YÖNETMELİK

Maliye Bakanlığından:

VERGİ DENETİM KURULU YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının görev, yetki ve sorumluluklarını, Grup Başkanlıklarının görev alanlarını, Vergi Müfettişlerinin görev, yetki ve sorumluluklarını, mesleğe alınmalarını, yetiştirilmelerini, yeterliklerini, yükselmelerini ve Grup Başkanlıklarında görevlendirilmelerine ilişkin usul ve esasları düzenler.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 29 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakan: Maliye Bakanını,

b) Bakanlık: Maliye Bakanlığını,

c) Başkan: Vergi Denetim Kurulu Başkanını,

ç) Başkan Yardımcısı: Vergi Denetim Kurulu Başkan Yardımcısını,

d) Başkanlık: Vergi Denetim Kurulu Başkanlığını,

e) Grup Başkanı: Grup Başkanlığı bulunan yerlerdeki Grup Başkanını,

f) Grup Başkanlığı: Uygun görülen yerlerde Bakan onayı ile kurulan Başkanlığa bağlı Grup Başkanlıklarını,

g) Kurul: Vergi Denetim Kurulunu,

ğ) Sınav Kurulu: Bakan onayı ile Başkan veya Başkan Yardımcılarından birinin başkanlığında, en az sekiz yıl Vergi Müfettişi olarak görev yapanlar arasından seçilecek en az beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan giriş ve yeterlik sınavlarını yapan kurulu,

h) Vergi Müfettişi: Vergi Başmüfettişi, Vergi Müfettişi ve Vergi Müfettiş Yardımcılarını,

ı) (A) Grup Başkanlığı: Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığını,

i) (B) Grup Başkanlığı: Büyük Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığını,

j) (C) Grup Başkanlığı: Organize Vergi Kaçakçılığı ile Mücadele Grup Başkanlığını,

k) (Ç) Grup Başkanlığı: Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması ve Yurtdışı Kazançlar Grup Başkanlığını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kuruluş, Görev ve Yetkiler

Kuruluş

MADDE 4 – (1) Başkanlık; bir Başkan, Başkan Yardımcıları, Grup Başkanları ve Vergi Müfettişlerinden oluşur.

Kurulun görev ve yetkileri

MADDE 5 – (1) Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:

a) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve diğer gelir kanunları kapsamında vergi incelemeleri yapmak.

b) Her türlü bilgi, veri ve istatistiği toplamak suretiyle oluşturulacak Risk Analiz Sistemi üzerinden mükelleflerin faaliyetlerini gruplar ve sektörler itibarıyla analiz etmek, mukayeseler yapmak ve bu suretle risk alanlarını tespit etmek.

c) Vergi yükümlülüklerine ilişkin ihbar ve şikâyetleri değerlendirmek.

ç) Vergi incelemelerinde Gelir İdaresi Başkanlığı ile gerekli eşgüdümü ve işbirliğini sağlamak.

d) İnceleme ve denetim sonuçlarını izlemek, değerlendirmek ve istatistikler oluşturmak.

e) Vergi inceleme ve denetimleri ile raporlamaya ilişkin standart, ilke, yöntem ve teknikleri geliştirmek, inceleme ve denetim rehberleri hazırlamak, vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların uyacakları etik kuralları belirlemek.

f) Vergi Müfettişlerinin mesleki yeterlik ve yetkinliklerinin sağlanması ve artırılması için gerekli çalışmaları yapmak, bu amaca katkı sağlamak üzere Kalite Güvence Sistemini geliştirerek uygulamak.

g) Performans Değerlendirme Sistemi oluşturmak ve Vergi Müfettişlerinin performansını bu sisteme göre değerlendirmek.

ğ) Vergi kaçırma ve vergiden kaçınma alanındaki gelişmeler ile bunların ortaya çıkarılması ve önlenmesine yönelik yöntemler konusunda araştırmalar yapmak.

h) Vergi mevzuatı ile ilgili görüş ve önerilerde bulunmak.

ı) Bakan tarafından verilen teftiş, inceleme, denetim ve soruşturmaları yapmak.

i) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

Başkanın görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 6 – (1) Vergi Denetim Kurulu Başkanı, atama tarihi itibarıyla Devlet memuriyetinde bulunan, kamudaki hizmet süresi toplamı oniki yılı aşan ve bu sürenin en az on yılında Vergi Müfettişi olarak görev yapmış olanlar arasından atanır. Başkan, Vergi Müfettişi sıfat ve yetkilerini haizdir.

(2) Başkanın görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) Başkanlığı yönetmek, çalışmaları düzenlemek ve denetlemek.

b) Genel Çalışma Planını hazırlayarak en geç ilgili olduğu takvim yılının Nisan ayı başında yürürlüğe girecek şekilde Bakanın onayına sunmak, onaylanmış planın uygulanmasını ve lüzumu halinde değiştirilmesini sağlamak.

c) Teftiş ve soruşturmalara ilişkin onayları Bakana sunmak.

ç) (A) Grup Başkanlıklarında görev yapan Vergi Müfettişlerinin görevlendirilecekleri Grup Başkanlıklarını belirlemek.

d) Vergi Müfettişlerini görevlendirmek, verilen görevlerin uygulanışını izlemek ve çalışmalarını denetlemek.

e) Bakan tarafından verilecek görevler ile mevzuatta öngörülen diğer görevleri yapmak.

