Türkiye Muhasebe
Standartları Kurulundan:
FİNANSAL
TABLOLARIN SUNULUŞUNA İLİŞKİN TÜRKİYE MUHASEBE
STANDARDI (TMS
1) HAKKINDA TEBLİĞ
SIRA NO: 66
Amaç
MADDE 1 —
(1) Bu Tebliğin amacı; bu Tebliğin 1 no’lu Ekinde yer alan “TMS 1
Finansal Tabloların Sunuluşu” (TMS 1) Standardının yürürlüğe
konulmasıdır.
Kapsam
MADDE
2 — (1) Bu Tebliğin kapsamı
Ek-1’de yer alan TMS 1 metninde belirlenmiştir.
Hukuki dayanak
MADDE
3 — (1) Bu Tebliğ,
28/7/1981 tarih ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun Ek–1 inci
maddesi ile 24/2/2004 tarihli ve 2004/6924 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile yürürlüğe giren Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun
Çalışmalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu
maddesinin (b) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 — (1)Bu Tebliğde geçen;
(a) TMSK
ve Kurul: Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunu,
(b) TMS:
Türkiye Muhasebe Standartlarını,
(c) TFRS:
Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını,
(d) Yorum: Türkiye
Finansal
Raporlama
Standartları ile ilgili olarak uygulamaya yön vermek veya standartlara
açıklık kazandırmak üzere Kurul onayı ile kamuoyuna duyurulan metni,
ifade
eder.
Uygulamaya ilişkin hükümler
MADDE 5 —
(1) Bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan TMS 1 Standardını finansal
tablolarında uygulayan işletmeler, söz konusu finansal tablolarında
aşağıda yer alan düzenlemeleri de uygularlar:
(a) “TFRS 1 Türkiye Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması”
Standardının 6, 7, 8, 10, 12, 21, 32, 35, 36 ve 36A-36C Paragraflarını,
45 inci Paragrafın (a) bendini, Standardın ayrılmaz parçası olan Ek A’yı,
B2 Paragrafının (b) ve (i) bentlerini, bu Tebliğin 2 no’lu ekinde yer
alan şekliyle,
(b) “TFRS 4 Sigorta Sözleşmeleri” Standardının 30 uncu Paragrafını, bu
Tebliğin 3 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(c) “TFRS 5 Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan
Faaliyetler” Standardının 12, 33A ve 38 inci Paragraflarını ve
Standardın ayrılmaz parçası olan Ek A’da yer alan dönen varlıklara
ilişkin tanımı, bu Tebliğin 4 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(d) “TFRS 7 Finansal Araçlar: Açıklamalar” Standardının 20 ve 21 inci
Paragraflarını, 23 üncü Paragrafının (c) ve (d) bentlerini, 27 nci
Paragrafının (c) bendini ve B5 Paragrafının son fıkrasını, bu Tebliğin 5
no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(e) “TFRS 8 Faaliyet Bölümleri” Standardının 23 üncü Paragrafının (f)
bendini, 24 ve 33 üncü Paragraflarını, bu Tebliğin 6 no’lu ekinde yer
alan şekliyle,
(f) “TMS 7 Nakit Akış Tabloları” Standardının 32 nci Paragrafını, bu
Tebliğin 7 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(g) “TMS 11 İnşaat Sözleşmeleri” Standardının 1 inci Paragrafından önce
gelmek üzere başlığı ve fıkrayı, 26, 28 ve 38 inci Paragraflarını, bu
Tebliğin 8 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(h)
“TMS 12 Gelir Vergileri” Standardının 23 üncü Paragrafını, 52 inci
Paragrafta yer alan Örnek B’yi, 58, 60, 61, 61A, 62, 62A, 63, 65, 68C,
77, 77A ve 81 inci Paragraflarını,
bu Tebliğin 9 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(ı) “TMS 14 Bölümlere Göre Raporlama” Standardının 2 ve 52A
Paragraflarını,
bu Tebliğin 10 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(i)
“TMS 16 Maddi Duran Varlıklar” Standardının 39 ve 40 ıncı Paragraflarını
ve 73 üncü Paragrafın (e)(iv) bendini,
bu Tebliğin 11 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(j) “TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar” Standardının 93A, 93B, 93C,
94D Paragraflarını ve 120A Paragrafının (i) bendini, bu Tebliğin 12
no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(k) “TMS 20 Devlet Teşviklerinin Muhasebeleştirilmesi ve Devlet
Yardımlarının Açıklanması” Standardının 29A Paragrafını,
bu Tebliğin 13 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(l) “TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri” Standardının 27, 30, 31, 32, 33,
37, 39 ve 41 inci Paragraflarını, 42 nci Paragrafın (a) bendini, 45, 48
