Emeklilik Sistemine Ücretli..."
  • 9- Bireysel Emeklilik Sistemine Ücretli Adına Ödenen Katkı Payları :
  • GVK’nun 40. maddesinin 9. bendine göre, bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının ticari kazançtan indirilebilmesi için, GVK’nun 63/3’üncü maddesinde belirtilen aylık ücretin %10’u (bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta primleri için % 5’i) ve yıllık asgari ücret tutarını aşmaması gerekir.
  • İşverenlerin, ücretliler adına bireysel emeklilik sistemine ödedikleri katkı paylarının kazancın tespitinde gider olarak indirilebilecek kısmının hesabı esnasında, hizmet erbabının bireysel emeklilik sistemine ödediği ve ücret matrahının tespitinde gider olarak esas aldığı katkı payını da dikkate alması gerekir.
54
"Özel şahıs sigorta primleri ile..."
  • Özel şahıs sigorta primleri ile emekli ve yardım sandıklarına ödenen aidat ve primler bu madde kapsamı dışındadır. Bu ödemeler ücretle ilişkilendirilmeyerek doğrudan gider olarak dikkate alınacaktır.
  • “Yıllık asgari ücret” ibaresi, asgari ücretin yıllık brüt tutarını; “aylık ücret” ibaresi de aylık brüt ücret tutarını ifade etmektedir.
55
"10- Fakirlere Yardım Amacıyla Bağışlanan..."
  • 10- Fakirlere Yardım Amacıyla Bağışlanan Gıda, Temizlik, Giyecek ve Yakacak Maddelerinin Maliyet Bedeli :
  • Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığı’nca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedeli, 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere, safi kazancın tespitinde indirilecektir.
56
11- Alınamayan İhale Giderleri :
  • Özellikle inşaat sektöründeki firmalar tarafından girilen ihale sonucunda ihalenin alınmaması halinde, daha önce yapılan harcamalar, cari dönem giderleri olarak dikkate alınabilecektir.
57
12- Tahsil Giderleri :
  • Resmi ve özel müesseseler ve şahıslar hesabına yabancı memleketlerde tahsilde veya stajda bulunan öğrenci ve memurlara gider karşılığı olarak verilen paralar, (özel müesseseler tarafından yapılan ödemeler, benzeri devlet öğrenci ve memurlarına verilen miktardan fazla olduğu takdirde, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur.) (Asli görev veya memuriyet dolayısiyle alınan ücretler bu istisnaya dahil değildir) resmî ve özel müesseselere ve şahıslar hesabına Türkiye'de tahsilde bulunan öğrenciye iaşe, ibate ve tahsil gideri olarak ödenen paralar ile öğrencilere tatbikat dolayısıyla öğretim müesseseleri veya tahsil masrafları deruhte edenler tarafından verilen paralar, GVK’nun 28. maddesince gelir vergisinden istisna edilmiştir.
58
"Firmalarca karşılıklı verilen bursların amacı"
  • Firmalarca karşılıklı verilen bursların amacı, bu öğrencilerin eğitimlerinden sonra işletmede belirli bir yıl çalışmalarını sağlamak olduğundan, bu açıdan yapılan tahsil harcamalarının ticari kazancın elde edilmesi veya idame ettirilmesi amacıyla yapılmış giderler olarak kabul edilmesi gerekir.
  • Tatbikat yapan öğrencilere verilen ücretler, gider olarak dikkate alınacaktır. İşletmede çalışanların öğrenim giderleri, işin hacmi ve genişliği ile orantılı olması koşuluyla, firmalar tarafından gider olarak dikkate alınabilecektir.
59
13- Mahkeme ve Avukat Masrafları :
  • İş veya işletme ile ilgili olarak ortaya çıkan davalarla ilgili olarak avukatlara yapılan ödemeler ile bu davalar sonucunda ortaya çıkan mahkeme masrafları, söz konusu davalara işletme sahibinin şahsi kusurunun sebep olmaması halinde, indirim konusu yapılabilir.
60
14- Ticari Sözleşmeye Cezai Şart Olarak Konulan Tazminat :

  • Ticari bir sözleşmeye cezai şart konulmuş ise, bu çeşit bir tazminat cezai mahiyette tazminat sayılmaz ve gider olarak indirilebilir.
61
15- Her Türlü Alkol ve Alkollü İçkiler ile Tütün Ve Tütün Mamullerine Ait İlan ve Reklâm Giderleri :