Başkan Yardımcılığı

MADDE 7 – (1) Görevlerin yürütülmesinde Başkana yardımcı olmak üzere, atama tarihi itibarıyla Devlet memuriyetinde bulunan, kamudaki hizmet süresi toplamı on yılı aşan ve bu sürenin en az sekiz yılında Vergi Müfettişi olarak görev yapmış olanlar arasından, en fazla dört Başkan Yardımcısı atanabilir.

(2) Başkan Yardımcıları, Vergi Müfettişi sıfat ve yetkilerini haiz olup, Başkanın görevlendirmesi doğrultusunda iş ve işlemlerin yürütülmesini sağlarlar.

Grup Başkanlığı

MADDE 8 – (1) Kurula verilen görevlerin yerine getirilmesinde, uzmanlaşma ve işbölümünün sağlanması amacıyla uygun görülen yerlerde Bakan onayı ile doğrudan Başkanlığa bağlı olmak üzere aşağıdaki Grup Başkanlıkları kurulabilir.

a) Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı.

b) Büyük Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı.

c) Organize Vergi Kaçakçılığı ile Mücadele Grup Başkanlığı.

ç) Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması ve Yurtdışı Kazançlar Grup Başkanlığı.

(2) Birinci fıkrada belirtilen Grup Başkanlıkları, uygun görülen yerlerde ihtiyaca göre birden fazla sayıda kurulabilir.

(3) (B), (C) ve (Ç) Grup Başkanlıklarında görev yapan Vergi Müfettişlerinin görevlendirilecekleri Grup Başkanlıkları, Bakan tarafından belirlenir.

Grup Başkanı

MADDE 9 – (1) Grup Başkanları, görevlendirme tarihi itibarıyla Vergi Müfettişi kadrosunda bulunan, kamudaki görev süresi toplamı on yılı aşan ve bu sürenin en az sekiz yılında Vergi Müfettişi olarak görev yapmış olanlar arasından Bakan onayı ile görevlendirilir.

(2) Grup Başkanları, Vergi Müfettişi sıfat ve yetkilerini haiz olup, Grup Başkanlığını, Genel Çalışma Planı ve Başkanlığın emir ve talimatları çerçevesinde yönetir.

(3) Grup Başkanları,

a) Vergi Müfettişlerinin çalışmalarını Başkanlığın emir ve talimatları çerçevesinde sevk ve idare eder, denetler.

b) Grup Başkanlığının çalışmaları ve sonuçları hakkında Başkanlığa bilgi verir.

c) Grup Başkanlığının çalışmalarını, Vergi Dairesi Başkanlıkları ile eşgüdüm ve işbirliği halinde yürütür.

ç) Vergi Müfettiş Yardımcılarının en iyi şekilde yetiştirilmelerini sağlar.

d) Başkanlıkça verilen diğer işleri yapar.

(4) Başkanlıkça, gerekli görülen Grup Başkanlıklarında Grup Başkanına yardımcı olmak üzere bir veya daha fazla Vergi Müfettişi görevlendirilebilir.

İKİNCİ KISIM

Vergi Müfettiş Yardımcılığına Giriş ve Çalışma Esasları

BİRİNCİ BÖLÜM

Vergi Müfettiş Yardımcılığına Giriş

Vergi Müfettiş Yardımcılığına giriş

MADDE 10 – (1) Vergi Müfettişliği mesleğine özel yarışma sınavıyla Vergi Müfettiş Yardımcısı olarak girilir.

Vergi müfettiş yardımcılığı giriş sınavı

MADDE 11 – (1) Vergi Müfettiş Yardımcılığına atanmak için, vergi müfettiş yardımcılığı giriş sınavını kazanmak şarttır.

(2) Giriş sınavlarının açılış tarihleri, sınava davet ve ilan ile ilgili hususlar Bakanlıkça belirlenir.

(3) Giriş sınavı yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı bir sınavdır. Yazılı sınavda başarılı olamayanlar sözlü sınava alınmazlar.

(4) Vergi müfettiş yardımcılığı giriş sınavı Başkanlıkça belirlenen yerlerde yapılır.

Giriş sınavı şartları

MADDE 12 – (1) Vergi müfettiş yardımcılığı giriş sınavına katılabilmek için aşağıdaki şartlar aranır:

a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde yazılı nitelikleri haiz olmak.

b) Yazılı sınavın yapıldığı tarihte 35 yaşını doldurmamış olmak.

c) En az dört yıllık lisans eğitimi veren Siyasal Bilgiler, Hukuk, İktisat, İşletme, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinden veya Endüstri Mühendisliği ile İşletme Mühendisliği Bölümlerinden ya da bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen yurt içi ve yurt dışındaki öğretim kurumlarından birini bitirmiş olmak.

ç) Daha önce vergi müfettiş yardımcılığı sınavına katılmamış veya en fazla bir  kez katılmış olmak.

d) Başvuruyu, Bakanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde Başkanlıkça yayımlanan Giriş Sınavı Duyurusunda belirtilen şartlara uygun olarak süresi içerisinde yapmış olmak.

e) Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik gereği yapılacak Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS)’nda, sınav duyurusunda belirtilecek ilgili puan türünden veya türlerinden yeterli puanı almış olmak.

f) Vergi Müfettişliği mesleğinin gerektirdiği nitelikleri haiz bulunmak.