ve 52 nci Paragraflarını,
bu Tebliğin 14 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(m)
“TMS 28 İştiraklerdeki Yatırımlar” Standardının 11 ve 39 uncu
Paragraflarını,
bu Tebliğin 15 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(n)
“TMS 32 Finansal Araçlar: Sunum” Standardının 40 ıncı Paragrafını,
bu Tebliğin 16 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(o) “TMS 33 Hisse Başına Kazanç” Standardının 4, 4A, 64, 67A ve 68A
Paragraflarını, 70 inci Paragrafın (d) bendini, 71 ve 73A Paragraflarını,
bu Tebliğin 17 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(ö) “TMS 34 Ara Dönem Finansal Raporlama” Standardının 4, 5, 8, 8A, 11,
11A, 12, 13, 15, 20, 31 ve 32 nci Paragraflarını,
bu Tebliğin 18 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(p)
“TMS 36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü” Standardının 61, 120, 126 ve 129
uncu Paragrafını,
bu Tebliğin 19 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(r) “TMS 38 Maddi Olmayan Duran Varlıklar” Standardının 85, 86 ve 87 nci
Paragraflarını, 118 inci Paragrafının (e) (iii) bendini,
130B
Paragrafını
bu Tebliğin 20 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(s)
“TMS 39 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçme” Standardının
26, 27, 34, 54, 55, 67, 68 inci Paragraflarını, 95 inci Paragrafının (a)
bendini, 97, 98, 100, 101, 102, 105, 108 inci Paragraflarını, UR4D
Paragrafını, UR4E Paragrafının (d)(i) bendini, UR56, UR67, UR83 ve UR99B
Paragraflarını,
bu Tebliğin 21 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(ş) “TMS 40 Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller” Standardının 62 nci
Paragrafını, bu Tebliğin 22 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(t)
“TFRS Yorum 1 Hizmetten Çekme, Restorasyon ve Benzeri Mevcut
yükümlülüklerdeki Değişiklikler” Yorumunun 6 ncı Paragrafını,
bu Tebliğin 23 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(u) “TMS Yorum 25 Gelir Vergileri – Yeniden Değerlenen Amortismana Tabi
Olmayan Varlıkların Geri Kazanımı” Yorumunun 4 üncü Paragrafını, bu
Tebliğin 24 no’lu ekinde yer alan şekliyle,
(ü) “TMS Yorum 32 Maddi Olmayan Duran Varlıklar-İnternet sitesi
Maliyetleri” Yorumunun 5 inci Paragrafını, bu Tebliğin 25 no’lu ekinde
yer alan şekliyle.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE
6 — (1) Bu Tebliğ ve bu Tebliğin
1 no’lu ekinde yer alan TMS 1 Standardının uygulanmasıyla, 16/1/2005
tarih ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tebliğ ve Tebliğ eki
“TMS 1 Finansal Tabloların Sunuluşu” Standardı yürürlükten kalkar.
Geçiş
süreci
GEÇİCİ MADDE 1 — (1) İsteyen
işletmeler bu hükümler çerçevesinde, bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan
TMS 1 Standardını 1/1/2009 öncesinde başlayan hesap dönemlerine ilişkin
finansal tablolarında uygulayabilirler. Ancak, 31/12/2008 tarihinden
sonra başlayan hesap dönemlerinde sadece bu Tebliğ ve bu Tebliğin 1
no’lu ekinde yer alan TMS 1 Standardı uygulanacaktır.
Yürürlük
MADDE
7 — (1) Bu Tebliğ ve bu Tebliğin
1 no’lu ekinde yer alan “TMS 1 Finansal Tabloların Sunuluşu” Standardı,
31/12/2008 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinde uygulanmak üzere
yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
8 — (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu yürütür.
EK 1
Türkiye Muhasebe
Standardı
(TMS 1)
Finansal
Tabloların Sunuluşu
Amaç
1. Bu
Standardın amacı, işletmenin genel amaçlı finansal tablolarının önceki
dönemin finansal tablolarıyla ve diğer işletmelerin finansal
tablolarıyla karşılaştırılmasına olanak verecek biçimde sunulması için
gerekli olan temel unsurları açıklamaktır. Bu amaca ulaşmak için
Standart, finansal tabloların sunuluşuyla ilgili genel kuralları,
yapıyla ilgili açıklamaları ve içerikle ilgili asgari koşulları ortaya
koyar.
Kapsam
2.
İşletme; bu Standardı, Türkiye Finansal Raporlama
Standartlarına (TFRS’lere) göre hazırlanan ve sunulan genel amaçlı
finansal tablolara uygular.
3. Belirli işlemlerin ve diğer olayların
muhasebeleştirme, ölçme ve açıklama koşulları diğer TFRS’lerde ele
alınmıştır.