  • Bu giderlerin tamamı hasılattan indirilebilecektir.
62



16- Motorlu Deniz Taşıtları ve Hava Taşıtlarının Giderleri ile Amortismanları :


  • Kiralama yoluyla edinilen veya işletmede kayıtlı olan yat, kotra, sürat teknesi gibi motorlu deniz, uçak ve helikopter gibi hava taşıtlarından işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olanların giderleri ile amortismanları indirilebilecektir.
63
17- Karşılık Giderleri :
  • Mali karın tespitinde dikkate alınacak karşılık ayırabilmek için, Vergi Usul Kanununda veya diğer vergi kanunlarında, özel bir hükmün bulunması şartı aranmakta olup, Vergi Usul Kanunu’nda sabit kıymetler, şüpheli alacaklar ve sermaye için; Kurumlar Vergisi Kanununda sigorta şirketleri bakımından, muallak hasar, cari muhataralar veya hayat sigortaları için karşılık ayrılması öngörülmüştür. Bu şekilde Vergi Usul Kanunu ve kendi kanunlarındaki özel bir hükme dayanarak ayrılan karşılıklar, gider olarak dikkate alınacaktır.
64


18- Senede Bağlı Alacak ve Borçlar İçin Hesaplanan Reeskontlar :


  • Vadesi gelmemiş senede bağlı alacaklar için hesaplanan reeskont tutarı, dönem kazancının tespitinde reeskont faiz gideri olarak dikkate alınacaktır. Cari dönemde gider olarak dikkate alınan reeskont faiz giderleri, ertesi yıl başında kar olarak kayıtlara intikal ettirilecektir.
65
"Vadesi gelmemiş senede bağlı borçlar..."
  • Vadesi gelmemiş senede bağlı borçlar için hesaplanan reeskont tutarı ise, dönem kazancının tespitinde gelir olarak dikkate alınacaktır. Cari dönemde kar olarak kayıt edilen  reeskont faiz gelirleri, ertesi yıl başında zarar olarak kayıtlara intikal ettirilecektir.
66
"Çekler de kambiyo senedi olmalarına..."
  • Çekler de kambiyo senedi olmalarına rağmen vadeleri bulunmadığı için reeskonta tabi tutulamazlar. 04.04.2000 tarih ve E:1999/408, K:2000/144 sayılı Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu Kararında; çekin vade ve faiz kaydı taşımasının yasal olarak mümkün bulunmadığı, uygulamada çekin çeşitli sebeplerle vadeli düzenlenmiş olmasının adına çek düzenlenen mükellefin, ancak değerleme gününde vadesi gelmemiş senede bağlı alacaklar için uygulanması öngörülen VUK’nun 281’inci maddesindeki düzenlemeden yararlandırılmasına olanak vermeyeceğine hükmedilerek vadeli çeklerin reeskonta tabi tutulamayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, Alınan Çekler için hesaplanacak reeskont tutarları, dönem kazancının tespitinde, kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacaktır.
67


B- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU’NA GÖRE İNDİRİLECEK GİDERLER:

  • 1- Hisse Senedi ve Tahvil İhraç Giderleri :
  • KVK’nun 14. maddesinin 1. bendinin parantez içi hükmüne göre, hisse senedi ve tahvillerin ihraç giderleri, aşağıdaki gibidir:
68
"-Senetlerin kağıt ve tabı..."
  • -Senetlerin kağıt ve tabı giderleri,
  • -Mahkeme, noter ve diğer tasdik ve tescil giderleri,
  • -Damga resmi,
  • -İhraç dolayısıyla ödenen sair harç ve resimler,
  • -İhraç dolayısıyla bankalara verilen komisyonlar,
  • -Hisse senedi ve tahvillerin senetlerinin borsaya kaydı için yapılan giderler,
  • -Ve bunlara benzer diğer her türlü giderler.
69
"Hisse senedi ve tahvil ihraç..."
  • Hisse senedi ve tahvil ihraç giderlerinin kuruluş ve örgütlenme gideri niteliğine sahip olması durumunda, anılan giderlerin aktifleştirilmesi veya doğrudan gider yazılması konusunda mükelleflerin seçimlik hakları olacaktır.
70
2- İlk Tesis ve Taazzuv Giderleri :
  • KVK’nun 14. maddesinin 2. bendinde, ilk tesis ve taazzuv giderlerinin (kuruluş ve örgütlenme giderleri) kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılacağı belirtilmiş olup, parantez içi hüküm ile de bu giderlerin aktifleştirildiği takdirde Vergi Usul Kanunu gereğince değeri üzerinden ayrılacak amortismanlarının gider yazılacağı hüküm altına alınmıştır.
71
"Aktifleştirilmesi kurumların seçimine bırakılmış olan..."
  • Aktifleştirilmesi kurumların seçimine bırakılmış olan ilk tesis ve taazzuv giderlerinden kuruluş giderleri, kurumun kurulması veya faaliyetinin genişletilmesi; örgütlenme giderleri ise, kuruluşunu tamamlayan bir kurumun normal faaliyete geçmesi için yapılan ve karşılığında maddi bir kıymet edinilmeyen giderleri kapsamına almaktadır.
72
"Kuruluş ve örgütlenme giderleri"
  • Kuruluş ve örgütlenme giderleri, doğrudan gider yazılabileceği gibi, kurumlar vergisi mükellefleri tarafından aktifleştirilerek mukayyet değerleri üzerinden eşit tutarlarda 5 yıl içinde itfa edilebilirler. Aktifleştirmenin tercih edilmesi halinde amortisman, işletmenin tam olarak faaliyete geçtiği hesap döneminden itibaren ayrılır. Peştemallıkların aktifleştirilmesi ise zorunludur.
73
3- Genel Kurul Toplantı Giderleri, Birleşme, Fesih ve Tasfiye Giderleri :


  • KVK’nun 14.  maddesinin 3. bendine göre, genel heyet toplantıları için yapılan giderlerle birleşme, fesih ve tasfiye giderleri, kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılacaktır.
74
"Birleşme ve devir halinde"
  • Birleşme ve devir halinde, hem birleşen veya devir alınan hem de birleşilen veya devir alınan kurum bünyesinde, birleşme ve devre bağlı olarak birtakım giderler yapılır. Bu giderlerden birleşilen veya devir alan kurum bünyesinde yapılanlar, ilk tesis ve taazzuv gideri niteliğindedir. Çünkü, birleşilen veya devir alan kurumda yapılan bu giderler işlerin devamlı olarak genişletilmesine yöneliktir. Dolayısıyla, bu türden giderler ilk tesis ve taazzuv giderleri kapsamında değerlendirilir.
75
"KVK’nun 14"


  • KVK’nun 14. maddesinin (3) numaralı bendine göre, hasılattan indirilebilecek birleşme ve devir giderleri, münfesih kurumlardaki giderleri kapsar.
76
4- Sigorta Şirketlerince Ayrılabilecek Karşılıklar :

  • KVK’nun 14. maddesinin 4. bendinde sigorta şirketlerinde bilanço gününde hükmü devam eden sigorta teknik karşılıkları; muallak hasar karşılıkları, kazanılmamış prim karşılıkları ile hayat matematik karşılıklarından ibarettir.
  • Teknik karşılıklar bilanço gününde geçici pasif hesaplara geçirilmek suretiyle aşağıdaki esaslara göre hasılattan indirilir:
77
"-Muallak hasar karşılıkları"

  • -Muallak hasar karşılıkları, tahakkuk etmiş ve hesaben tespit edilmiş fiili tazminat bedellerinden veya bu hesap yapılmamışsa tazminatın ve tazminat ile ilgili tüm masrafların tahmini değerlerinden reasürör payı düşüldükten sonra kalan tutardır.
78
"-Kazanılmamış prim karşılıkları yürürlükte..."
  • -Kazanılmamış prim karşılıkları yürürlükte bulunan sigorta sözleşmeleri için tahakkuk etmiş primlerden komisyonlar düşüldükten sonra kalan tutarın gün esasına göre bilanço gününden sonraya sarkan kısmından, reasürör payının düşülmesinden sonra kalan tutardır. Ancak bu tutar, nakliyat emtia sigortalarında, yıllık primin komisyon düşüldükten sonra kalanının % 25'ini geçemez. Kazanılmamış prim karşılığının gün esasına göre hesaplanması mümkün olmayan reasürans ve retrosesyon işlemlerinde 1/8 yöntemi uygulanabilir.
79
"-Hayat sigortalarında matematik karşılıklar..."