(2) Birinci fıkrada belirtilen şartları taşımadıkları daha sonradan anlaşılan adayların giriş sınavını kazanmaları halinde atamaları yapılmaz, bu durumun atamadan sonra ortaya çıkması halinde ise atama işlemi iptal edilir. Bunlar hiçbir hak talep edemezler ve gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilenler hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanmak üzere Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.

Giriş sınavı duyurusu ve başvuru

MADDE 13 – (1) Giriş sınavı duyurusu Bakanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde Başkanlıkça yapılır.

(2) Sınava girmek isteyenler Başkanlığa, şekli Bakanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde Başkanlıkça hazırlanan Sınav Başvuru Formu ile müracaat ederler. Elektronik ortam veya postadaki gecikmelerden dolayı zamanında ulaşmayan başvurular işleme konulmaz.

(3) Giriş sınavının yazılı kısmını kazananlardan sözlü sınavdan önce, Sınav Başvuru Formunda yer alan beyanların doğrulanmasına ilişkin belgeler istenir.

Giriş sınavı konuları

MADDE 14 – (1) Vergi müfettiş yardımcılığı giriş sınav soruları aşağıda belirtilen konu gruplarından hazırlanır:

a) Maliye

1) Maliye teorisi ve maliye politikası

2) Vergi teorisi ve Türk vergi sistemi

3) Kamu maliyesi

b) İktisat

1) Mikro ve makro iktisat

2) İktisadi düşünceler tarihi

3) Para teorisi ve politikası

4) Türkiye ekonomisi

5) Uluslararası iktisat ve iktisadi kuruluşlar

c) Hukuk

1) Anayasa hukuku

2) İdare hukukunun genel esasları ve idari yargı

3) Ceza hukuku ve ceza muhakemeleri usulünün genel esasları

4) Medeni hukuk (Aile hukuku ve miras hukuku hariç)

5) Borçlar hukuku

6) Ticaret hukuku (Deniz ticareti ve sigorta hukuku hariç)

ç) Muhasebe

1) Genel muhasebe

2) Şirketler muhasebesi

3) Maliyet muhasebesi

4) Mali tablolar analizi

(2) Sınavda, adayların mali, hukuki ve iktisadi olayları değerlendirmelerini, tartışmalarını, yorumlamalarını ve sorunlara çözüm yolları önermelerini sağlayacak sorulara da yer verilebilir.

Yazılı sınavın değerlendirilmesi

MADDE 15 – (1) Yazılı sınav, 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve en yüksek puandan başlamak üzere sıralanarak Sınav Kurulunca imzalanan bir tutanağa bağlanır.

(2) Yazılı sınavdan başarılı sayılmak için sınav gruplarının her birinden alınan notların 50’den, notlar ortalamasının da 65’den aşağı olmaması gerekir.

(3) Yazılı sınav sonucunda başarılı olan adaylardan, en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere, atama yapılacak kadro sayısının iki katına kadar aday sözlü sınava çağrılır. Son sıradaki adayla eşit puan alan adaylar da sözlü sınava çağrılır. Yazılı sınavdan en az 65 puan almış olmak, sözlü sınava çağrılmayan diğer adaylar için müktesep hak teşkil etmez.

Yazılı sınav sonuçlarının duyurulması

MADDE 16 – (1) Sözlü sınava girmeye hak kazanan adaylara, sözlü sınavın yerine ve tarihine ilişkin listeler, uygun yerlere asılmak ve Başkanlık internet sitesinde yayımlanmak suretiyle duyurulur.

Sözlü sınavın yapılması ve değerlendirilmesi

MADDE 17 – (1) Sözlü sınav, yazılı sınav sonucunun duyurulmasından en az 15 gün sonra ve yazılı sınav konularından yapılır.

(2) Sözlü sınavlar, adayın;

a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün,

b) Liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin mesleğe veya göreve uygunluğunun,

c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının,

ç) Genel yetenek ve genel kültürünün,

d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının,

değerlendirilmesi suretiyle yapılır.

(3) Adayların ikinci fıkrada yazılı özelliklerinin her biri, Sınav Kurulu Başkan ve üyelerince 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Yapılan değerlendirmeye göre verilen puanlar tutanağa geçirilir. Bu puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav puanını teşkil eder.

(4) Sözlü sınavda başarılı sayılmak için sözlü sınav puanının 65’den az olmaması gerekir.

(5) Sınav Kurulu sözlü sınav sonuçlarını bir tutanakla tespit eder.

(6) Sözlü sınav ile ilgili olarak, bu maddede yer alan hususlar dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz.

Giriş sınavı puanının ve başarı sıralamasının tespit edilmesi

MADDE 18 – (1) Giriş sınavı puanı, sözlü sınavda başarılı olan adayların sözlü sınav puanı ile yazılı sınav puanının aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.

(2) Giriş sınavı sonuçları, Sınav Kurulunca, puanı en yüksek adaydan başlamak suretiyle başarı derecesine göre sıraya konulup, atama yapılacak kadro sayısı kadar aday tespit edilerek bir liste halinde tutanağa bağlanır.

(3) Adayların başarı derecesi tespit edilirken, giriş sınavı puanının eşit olması halinde, yazılı sınav puanı yüksek olan adaya; yazılı sınav puanının da eşit olması halinde, KPSS (A) puanı yüksek olan adaya öncelik tanınır.