4.
Bu Standart, “TMS 34 Ara Dönem Finansal Raporlama”
Standardına göre düzenlenmiş olan özet ara dönem finansal tablolarının
yapı ve içeriğine uygulanmaz. Ancak, 15–35 inci Paragraflar, özet ara
dönem finansal tablolarına uygulanır. Bu Standart, “TMS 27 Konsolide ve
Bireysel Finansal Tablolar” Standardında tanımlandığı şekliyle bireysel
finansal tablolar sunan işletmeler ile konsolide finansal tablolar sunan
işletmeler de dahil olmak üzere bütün işletmelere eşit şekilde
uygulanır.
5. Bu
Standart, kamu iktisadi teşebbüsleri de dahil, kar amaçlı işletmelere
uygun bir terminoloji kullanmaktadır. Bu Standardı uygulamayı düşünen
özel sektördeki veya kamu sektöründeki kar amacı gütmeyen işletmeler
finansal tablolardaki bazı kalemleri ve finansal tablolar için
kullanılan tanımları düzeltme ihtiyacı duyabilirler.
6. Aynı
şekilde “TMS 32 Finansal Araçlar: Sunum” Standardında tanımlanan
özkaynağa sahip olmayan işletmeler (örneğin bazı yatırım fonları) ve
paylara bölünmüş sermayesi özkaynak olmayan işletmeler (örneğin bazı
kooperatif işletmeleri) finansal tablolarını, üyelerinin veya pay
sahiplerinin haklarını gösterecek şekilde düzeltmelidir.
Tanımlar
7.
Aşağıdaki terimler bu
Standartta, belirtilen anlamlarda kullanılmaktadır:
Genel amaçlı
finansal tablolar (“finansal
tablolar” olarak anılacaktır): Bir işletmenin, belirli bilgi
ihtiyaçları doğrultusunda uyarlanmış finansal tablo hazırlamasına gerek
duymayan kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılamak üzere hazırlanan mali
tablolardır.
Uygulanamaz: Bir
işletmenin her türlü makul çabayı gösterdikten sonra o koşulu
uygulayamaması durumudur.
Türkiye Finansal
Raporlama Standartları (TFRS’ler):
Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu (TMSK) tarafından yayımlanan
Standartlar ve Yorumlardır. Bu Standartlar şunları içerir:
a) Türkiye
Finansal Raporlama Standartları,
b) Türkiye
Muhasebe Standartları,
c) TMS
Yorumları ve TFRS Yorumları.
Önemli:
Finansal tablo kalemleri, bireysel veya topluca, bu finansal tablolara
göre karar alan kullanıcıların ekonomik kararlarını etkiliyorsa o zaman
bu kalemlerin ihmal edilmesi veya yanlış raporlanması önemlidir.
Önemlilik, mevcut koşullar içinde değerlendirilen ihmal veya yanlış
raporlamanın boyutuna ve niteliğine bağlıdır. Kalemin boyutu, niteliği
veya her ikisi birlikte belirleyici faktör olabilir.
Bir ihmalin veya
yanlış raporlamanın kullanıcıların ekonomik kararlarını etkileyip
etkilemeyeceğinin ve bunun önemli olabileceğinin değerlendirilmesi, bu
kullanıcıların özelliklerinin dikkate alınmasını gerektirir. Finansal
Tabloların Hazırlanması ve Sunuluşuna İlişkin Kavramsal Çerçevenin 25
inci Paragrafında “kullanıcıların işletme, ekonomik faaliyetler ve
muhasebeyle ilgili makul derecede bilgiye sahip oldukları ve bu
bilgileri makul bir gayretle değerlendirdiklerinin varsayıldığı”
vurgulanmaktadır. Bu nedenle, değerlendirmede bu özelliklerdeki
kullanıcıların ekonomik kararlar alırlarken nasıl etkileneceklerinin de
dikkate alınması gerekir.
Dipnotlar:
Finansal durum tablosunda (bilançoda), kapsamlı gelir tablosunda,
bireysel gelir tablosunda (sunulmuşsa), özkaynak değişim tablosunda ve
nakit akış tablosunda yer alan bilgilere ilave bilgiler içerir.
Dipnotlar, bu tablolarda yer alan kalemlerin metinsel açıklamalarını
veya açılımlarını ve bu tablolarda raporlanan muhasebeleştirme
kriterlerini sağlamayan kalemlerle ilgili bilgileri sağlar.
Diğer kapsamlı gelir
(özkaynaklara yansıtılan kar veya
zararlar):
Diğer TFRS’ler tarafından gerekli kılındığında ya da izin verildiğinde
kar ya da zararda muhasebeleştirilmeyen gelir ya da gider (yeniden
sınıflandırma düzeltmeleri de dahil olmak üzere) kalemlerini kapsar.