  • -Hayat sigortalarında matematik karşılıklar her sözleşme üzerinden ayrı ayrı hesaplanır.
  • -Bir bilanço döneminde ayrılan bu teknik karşılıkların ertesi bilanço döneminde aynen kâra nakledilmesi şarttır.
80
5- Eshamlı Komandit Şirketlerde Komandite Ortağın Kar Hissesi :

  • Eshamlı komandit şirketler, komandite ortakların hissesi itibariyle kollektif şirket, komanditer ortakların hissesi itibariyle de anonim veya limited şirket hüviyeti arz etmektedir.
  • Eshamlı komandit şirketlerde kurumlar vergisi matrahı, şirket kazancından komandite ortaklara düşen pay dışında kalan tutardır.
81
"GVK’nun 37"
  • GVK’nun 37. maddesinde adi veya eshamlı komandit ortaklıklarda komandite ortakların karından aldıkları payların şahsi ticari kazanç hükmünde olacağı hüküm altına alınmıştır.
  • Bu nedenlerden dolayı komandite ortağın kar hissesinin kurum kazancının tespitinde KVK’nun 14. maddesinin 5. bendine göre, indirim olarak dikkate alınması suretiyle mükerrer vergilemenin önüne geçilmiş olmaktadır.
82
6- Faizsiz Olarak Kredi Verenlere Ödenen Kar Payları :

  • KVK’nun 14. maddesinin 8. bendinde, faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kar payları ile özel finans kurumlarınca kar ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kar paylarının kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
83
"Buna göre"
  • Buna göre, islam ülkeleri bankalarından alınan krediler, faiz yerine kar payı ile nemalandırıldığından, ödenen kar payları, faizsiz olarak kredi veren kuruluşlar tarafından, kar ve zarara katılma hesabı karşılığı ödenen kar payları da özel finans kurumlarınca, herhangi bir koşula tabi olmaksızın gider yazılacaktır.
84
7- Dar Mükellef Kurumlar Tarafından İndirilecek Giderler :

  • KVK’nun 15/5. maddesinin (b) bendinde, ana merkezin veya Türkiye dışındaki şubelerin giderlerine veya zararlarına iştirak etmek üzere ayrılan hisselerin kurum kazancının tespitinde indirim olarak dikkate alınmayacağı belirtilmiş olup, aynı bendin parantez içi hükmünde Türkiye’deki kurumun teftiş ve murakebesi için yabancı memleketlerden gönderilen yetkili kimselerin seyahat giderlerinin bu uygulama dışında tutulacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla bu tür giderler, kurum kazancının tespitinde indirilebilecektir.
85
"Dar mükellef kurumun tıpkı bir..."
  • Dar mükellef kurumun tıpkı bir holdingin bağlı şirketlere temin ettiği hizmetler gibi ana merkezinden şubelerine bir takım hizmetler temin etmesi durumunda, bunların her birinin bedelinin faturada ayrı ayrı gösterilmek suretiyle gider olarak dikkate alınması gerekir.
86
8- Personele Verilen Temettü İkramiyeleri :


  • Personele yıl sonlarında ortaya çıkan kar üzerinden belli nispetlerde verilen ikramiye, “temettü ikramiyesi” olarak adlandırılmaktadır. Personele verilen temettü ikramiyesinin ödenmesi yönetim kurulunun teklifi ve genel kurulun onayı ile gerçekleşmektedir.
87
"5 ve 20 Seri No.lu..."
  • 5 ve 20 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğlerinde, temettü ikramiyelerinin ücret gideri olarak değerlendirilip, kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılacağı hükmü yer almaktadır.
  • Temettü ikramiyesi, hangi yılın karından ayrılıyorsa, o yılın gideri olarak kabul edilecektir.
88



C) KURUMLAR VERGİSİ MATRAHININ TESPİTİNDE BEYANNAME ÜZERİNDE GÖSTERİLMEK SURETİYLE YAPILACAK İNDİRİMLER





  • 5228 sayılı Kanunla 31/07/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe giren KVK’nun “Zarar mahsubu ve diğer indirimler” başlıklı Mükerrer 14. maddesi gereğince, kurumlar vergisi matrahının tespitinde, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek üzere, kurum kazancından aşağıdaki indirimler yapılacaktır:
89