(4) Giriş sınavından 65 ve üzerinde puan almış olmak, atama yapılacak kadro sayısının dışında kalan adaylar için müktesep hak teşkil etmez.

Giriş sınavı sonucunun duyurulması

MADDE 19 – (1) Giriş sınavında başarılı olan adaylar ile başarı sırasına göre en başarılı %20’nin ad ve soyadları ile aday numaralarının yer aldığı listeler, uygun yerlere asılmak ve Başkanlık internet sitesinde yayımlanmak suretiyle duyurulur. Ayrıca sınavda başarılı olan adaylara sonuç, yazı ile de bildirilir.

(2) En başarılı  %20’nin tespitinde ondalık kısım üste tamamlanır.

İKİNCİ BÖLÜM

Vergi Müfettiş Yardımcılarının Görevlendirileceği Grup Başkanlıklarının

Belirlenmesine İlişkin Esaslar

Vergi Müfettiş Yardımcılarının atanması ve görevlendirilmesi

MADDE 20 – (1) Giriş sınavında başarılı olan adaylar Bakan onayı ile Vergi Müfettiş Yardımcılığına atanırlar.

(2) Vergi Müfettiş Yardımcılığına atananlar, Başkanlık emrinde özel eğitim veya temel eğitime tabi tutulur. Bu eğitimler sonrasında yapılacak sınavlara göre görevlendirilecekleri Grup Başkanlıkları belirlenir.

Özel eğitim

MADDE 21 – (1) Vergi Müfettiş Yardımcılığına atananlardan giriş sınavındaki başarı sırasına göre en başarılı %20, üç aylık özel eğitime tabi tutulur. Bu eğitim, temel vergi mevzuatı, revizyon, vergi inceleme teknikleri, ihtisas muhasebeleri, mali tablolar analizi, istatistik, gider ve milli emlak mevzuatı ile Başkanlıkça belirlenen diğer konulardan oluşur.

Özel eğitim sınavının yapılması ve değerlendirilmesi

MADDE 22 – (1) Özel eğitimin sonunda, Başkanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde, yazılı ve sözlü bölümlerden oluşan bir sınav yapılır.

(2) Yazılı sınav ve sözlü sınav ayrı ayrı olmak üzere 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Yazılı sınavdan alınan notların aritmetik ortalaması yazılı sınav notunu oluşturur. Sözlü sınavda, her adaya Sınav Kurulu başkan ve üyelerinin her biri tarafından ayrı ayrı puan verilir. Verilen bu puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav puanını teşkil eder. Özel eğitim sınav notu, yazılı sınav notu ile sözlü sınav notunun aritmetik ortalamasından oluşur.

(3) Sınav sonucu, Sınav Kurulu tarafından bir tutanakla tespit edilir ve başarı sırasına göre oluşturulan liste, en başarılı ilk  %25’e girenleri de içerecek şekilde, uygun yerlere asılarak ve Başkanlık internet sitesinde yayımlanarak duyurulur.

(4) En başarılı %25’in tespitinde ondalık kısım üste tamamlanır.

(B), (C) ve (Ç) Grup Başkanlıklarında görevlendirilecek Vergi Müfettiş Yardımcıları

MADDE 23 – (1) 22 nci maddeye göre yapılan yazılı ve sözlü sınav sonucunda en başarılı ilk %25’e girenler, Bakan tarafından (B), (C) ve (Ç) Grup Başkanlıklarından birinde ihtiyaçlar gözetilerek görevlendirilir.

Temel eğitim

MADDE 24 – (1) Vergi Müfettiş Yardımcılığına atananlardan yapılan giriş sınavında en başarılı ilk %20’ye giremeyenler, üç aylık temel eğitime tabi tutulur.  Bu eğitim, temel vergi mevzuatı, revizyon, vergi inceleme teknikleri, gider ve milli emlak mevzuatı ile Başkanlıkça belirlenen diğer konulardan oluşur.

(2) Temel eğitimde her bir konu itibarıyla ayrı ayrı sınav yapılırken, eğitim sonunda da tüm konuları kapsayan genel bir sınav yapılır. Bu konulara ilişkin yapılacak sınavlardan 100 tam puan üzerinden alınan puanların aritmetik ortalamasının %40’ı ile genel sınavda alınan notun %60’ının toplamı seminer notunu; seminer notunun %70’i ile giriş sınav notunun %30’unun toplamı da temel eğitim notunu oluşturur.

(A) Grup Başkanlıklarında görevlendirilecek Vergi Müfettiş Yardımcıları

MADDE 25 – (1) 22 nci maddeye göre yapılan yazılı ve sözlü sınav sonucunda en başarılı ilk %25’e giremeyenler ile temel eğitime tabi tutulanlar, başarı sırasına göre ve tercihleri de dikkate alınarak Başkanlık tarafından (A) Grup Başkanlıklarından birinde ihtiyaçlar gözetilerek görevlendirilir.

(2) Başarı sırası, özel eğitime tabi tutulup 22 nci maddeye göre yapılan yazılı ve sözlü sınav sonucunda en başarılı ilk %25’e giremeyenlerden başlamak üzere, özel eğitime tabi olanlar için özel eğitim sınav notunun, temel eğitime tabi olanlar için seminer notunun yüksek olandan düşük olana doğru sıralanması suretiyle belirlenir.