Diğer kapsamlı
gelirin unsurları:
a)
Yeniden değerleme fazlasındaki değişimler ( bakınız: TMS 16 Maddi Duran
Varlıklar ve TMS 38 Maddi Olmayan Duran Varlıklar)
b) TMS
19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardının 93A Paragrafı uyarınca
muhasebeleştirilmiş tanımlanmış fayda planlarındaki aktüeryal kazanç ve
kayıplar;
c) Dış
ülkedeki bağlı işletmeye ait finansal tabloların çevrilmesinden
kaynaklanan kazanç ve kayıplar (bakınız: TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri
)
d)
Satılmaya hazır finansal varlıkların yeniden ölçümünde ortaya çıkan
kazanç ya da kayıplar (bakınız: TMS 39 Finansal Araçlar:
Muhasebeleştirme ve Ölçme)
e) Nakit
akış riskine ilişkin riskten korunma araçlarına bağlı olarak oluşan
kazanç veya kayıpların etkin kısımları (bakınız: TMS 39)
Sahipler:
Özkaynak olarak sınıflandırılan araçları elinde bulunduranlardır.
Kar ya da zarar:
Toplam gelirden diğer kapsamlı
gelir unsurları dışındaki giderlerin indirilmesidir.
Yeniden
sınıflandırma düzeltmeleri: Cari
dönemde ya da önceki dönemlerde diğer kapsamlı gelirde
muhasebeleştirilmiş olan cari dönemde kar ya da zararda yeniden
sınıflandırılan tutardır.
(Toplam) Kapsamlı
gelir: Ortakların ortak olmaları
nedeniyle ortaya çıkan işlemler dışındaki işlem ve diğer olaylar sonucu
belirli bir dönemde özkaynaklardaki değişimdir.
(Toplam) Kapsamlı
gelir, “kar ya da zararın” ve “diğer kapsamlı gelirin” bütün
bileşenlerini kapsar.
8. Bu
Standart, “diğer kapsamlı gelir”, “kar ya da zarar”, ve “(toplam)
kapsamlı gelir” terimlerini kullanmasına rağmen, anlamı açık olduğu
sürece bir işletme toplamları ifade etmek üzere başka terimlerde
kullanabilir. Örneğin; bir işletme kar ya da zararı tanımlamak için net
gelir terimini kullanabilir.
Finansal
Tablolar
Finansal
tabloların amacı
9. Finansal tablolar işletmenin finansal durumunun ve
finansal performansının biçimlendirilmiş sunumudur. Finansal tabloların
amacı, geniş bir kullanıcı kitlesinin ekonomik kararlar almalarına
yardımcı olan işletmenin finansal durumu, finansal performansı ve nakit
akışları hakkında bilgi sağlamaktır. Ayrıca finansal tablolar,
yöneticilerin kendilerine emanet edilen kaynakları ne etkinlikte
kullandıklarını da gösterir. Finansal tablolar bu amaca ulaşmak için
işletmeyle ilgili aşağıdaki bilgileri sunar:
a) Varlıklar;
b) Borçlar;
c) Özkaynaklar;
d) Gelir ve giderler,
karlar ve zararlar dahil;
e) Ortakların ortak
olmaları sebebiyle yaptıkları katkılar ve ortaklara yapılan dağıtımlar
ve
f) Nakit akışları.
Bu bilgi, dipnotlarda yer alan diğer bilgilerle birlikte finansal tablo
kullanıcılarının işletmenin gelecekteki nakit akışlarını ve özellikle
bunların zamanını ve kesinliklerini tahmin etmelerine yardımcı olur.
Tam bir
finansal tablolar seti
10. Tam bir
finansal tablolar seti aşağıdakileri içerir:
a) Dönem
sonu finansal durum tablosu (bilanço);
b) Döneme
ait kapsamlı gelir tablosu
c) Döneme
ait özkaynak değişim tablosu
d) Döneme
ait nakit akış tablosu ve
e) Önemli
muhasebe politikalarını özetleyen dipnotlar ve diğer açıklayıcı notlar.
f) Bir
işletmenin bir muhasebe politikasını geriye dönük olarak uygulaması
durumunda ya da bir işletmenin finansal tablolarındaki kalemleri geriye
dönük olarak yeniden ifade etmesi söz konusu olduğunda ya da işletmenin
finansal tablo kalemlerini yeniden sınıflandırdığında,
karşılaştırılabilir en erken dönemin başına ait finansal durum tablosu
(bilanço)
Bir işletme,
Standartta kullanılan başlıklar dışındaki başlıkları finansal
tablolarında kullanabilir.
11. Bir işletme,
tam bir finansal tablolar setindeki finansal tabloların hepsini eşit
derecede önemle sunar.