1) Ticari Kardan Mali Kara Geçişte Oluşan Zarar Mahsubu :

  • Zarar mahsubunun şartları aşağıdaki gibidir :
  • -Kurumlar vergisi beyannamelerinde her yılın zararının ayrı ayrı gösterilmesi ve beş yıldan fazla nakledilmemesi,
90
"-Devir veya bölünme suretiyle..."
  • -Devir veya bölünme suretiyle infisah eden kurumlar ile devralan kurumların aynı sektörde faaliyet göstermesi,
  • -Devir veya bölünme suretiyle infisah eden kurumların son beş yıla ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerini kanuni süresinde vermiş olması,
91
"-Mahsup edilecek zarar tutarının"


  • -Mahsup edilecek zarar tutarının, devir veya bölünme tarihi itibariyle devrolan veya bölünen kurumun aktif toplamını geçmemesi,
92



Geçmiş Yıl Zararlarının 4811 Sayılı Kanun Karşısındaki Durumu :


  • -4811 Sayılı Kanunun 7’nci maddesinin 11 numaralı fıkrasında; “Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin matrah artırımında bulundukları yıllara ait zararların % 50’si, 2002 ve izleyen yıl karlarından mahsup edilmez.” hükmü yer almaktadır.
93
"Buna göre"

  • Buna göre, mükellefler, matrah artırımında bulundukları yıllara ait olup indirim konusu yapılamamış geçmiş yıl zararlarının yarısını, 2002 ve müteakip yıl karlarından mahsup edemeyeceklerdir.
94


2- Yurtdışı Faaliyetlerden Doğan Zararların Mahsubu :

  • Yurtdışı faaliyetlerden doğan zararların mahsubunun şartları aşağıdaki gibidir:
  • -Tam mükellefiyette yurt dışı faaliyetlerden doğan zararlar, faaliyette bulunulan ülkenin vergi kanunlarına göre beyan edilen vergi matrahlarının (zarar dahil) her yıl o ülke mevzuatına göre denetim yetkisi verilen kuruluşlarca rapora bağlanması,
95
"-Bu raporun aslı ile..."
  • -Bu raporun aslı ile tercüme edilmiş bir örneğinin Türkiye'deki ilgili vergi dairesine ibrazı
  • -Denetim kuruluşlarınca hazırlanacak raporun ekinde yeralan vergi beyanlarının, bilanço ve kâr-zarar cetvellerinin o ülkedeki yetkili mali makamlarca onaylanması,
96
"-Faaliyette bulunulan ülkede denetim..."
  • -Faaliyette bulunulan ülkede denetim kuruluşu olmaması halinde, her yıla ait vergi beyannamesinin, o ülke yetkili makamlarından alınan birer örneğinin mahallindeki Türk elçilik ve konsoloslukları, yoksa orada Türk menfaatlerini koruyan ülkenin aynı mahiyetteki temsilcilerine onaylatılarak, aslının ve tercüme edilmiş bir örneğinin ilgili vergi dairesine ibrazı
97
"Türkiye'de gider olarak indirilen yurt..."
  • Türkiye'de gider olarak indirilen yurt dışı zararın, yabancı ülkede, elde edilen kazançlardan indirilmesi veya mahsup edilmesi halinde, Türkiye'deki beyannameye dahil edilecek yurt dışı kazanç, indirim veya mahsuptan önceki tutar olacaktır.
  • Türkiye'de Kurumlar Vergisinden istisna edilen kazançlarla ilgili yurtdışı zararlar, yurtiçindeki kazançlardan indirilmez.
98