(3) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Başkanlıkça belirlenir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Vergi Müfettişlerinin Yetiştirilmeleri, Yeterlikleri ve Meslekte Yükselmeleri

BİRİNCİ BÖLÜM

Vergi Müfettişlerinin Yetiştirilmeleri

Yardımcılık dönemi ve yeri

MADDE 26 – (1) Vergi Müfettiş Yardımcıları üç yıllık bir yardımcılık dönemine tabidirler ve yardımcılık dönemini turneler, eğitim ve benzeri faaliyetler dışında esas olarak dâhil oldukları Grup Başkanlıklarında geçirirler. Özel ve temel eğitimde geçen süreler üç yıllık sürenin hesabında dikkate alınır.

Yetiştirmede amaç

MADDE 27 – (1) Vergi Müfettiş Yardımcılarının yetiştirilmesinde aşağıdaki amaçlar güdülür:

a) Görev ve yetki alanlarına giren konularda, yeterli bilgi, ihtisas ve deneyime sahip olmalarını sağlamak.

b) Mesleğin gerektirdiği bilgi işlem teknolojilerini öğrenmelerini sağlamak.

c) Görev ve yetki alanlarına giren konularda bilimsel araştırma yapma becerilerini kazandırmak.

ç) Yabancı dil bilgilerini geliştirmelerini teşvik etmek.

d) Analitik düşünme, takım çalışması ve iletişim becerilerini geliştirmek.

e) Mesleğin gerektirdiği diğer niteliklere sahip olmalarını sağlamak. 

Yetiştirme şekli

MADDE 28 – (1) Vergi Müfettiş Yardımcılarının yetiştirilmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır:

a) 21 ve 24 üncü maddelerde belirtilen eğitimlerden sonra Başkanlıkça belirlenen konularda ayrıca eğitime tabi tutulurlar. 

b) Vergi Müfettişlerinin refakatinde çalışırlar ve onların göstereceği işleri yaparlar.

c) Yardımcılık dönemlerinde, meslek konuları üzerinde düzenlenecek kurs ve seminerlere devam ederler.

(2) Vergi Müfettiş Yardımcılarının yukarıdaki esaslar dairesinde yetiştirilmesi için gerekli tedbirler Başkanlıkça alınır.

Vergi Müfettiş Yardımcılarına yetki verilmesi

MADDE 29 – (1) Vergi Müfettiş Yardımcıları, mesleğe girişlerinden itibaren fiilen 18 ay çalıştıktan sonra, Başkanlıkça tespit edilen bir tarihte yetki sınavına tabi tutulurlar. 18 aylık sürenin hesabında özel ve temel eğitimde geçen süreler de dikkate alınır. Yıllık izin ve süt izinleri hariç, 20 günden fazla olmamak üzere izinli gün sayıları ile raporlu gün sayıları fiilen çalışılan sürenin hesabında dikkate alınmaz.

(2) Yetki sınavı, Vergi Müfettiş Yardımcılarının görev ve yetki alanlarına giren yürürlükteki mevzuat ve bunun uygulamasına ilişkin mesleğin gerektirdiği niteliklerin kazanılıp kazanılmadığını, performans değerlendirmesi kapsamında, ölçen bir sınavdır. Sınav sonucunda yeterli görülenlere re’sen inceleme, teftiş ve soruşturma yetkisi verilir.

(3) Yetki sınavı, Başkanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde ve yazılı olarak yapılır. Yetki sınavında başarılı olmak için, sınav oturumlarının her birinden 100 tam puan üzerinden en az 50 puan alınması ve bütün sınav oturumlarından alınacak puanların ortalamasının 65’den aşağı olmaması şarttır.

(4) Yetki sınavında başarılı olamayanlar, en az üç ay süresince bir Vergi Müfettişinin refakatinde çalıştıktan sonra, Başkanlıkça belirlenen bir tarihte yeniden yetki sınavına girerler. Bu sınavda da başarılı olamayan veya özürsüz olarak sınava girmeyen Vergi Müfettiş Yardımcıları, performans değerlendirmesine göre başarısız sayılır. Yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayan bu kişiler, Bakanlık teşkilatında derecelerine uygun memur kadrolarına atanırlar.

(5) Yetkili Vergi Müfettiş Yardımcıları, Başkanlıkça gerekli görülen hallerde diğer yetkili Vergi Müfettiş Yardımcıları veya Vergi Müfettişleriyle birlikte görevlendirilebilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Yeterlik Sınavı, Atama ve Yükselme

Vergi Müfettiş Yardımcılarının yeterlik sınavı

MADDE 30 – (1) Vergi Müfettiş Yardımcıları, fiilen üç yıl çalışmak ve yardımcılık döneminde performans değerlendirmesine göre başarılı olmak şartıyla yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yıllık izin ve süt izinleri hariç, 20 günden fazla olmamak üzere izinli gün sayıları ile raporlu gün sayıları fiilen çalışılan sürenin hesabında dikkate alınmaz.

(2) Yeterlik sınavı ile Vergi Müfettiş Yardımcılarının görev ve yetki alanlarına giren yürürlükteki mevzuat ve bu mevzuatın uygulamasını; inceleme, teftiş ve soruşturma yöntemleri hakkındaki bilgilerini; mesleğin gerektirdiği diğer bilgi ve nitelikleri kazanıp kazanmadıkları ölçülür.

(3) Başkanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde yapılan yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olmak üzere iki bölümden oluşur.