12. 81 nolu
Paragrafta izin verildiği şekliyle, bir işletme kar ya zararın
bölümlerini ya tek bir kapsamlı gelir tablosunun ya da bir bireysel
gelir tablosunun parçası olarak sunabilir. Gelir tablosu sunulduğunda,
gelir tablosu, tam bir finansal tablolar setinin bir parçasıdır ve
kapsamlı gelir tablosundan hemen önce gösterilmelidir.
13. Birçok
işletme finansal tabloların dışında, yönetimin, işletmenin finansal
performansı ve finansal durumu ve karşılaştığı temel belirsizliklerin
ana esaslarını açıklayan, bir finansal değerlendirme sunmaktadır. Böyle
bir rapor aşağıdaki değerlendirmeleri içerebilir:
a)
İşletmenin faaliyette bulunduğu çevredeki değişiklikler de dahil olmak
üzere, finansal performansı belirleyen temel unsurlar ve etkiler,
işletmenin bu değişikliklere tepkisi ve bunların etkisi ve temettü
politikası da dahil finansal performansın sürdürülmesi ve
iyileştirilmesi için işletmenin yatırım politikası;
b)
İşletmenin fon kaynakları ve hedeflenen borç özkaynak oranı ve
c)
İşletmenin TFRS’lere göre finansal durum tablosunda (bilançosunda)
muhasebeleştirilmeyen kaynakları.
14.
Özellikle çevresel faktörlerin önemli olduğu
sanayi kollarında çalışan ve personelin önemli bir kullanıcı grubu
olarak görüldüğü sektörlerdeki birçok işletme, finansal tabloların
dışında, çevresel raporlar ve katma değer raporları gibi raporlar da
sunmaktadır. Finansal tablolardan ayrı olarak sunulan raporlar ve
tablolar TFRS’lerin kapsamı dışındadır.
Genel Hususlar
Finansal
Tabloların Gerçeğe Uygun Sunuluşu ve TFRS’lerle Uyumu
15.
Finansal tablolar işletmenin finansal durumunu, finansal performansını
ve nakit akışlarını gerçeğe uygun olarak sunar. Gerçeğe uygun sunuş,
işlemlerin sonuçlarının, diğer olayların ve koşulların Kavramsal
Çerçeve’de belirtilen varlık, borç, gelir ve gider tanımlarına ve
muhasebeleştirme kriterlerine sadık kalınarak sunulması demektir.
TFRS’lerin gerektiğinde ek açıklamalarla birlikte uygulanmasının,
gerçeğe uygun sunuşu sağlamış finansal tablolar yaratacağı varsayılır.
16.
Finansal tabloları TFRS’lerle uyumlu olan bir işletme, bu uyumu açık ve
tam bir şekilde dipnotlarda belirtecektir. İşletme, Finansal
tabloları TFRS’lerin tüm maddeleriyle uyumlu olmadığı sürece, finansal
tablolarını TFRS’lerle uyumlu olarak nitelendiremez.
17.
İşletme, hemem hemen her koşulda, uygulanabilir TFRS’lere uyumlu olarak
gerçeğe uygun sunuş sağlar. Gerçeğe uygun sunuluş için işletmenin uyması
gereken diğer koşullar şöyledir:
a) “TMS 8
Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar”
Standardı uyarınca muhasebe politikalarını seçip uygulamak. TMS 8,
özellikle bir kaleme uygulanacak bir TFRS’nin yokluğunda yönetimin
dikkate alacağı mevzuat hiyerarşisini gösterir.
b)
Muhasebe politikalarını da içeren bilgileri ihtiyaca uygun, güvenilir,
karşılaştırılabilir ve anlaşılabilir bilgi sağlayacak biçimde sunmak,
c)
TFRS’lerde yer alan özellikli hükümlerle uyum, kullanıcıların özellikli
işlemler, diğer olaylar ve koşulların işletmenin finansal durumu ve
finansal performansı üzerindeki etkilerini anlamaları konusunda yetersiz
kalıyorsa, ek açıklamalar yapmak
18.
İşletme, uygun olmayan muhasebe politikalarını; kullandığı muhasebe
politikalarını açıklayarak veya dipnotlar veya açıklayıcı yöntemler
(materyaller)kullanarak düzeltmiş sayılmaz.
19. Çok ender koşullarda yönetim bir TFRS’nin kurallarıyla
uyumlaştırmanın finansal tablolarının Kavramsal Çerçevede belirtilen
hedefleriyle çelişki yaratacak biçimde yanlış uygulamalara neden olacağı
sonucuna ulaşmışsa, geçerli mevzuat izin verdiği takdirde veya
engellemiyorsa işletme 20 nci Paragrafta belirtilen şekilde maddenin
uygulanmasından kaçınmalıdır.