3- Bağış ve Yardım  İndirimi :
  • Bağış ve Yardım İndirimi İle İlgili Genel   Esaslar :
  • Bağış ve yardım makbuz karşılığında yapılmalıdır.
  • Bağış ve yardım, gelirin harcanması niteliğinde olduğundan indirilebilecek bağış ve yardımın miktarı en fazla o yılki kurum kazancı kadar olacaktır. Yapılan bağış dönem zararını artıramaz, matrahı zarara dönüştüremez.
99
"Bağış ve yardımın nakden yapılmaması..."
  • Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde bağışlanan veya yardımın konusunu teşkil eden mal veya hakkın maliyet bedeli veya mukayyet değeri, bu değer mevcut değilse Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre takdir komisyonlarınca tespit edilecek değeri esas alınır.
  • Zararlı beyanname veren mükellefler için bağış ve yardım indirimi söz konusu değildir.
100
a) Sınırlı Bağış ve Yardımlar
  • KVK’nun Mükerrer 14. maddesinin (b) bendi gereğince, Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara, kamu menfaatlerine yararlı sayılan derneklere ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlara makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımların toplamının o yıla ait kurum kazancının % 5'ine kadar olan kısmı, beyanname üzerinde kazancın bulunması halinde indirilecektir.
101
"Bağış ve yardımların toplamı o..."
  • Bağış ve yardımların toplamı o yıla ait kurum kazancının % 5’ini geçemez. İndirilecek bağış ve yardım giderlerinin üst sınırının hesaplanmasında esas alınacak kurum kazancı zarar mahsubu dahil giderler düşüldükten, iştirak kazançları hariç indirim ve istisnalar düşülmeden önceki tutarı ifade etmektedir. Bağış ve yardım indirimine esas alınacak kurum kazancı iç yüzde yöntemine göre  ( x /1.05) hesaplanacaktır.
102

b) Sınırsız İndirilebilecek Bağış ve Yardımlar

- Eğitim ve Sağlık Tesisleri İle Yurt İnşaatlarına İlişkin Bağış ve Yardım İndirimi :

  • KVK’nun Mükerrer 14. maddesinin (c) bendi gereğince, (b) bendinde sayılan kamu kurum ve kuruluşlarına bağışlanan okul, sağlık tesisi, yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi ve bakım ve rehabilitasyon merkezi inşası dolayısıyla yapılan harcamalar  veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımların tamamı, beyanname üzerinde kazancın bulunması halinde indirilecektir.
  • Bu bağışlara ilişkin harcamalar, fatura, banka dekontu gibi belgelerle ispatlanabilecektir.
103

- Kültür ve Turizm Amaçlı Bağış ve Yardım İndirimi :
  • KVK’nun Mükerrer 14. maddesinin (d) bendi gereğince, Genel ve özel bütçeli kamu idareleri ile il özel idareleri ve belediyeler, köyler ve kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen;
104
"-Kültür ve sanat faaliyetlerine..."
  • -Kültür ve sanat faaliyetlerine ilişkin ticari olmayan ulusal veya uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesine,
  • -Ülkemizin uygarlık birikiminin kültürü, sanatı, tarihi, edebiyatı, mimarisi ve somut olmayan kültürel mirası ile ilgili veya ülke tanıtımına yönelik kitap, katalog, broşür, film, kaset, CD ve DVD gibi manyetik, elektronik ve bilişim teknolojisi yoluyla üretilenler de dahil olmak üzere görsel, işitsel veya basılı materyallerin hazırlanması, bunlarla ilgili derleme ve araştırmaların yayınlanması, yurt içinde ve yurt dışında dağıtımı ve tanıtımının sağlanmasına,
105
"-Yazma ve nadir eserlerin..."
  • -Yazma ve nadir eserlerin korunması ve elektronik ortama aktarılması ile bu eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı kolleksiyonuna kazandırılmasına,
  • -2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki taşınmaz kültür varlıklarının bakımı, onarımı, yaşatılması, rölöve, restorasyon, restitüsyon projeleri yapılması ve nakil işlerine,
106
"-Kurtarma kazıları"
  • -Kurtarma kazıları, bilimsel kazı çalışmaları ve yüzey araştırmalarına,
  • -Yurt dışındaki taşınmaz Türk kültür varlıklarının yerinde korunması veya ülkemize ait kültür varlıklarının Türkiye'ye getirilmesi çalışmalarına,
  • -Kültür envanterinin oluşturulması çalışmalarına,
107
"-2863 sayılı Kanun kapsamındaki..."
  • -2863 sayılı Kanun kapsamındaki taşınır kültür varlıkları ile güzel sanatlar, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki ürün ve eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılması ve güvenliklerinin sağlanmasına,
108