(A) Grup Başkanlıklarında görevlendirilen Vergi Müfettiş Yardımcılarının yeterlik sınav konuları

MADDE 31 – (1) (A) Grup Başkanlıklarında görevlendirilen Vergi Müfettiş Yardımcılarının yeterlik sınav soruları aşağıdaki konu gruplarından hazırlanır:

a) Muhasebe

1) Genel Muhasebe, Şirketler Muhasebesi, Maliyet Muhasebesi

2) Mali Tablolar Analizi

3) Tekdüzen Hesap Planı ve işleyişi, Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) ile Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) ve bu standartların uygulaması

b) Vergi İnceleme Usul ve Uygulamaları

1) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve diğer gelir kanunları kapsamında yapılan vergi incelemeleri

2) Revizyon teknikleri

c) Vergi Hukuku ve Özel Hukuk

1) Her türlü vergi, resim ve harçlara ait kanunlar, usul kanunları ve vergilendirmeye ilişkin diğer mevzuat ve uygulamaları

2) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun ve uygulamaları

3) Ticaret Hukuku

4) 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat

ç) Gider ve Milli Emlak Mevzuatı

1) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu

2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (mali hükümler)

3) 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu

4) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu

5) 6245 sayılı Harcırah Kanunu

6) Devlet mallarının edinimi, idaresi ve elden çıkarılmasına ilişkin mevzuat

d) Teftiş ve Soruşturma Usul ve Esasları

1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu

2) 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu

3) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun Genel Hükümleri ile kamu görevlilerine özgü suçlara ilişkin hükümleri ve ilgili diğer mevzuat

4) 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun

5) Maliye Bakanlığı ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarına dair teşkilat kanunları ile ilgili diğer mevzuat

6) 5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat

7) 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat

8) Teftiş usulleri

(B), (C) ve (Ç) Grup Başkanlıklarında görevlendirilen Vergi Müfettiş Yardımcılarının yeterlik sınav konuları

MADDE 32 – (1) (B), (C) ve (Ç) Grup Başkanlıklarında görevlendirilen Vergi Müfettiş Yardımcılarının yeterlik sınav soruları aşağıdaki konu gruplarından hazırlanır:

a) Muhasebe ve Finans

1) Genel Muhasebe, Şirketler Muhasebesi, Bankacılık Muhasebesi, Maliyet Muhasebesi

2) Mali Tablolar Analizi

3) Tekdüzen Hesap Planı ve işleyişi, Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) ile Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) ve bu standartların uygulaması

4) Finansal analiz teknikleri ve finansal matematik

b) Vergi İnceleme Usul ve Esasları

1) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve diğer gelir kanunları kapsamında yapılan vergi incelemeleri

2) Revizyon teknikleri

3) Örtülü sermaye, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı ve yurtdışı kazançların dağıtımına ilişkin inceleme ve revizyon teknikleri

4) Organize vergi kaçakçılığıyla mücadele yöntemleri

c) Vergi Hukuku ve Özel Hukuk

1) Her türlü vergi, resim ve harçlara ait kanunlar, usul kanunları ve vergilendirmeye ilişkin diğer mevzuat ve uygulamaları

2) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun ve uygulamaları

3) Uluslararası Vergi Anlaşmaları

4) Ticaret Hukuku

ç) Kambiyo, Finansal İşlemler ve Suç Gelirleriyle Mücadele Mevzuatı

1) Dış Ticaret ve Kambiyo Hukuku

2) 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat

3) Yabancı sermayeyi teşvik mevzuatı

4) 5411 sayılı Bankacılık Kanunu

5) 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu

6) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu

7) 90 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

8) 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun

d) Gider Mevzuatı

1) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu

2) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu

3) 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu

4) 6245 sayılı Harcırah Kanunu

5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (mali hükümler)

e) Milli Emlak Mevzuatı

1) Devlet mallarının edinimi, idaresi ve elden çıkarılmasına ilişkin mevzuat

2) 4271 sayılı Türk Medeni Kanununun Eşya Hukukuna ilişkin hükümleri

f) Teftiş ve Soruşturma Usul ve Esasları

1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu

2) 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu

3) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun Genel Hükümleri ile kamu görevlilerine özgü suçlara ilişkin hükümleri ve ilgili diğer mevzuat

4) 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun

5) Maliye Bakanlığı ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarına dair teşkilat kanunları ile ilgili diğer mevzuat

6) 5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat

7) Teftiş usulleri

Yeterlik sınavı notlarının değerlendirilmesi

MADDE 33 – (1) Yeterlik sınavı önce yazılı, sonra da sözlü olarak yapılır. Yazılı sınavı kazanamayanlar sözlü sınava giremezler.

(2) Yazılı ve sözlü sınav ayrı ayrı olmak üzere 100 tam puan üzerinden değerlendirilir.

(3) Yazılı sınavdan başarılı sayılmak için sınav gruplarının her birinden alınan notların 50’den, notlar ortalamasının da 65’den aşağı olmaması gerekir.

(4) Sözlü sınavda Sınav Kurulu başkan ve üyelerinin her biri tarafından ayrı ayrı verilen puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav notunu oluşturur.

(5) Yazılı ve sözlü sınav notlarının aritmetik ortalaması yeterlik sınav notunu teşkil eder.

(6) Yeterlik sınavında başarılı sayılmak için giriş sınavında alınan puanın %30’u ile yeterlik sınav notunun %70’inin toplamının 100 puan üzerinden en az 65 olması şarttır.