20. İşletme bir TFRS’nin hükümlerini 19 uncu Paragrafa göre
uygulamazsa, aşağıdaki açıklamaları yapacaktır:
a)
Yönetimin, işletmenin finansal tablolarının finansal durumu,
finansal performansı ve nakit akışlarını gerçekçi bir biçimde
gösterdiğine dair kararı;
b)
Uygulanabilir TFRS ile uyumlu olunduğu ancak gerçekçi bir sunuş
sağlamak için bir kuraldan ayrılındığı;
c)
Uygulamaktan kaçınılan başlığı, TFRS’nin gerektirdiği işlemi de
içeren TFRS’yi uygulamaktan kaçınmanın niteliği, uygulamanın Kavramsal
Çerçevede belirtilen finansal tabloların hedefleriyle çelişki yaratacak
şekilde yanlış bir uygulama olmasının nedenleri ve tercih edilen
uygulama ve
d)
Standart uygulanmış olsaydı finansal tablolarda yayınlanmış olan
kalemler üzerinde, bu kuralın uygulanmasından kaçınmanın sunulan
dönemler itibariyle yapacağı finansal etki.
21. İşletme önceki yıllarda bir TFRS’nin bir hükmünün
uygulanmasından kaçınmışsa ve bu kaçınma cari dönem finansal
tablolarındaki tutarları etkiliyorsa, işletme 20 (c) ve (d)
Paragraflarındaki açıklamaları yapmalıdır.
22.
Örneğin, işletme önceki yıllarda varlıkların ve borçların belirlenmesi
için yararlanılan bir TFRS hükmünü uygulamaktan kaçınmışsa ve bu kaçınma
cari dönem finansal tablolarında yer alan varlıklar ve borçlardaki
değişikliklerin belirlenmesini etkiliyorsa işletme 21 inci paragraf
uygulanır.
23. Çok ender koşullarda yönetim bir TFRS hükmüne uymanın
finansal tabloların Kavramsal Çerçevede belirtilen hedefleriyle çelişki
yaratacak biçimde yanlış uygulamalara neden olacağı sonucuna ulaşmışsa,
ancak geçerli mevzuat hükmün uygulanmasından kaçınmaya izin vermiyorsa,
işletme mümkün olduğu ölçüde, aşağıdaki açıklamaları yaparak,
uyumlaştırmanın algılanan yanlışlığa götüren unsurlarını azaltacaktır.
a)
Sorunlu olan TFRS’nin başlığı, kuralın niteliği ve yönetimin, bu
kurala uyulması durumunda finansal tabloların Kavramsal Çerçevede
belirtilen amaçlara ters düşürecek derecede koşulların çok yanıltıcı
olduğu kanısına ulaşmasının nedenleri ve
b)
Raporlanan her dönem için, yönetimin gerçeğe uygun bir sunuluş
sağlanması için gerekli olduğuna inandığı finansal tabloların her
kalemiyle ilgili düzeltmeler.
24. 19–23
üncü Paragrafların amaçları açısından bir kısım bilginin finansal
tabloların amaçlarıyla çelişkili olması, aynı zamanda işlemleri, diğer
olayları ve koşulları gerçekçi bir şekilde sunması beklenirken sunmaması
ve sonuç olarak da bu durumun finansal tablo kullanıcılarının ekonomik
kararlarını etkilemesi muhtemeldir. Bir TFRS hükmüne uymanın finansal
tabloların Kavramsal Çerçevede belirtilen amaçlarına ters düşürecek
şekilde yanıltıcı olup olmadığını değerlendirirken yönetim, aşağıdaki
hususları dikkate alır:
a)
Belirtilen koşullarda finansal tabloların hedeflerine neden
ulaşılamadığı ve
b)
İşletmenin koşullarının, kuralı uygulayan diğer işletmelerden,
nasıl farklılaştığı, eğer benzer koşullara sahip işletmelerde bu kural
uyumluysa, işletmenin bu kurala uyumu halinde, Kavramsal Çerçevede
belirtilen finansal tabloların amaçlarıyla çelişecek derecede yanıltıcı
olmaması gerektiği gerçeği.
İşletmenin
Sürekliliği
25.
Yönetim, finansal tabloları düzenlerken işletmenin faaliyetlerini
süreklilik içerisinde devam etme yetisini değerlendirir. Yönetimin
şirketi tasfiye etme veya ticari faaliyetini sona erdirme niyeti veya
mecburiyeti yoksa finansal tablolar süreklilik kavramına göre
düzenlenir. Yönetim, değerlendirmelerini yaparken işletme
faaliyetlerinin sürekliliğine kuşku düşürecek önemli belirsizlikler
taşıyan olaylar veya koşulların farkındaysa, bu belirsizlikleri açıklar.
İşletme, finansal tablolarını süreklilik esasına göre hazırlamaması
halinde, bu hususu, finansal tablolarını düzenlemesi sırasında
dayandırdığı temel ve işletmenin süreklilik arz etmeyecek şekilde
değerlendirilmesinin nedeni ile birlikte açıklar.
26.
İşletmenin sürekliliği kavramının uygunluğu değerlendirilirken yönetim,
bununla sınırlı olmamakla birlikte en azından raporlama dönemi sonundan(bilanço
tarihinden) sonraki on iki aya ilişkin mevcut bilgileri dikkate
alır. Dikkate alınacak hususların derecesi her durumun şartlarına
bağlıdır. Eğer işletme faaliyet karlılığı ve finansal kaynaklara kolay
ulaşma gibi bir geçmişe sahipse, işletmenin sürekliliği kavramının
uygunluğu sonucuna ayrıntılı analizlere girilmeden ulaşılabilir. Aksi
takdirde yönetim, işletmenin sürekliliği kavramının uygunluğuna karar
verirken, cari dönem ve beklenen karlılık, borç ödeme planları ve yerine
koymanın finansmanıyla ilgili potansiyel kaynaklar gibi, birçok unsuru
dikkate almak zorundadır.
Muhasebenin Tahakkuk Esası
27. İşletme, nakit akış tablosu hariç, tüm finansal
tablolarını muhasebenin tahakkuk esasına göre düzenler.
28. Muhasebenin tahakkuk esası kullanıldığı zaman işletme,
kalemleri Kavramsal Çerçevede bunlar için verilen tanımlara ve tahakkuk
kriterlerine uydukları takdirde varlıklar, borçlar, özkaynaklar,
gelirler ve giderler (finansal tabloların unsurları) olarak
muhasebeleştirir.
Önemlilik ve Birleştirme
29. İşletme, benzer kalemlerden oluşan her bir önemli sınıfı,
finansal tablolarda ayrı bir biçimde gösterir. İşletme, nitelikleri ve
işlevleri itibariyle farklı olan kalemleri de, önemsiz olmadıkları
takdirde, ayrı olarak sunar.
30. Finansal tablolar, çok sayıda işlem veya diğer olayların
işlemden geçirilerek nitelik ve işlevlerine göre hesap sınıfları altında
birleştirilmesi (toplanması) sonucu oluşur. Sınıflandırma ve
birleştirmedeki son aşama, finansal tablolardaki hesap sınıflarını
oluşturan birleştirilmiş ve sınıflandırılmış bilginin sunumudur. Bir
hesap kalemi kendi başına önemli değilse, bu tablolarda ya da
dipnotlarda diğer kalemlerle birleştirilir. Bu tablolarda ayrı olarak
sunulacak kadar öneme sahip olmayan bir kalemin dipnotlarda ayrı olarak
sunulması gerekebilir.
31. Bilgi önemli değilse, işletmenin TFRS’lerin gerektirdiği
özel bir açıklama yapmasına gerek yoktur.
Netleştirme (Mahsup Etme)
32. İşletme, bir TFRS zorunlu kılmadıkça veya izin vermedikçe
varlıkları ve borçları ya da gelirleri ve giderleri netleştiremez.
33. İşletme, varlıkları ile borçları ve gelirler ile giderleri
finansal tablolarda ayrı ayrı göstermelidir. İşlem veya diğer olayın özü
gereği yapılan netleştirme dışında, kapsamlı gelir tablosu veya finansal
durum durum tablosu (bilanço) ya da (eğer sunulmuşsa) bireysel
gelir tablosunda yapılan netleştirmeler, kullanıcıların gerçekleşmiş
olan işlemleri, diğer olayları ve şartları ve gelecekteki nakit
akışlarını anlamalarını zorlaştırmaktadır. Varlıkların, örneğin stok
değer düşüklüğü karşılığı ve şüpheli alacaklar karşılığı gibi,
düzenleyici hesaplar düşüldükten sonra net tutarıyla gösterilmesi
netleştirme değildir.