(7) Sınav sonuçları Sınav Kurulu tarafından, (A) Grup Başkanlıklarında görevlendirilen Vergi Müfettiş Yardımcılarının yeterlik sınavında en başarılı %5’i de belirtecek şekilde, başarı sırasına göre tutanakla tespit edilir ve liste halinde Başkanlıkça uygun yerlere asılarak duyurulur. Sonuçlar adaylara ayrıca yazılı olarak da bildirilir.

Atanma

MADDE 34 – (1) Yeterlik sınavında başarı gösterenler Vergi Müfettişi olarak atanırlar.

 (2) Vergi Müfettişi olarak atananlardan;

a)  32 nci maddede yer alan sınav konularından yapılan yeterlik sınavında başarılı olanlar,

b) 31 inci maddede yer alan sınav konularından yapılan yeterlik sınavında başarılı olanlardan başarı sırasına göre en başarılı %5’i,

(B), (C) ve (Ç) Grup Başkanlıklarından birinde ihtiyaçlar gözetilerek Bakan tarafından görevlendirilir.

(3) Vergi Müfettişi olarak atananlardan, 31 inci maddede yer alan sınav konularından yapılan yeterlik sınavında başarılı olanlardan başarı sırasına göre en başarılı %5 dışında kalanlar (A) Grup Başkanlıklarından birinde ihtiyaçlar gözetilerek Başkanlık tarafından görevlendirilir.

Yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayanlar, sınava girmeyenler veya sınavda başarılı olamayanlar

MADDE 35 – (1) Yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayan, yeterlik sınavında başarılı olamayan veya özürsüz olarak yeterlik sınavına girmeyen Vergi Müfettiş Yardımcıları, Bakanlık teşkilatında derecelerine uygun memur kadrolarına atanırlar.

(2) Yeterlik sınavının bütününe veya sınavın herhangi bir aşamasına sağlık, doğal afet ve benzeri haklı bir özre dayanarak katılamayanlar, Başkanlıkça belirlenecek bir tarihte yapılacak mazeret sınavına veya bir sonraki yeterlik sınavının kişinin durumuna göre bütününe veya eksik kalan aşamalarına katılarak, sınavı tamamlarlar.

Vergi Başmüfettişliğine yükselme

MADDE 36 – (1) Yardımcılık dönemi dâhil Vergi Müfettişi olarak en az on yıl çalışan, yeterlik sonrası dönemde en az üç yıl performans değerlendirmesine tabi tutulan ve yapılan performans değerlendirmelerinde başarılı olanlar, Vergi Başmüfettişi kadrolarına atanırlar.

(2) (A) Grup Başkanlıklarında görev yapıp, bir takvim yılı içinde Vergi Başmüfettişi olarak atananlardan, giriş sınavında alınan puanın %10’u, yeterlik sınavında alınan puanın %20’si ve en az üç yıl olmak şartıyla performans değerlendirmesine göre takvim yılları itibarıyla alınan puanların ortalamasının %70’i esas alınarak yapılacak sıralamaya göre en başarılı %5’i; izleyen yıl içinde (B), (C) ve (Ç) Grup Başkanlıklarından birinde ihtiyaçlar gözetilerek Bakan tarafından görevlendirilir.

Meslek kıdemi esası

MADDE 37 – (1) Vergi Müfettişlerinin yönetimi, çalışması ve yetişmeleri gibi konularda, esas ve usulleri Başkanlıkça belirlenen meslek kıdemi esası uygulanır.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Vergi Müfettişlerinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları, Çalışma

Usul ve Esasları ile Çeşitli Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Vergi Müfettişlerinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Vergi Müfettişlerinin görev ve yetkileri

MADDE 38 – (1) Vergi Müfettişlerinin görev ve yetkileri şunlardır:

a) Vergi Usul Kanunu ve diğer gelir kanunları kapsamında vergi incelemeleri yapmak.

b) Bakanlık ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarında, Bakan tarafından Kurula verilen inceleme, teftiş, denetim ve soruşturmaları yapmak.

c) 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun, karar ve tebliğlere göre incelemeler yapmak.

ç) 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında incelemeler yapmak.

d) 492 sayılı Harçlar Kanununa göre harçları tahsile yetkili memurların hesaplarını teftiş etmek, teftiş ettikleri birim personeli hakkında görüş bildirmek.

e) Mali mevzuat ve bu mevzuatın uygulanmasına ilişkin görüş ve önerilerini Başkanlığa bildirmek.

f) Başkanlıkça görevlendirilmeleri halinde iktisat, maliye, işletmecilik ve mali denetim gibi konularda araştırma ve etütler yapmak.

g) Başkanlıkça görevlendirilmeleri halinde Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcılarının mesleki alanda yetkinliklerini artırıcı konferans, kurs, seminer gibi çalışmalara katılmak.

ğ) Refakatlerine verilecek Vergi Müfettiş Yardımcılarının meslekte yetişmesini sağlamak; liyakat, temsil, çalışma azmi ve başarıları hakkındaki değerlendirmelerini Başkanlığa intikal ettirmek.

h) Başkan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

ı) Bakan tarafından Kurula verilen her türlü görevi yapmak.

(2) Birinci fıkrada belirtilen görevler Vergi Müfettişlerine, Başkanlıkça veya Başkanlıkça uygun görülen hallerde ilgili Grup Başkanlığınca verilir. Usulüne uygun görevlendirme yapılmadıkça, Vergi Müfettişleri re’sen, vergi incelemesi, teftiş, denetim ve soruşturma yapamazlar.

Teftiş edilen memurların mecburiyeti

MADDE 39 – (1) Teftişe tabi daire ve müesseselerde bulunan görevli memurlar; para ve para hükmündeki kağıtlar ile ambar ve depolarında bulunan ayniyatı ve bunlara ilişkin defter ve belgeleri, elektronik ortamda tutulan ve düzenlenen defter ve belgelerde yer alan bilgileri, internet de dâhil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve gereçleri, işlemlerle ilgili gizli de olsa bütün vesikaları ilk talepte Vergi Müfettişine göstermek; saymasına ve tetkik etmesine yardımda bulunmak zorundadırlar.

(2) Teftiş, inceleme ve soruşturma yapılan birim ve kuruluşların yöneticileri, hizmetin gereği gibi yürütülebilmesi için, Vergi Müfettişlerine, görevleri süresince uygun bir çalışma yeri sağlamak ve diğer tedbirleri almak zorundadırlar.

Bildirimde bulunma

MADDE 40 – (1) Vergi Müfettişleri, memurlar hakkında, işledikleri suçların nev'i ve mahiyetlerine göre, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu hükümleri çerçevesinde doğrudan, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde ise Başkanlık aracılığıyla ilgili mercilere bir raporla kovuşturma, soruşturma veya inceleme yapılmak üzere gerekli bildirimde bulunurlar.

Vergi Müfettişlerinin sorumlulukları  

MADDE 41 – (1) Vergi Müfettişleri, görevlerini yerine getirirken aşağıdaki temel kuralları göz önünde bulundururlar.

a) Yetkili makamlar tarafından verilen iş ve görevleri süresinde ve eksiksiz olarak tamamlarlar.

b) Mesleğin gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak davranışlarda bulunamazlar.

c) Refakatine verilen Vergi Müfettiş Yardımcılarının en iyi şekilde yetişmesine özel bir önem verirler ve bu amaçla refakat boyunca Vergi Müfettiş Yardımcılarının meslek ve hizmet gereklerine uygun şekilde yetişmelerini gözetirler.

ç) Teftiş edilen birimin faaliyetlerini aksatmayacak şekilde teftiş yaparlar.

d) Meslektaşlarına, diğer kamu görevlilerine ve ilgili diğer şahıslara karşı nazik, ölçülü ve saygılı davranırlar.

e) İnceleme, teftiş ve soruşturmayla görevli bulundukları sırada, bu işlerle ilgili bulunanlara konuk olamazlar, doğrudan veya dolaylı olarak soruşturmayla ilgili olanların hizmet ve ikramlarını kabul edemezler, bunlarla alışveriş yapamazlar, borç alıp veremezler.

f) Başkanlıkça izin verilmedikçe; Başkanlık adına panel, sempozyum ve komisyonlara, kurs ve seminerlere katılamazlar, yayın yapamazlar, beyanda bulunamazlar, mesai saatleri içerisinde lisansüstü eğitim ve doktora yapamazlar, bu amaçla verilen kurslara katılamazlar.

İKİNCİ BÖLÜM

Çalışmaların Planlanması

Planlamanın amacı

MADDE 42 – (1) Planlamanın amacı, Vergi Müfettişlerinin bir yıl içerisinde yapacakları vergi incelemeleri ile teftiş, denetim ve diğer çalışmaların bir Genel Çalışma Planında tespit edilmesini; teftiş, soruşturma ve incelemelere ilişkin genel esasların belirlenmesini; Başkanlığın görevlerinin sistemli ve verimli bir şekilde yerine getirilmesini sağlamaktır.

Genel Çalışma Planının hazırlanması

MADDE 43 – (1) Başkanlığın Genel Çalışma Planı ve bu plana bağlı iş ve turne programları, Başkanlık tarafından hazırlanır.

(2) Genel Çalışma Planı, Başkanlığın iş gücü hacmi, inceleme standartları ile iş ve turne programları gibi hususlar göz önünde tutularak hazırlanır. Planın hazırlanmasında Bakanlığın ilgili kurum ve kuruluşları tarafından yapılan inceleme, teftiş, denetim ve diğer çalışmalar arasında koordinasyonun sağlanmasına özen gösterilir.

(3) Genel Çalışma Planı, Bakan onayıyla kesinleşir.

İş ve turne programı

MADDE 44 – (1) Genel Çalışma Planının bir parçası olan iş ve turne programında aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Vergi incelemeleri,

b) Soruşturma işlemleri,

c) Maliye Bakanlığı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlarının teftişi,

ç) Kanun, tüzük ve yönetmelik gibi mevzuat hazırlık çalışmaları,

d) Eğitim çalışmaları,

e) Diğer denetim, inceleme, etüt ve araştırma işleri ile sair çalışmalar.

Genel Çalışma Raporu

MADDE 45 – (1) Başkanlıkça, Genel Çalışma Planının ilişkin olduğu yılsonu itibarıyla, plan dâhilinde yapılan vergi incelemeleri ile teftiş, denetim ve diğer çalışmaların değerlendirilerek Başkanlığın çalışma durum ve sonuçlarını göstermek üzere Genel Çalışma Raporu düzenlenerek Bakana sunulur.