34. TMS 18 Hasılat Standardı, hasılat kavramını tanımlamış ve
hasılatın tahsilatlar ve alacaklardan işletme tarafından tanınan ticari
iskontolar ve indirimler düşüldükten sonraki gerçeğe uygun değeriyle
gösterilmesini kurala bağlamıştır. İşletme, olağan faaliyetlerinin
arasında, hasılat yaratmayan ancak hasılat yaratan ana faaliyetlerle
ilintili ortaya çıkan diğer işlemleri de gerçekleştirir. Sunuluş işlemin
veya diğer olayın özünü yansıtıyorsa işlemle ilgili gelir ve giderler
birbirleriyle mahsup edilerek, bu işlemlerin sonuçları finansal
tablolarda sunulur. Örneğin;
a)
İşletme, yatırımların ve faaliyetlerde kullanılan varlıkları da dahil
duran varlıkların elden çıkarılmasıyla ortaya çıkan kar ve zararları,
elden çıkarmayla sağlanan tahsilattan varlığın net defter değeri ve
ilgili satış giderleri düşüldükten sonra sunar; ve
b) “TMS 37
Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar” Standardına göre
muhasebeleştirilen karşılıklarla ilgili olarak yapılan ve üçüncü
taraflarla yapılmış olan sözleşmeye (örneğin, tedarikçiyle yapılan
garanti sözleşmesi) dayanarak, tazmin edilen bir ödemeyi alınan
tazminatla mahsup edebilir.
35. Ayrıca, benzer işlemlerden kaynaklanan kazanç ve kayıplar,
örneğin kur farklarından kaynaklanan kazanç veya zararlar veya ticari
amaçla elde tutulan finansal araçlardan kaynaklanan kazanç veya
kayıplar, netleştirilerek raporlanır. Ancak söz konusu kazanç veya
kayıplar, önemli oldukları takdirde mahsup edilmeden ayrı ayrı
gösterilir.
Raporlama Sıklığı
36. Bir işletme, tam bir finansal tablolar setini
(karşılaştırılabilir bilgileri içerecek şekilde) en az yılda bir kez
sunmalıdır. Bir işletme, raporlama dönemi sonunu (bilanço tarihini)
değiştirdiğinde ve finansal tablolarını bir yıldan daha uzun ya da daha
kısa bir dönem için hazırladığında, finansal tabloların kapsadığı
dönemin açıklanmasına ilaveten aşağıdaki bilgileri de açıklamalıdır:
(a)
Finansal tablolarının bir yıldan daha uzun ya da daha kısa bir dönemi
kapsamasının nedeni ve
(b)
Finansal tablolarında sunulan tutarların tümüyle karşılaştırılabilir
olmadığı
37. Bir işletme, normalde, finansal tablolarını düzenli olarak
bir yıllık bir dönemi kapsamak üzere düzenler. Ancak bazı işletmeler,
pratik nedenlerle, örneğin 52 haftalık dönem için raporlamayı tercih
edebilirler. Bu standart böyle bir uygulamaya engel değildir.
Karşılaştırmalı Bilgi
38. Bir başka TFRS’de tersine bir hüküm yoksa işletme, cari
dönem finansal tablolarında raporlanan tüm tutarlara ilişkin olarak
önceki dönem ile karşılaştırmalı bilgileri sunmalıdır. Cari dönemin
finansal tablolarının anlaşılması için gerekli olduğu takdirde metinsel
ve tanımsal bilgiler için karşılaştırmalı bilgi verilmelidir.
39
Karşılaştırmalı bilgi veren bir işletme, en az iki finansal durum
tablosu (bilanço), diğer tabloların her birinden iki adet olmak
üzere ayrıca ilgili notları sunar. Bir işletme bir muhasebe politikasını
geriye dönük olarak uyguladığında, finansal tablolarındaki kalemleri
geriye dönük olarak yeniden ifade ettiğinde ya da finansal
tablolarındaki kalemleri yeniden sınıflandırdığında, en az üç finansal
durum tablosu (bilanço) ile diğer tabloların her birinden ayrıca
iki adet tablo ve de ilgili notları sunar. Bir işletme, finansal durum
tablosunu (bilançosunu) aşağıdaki tarihler itibariyle sunar:
a)
Cari dönemin sonunda,
b)
Bir önceki dönemin sonunda (cari dönemin başlangıcıyla aynıdır),
ve
c)
Karşılaştırılabilir en erken dönemin başında
40. Bazı durumlarda, önceki dönemlerdeki finansal tablolarda
yer almış olan metinsel bilgi, cari dönemde de geçerliliğini
sürdürebilir. Örneğin, bir önceki raporlama döneminde sonucu belirsiz
olan ve halen çözüm bekleyen yasal bir anlaşmazlık cari dönemde de
açıklanmalıdır. Kullanıcılar, bir önceki raporlama döneminde
belirsizliğin ne olduğu ve cari dönemde bu belirsizliği çözme konusunda
ne tür adımlar atıldığı konusundaki bilgilerden, yararlanırlar.
41. İşletme, finansal tablolarında kalemlerin sunuluşunu ve
sınıflandırılmasını değiştirdiğinde, eğer uygunsa, karşılaştırmalı
tutarları yeniden sınıflandırır. İşletme, karşılaştırmalı tutarları
yeniden sınıflandırılırsa, aşağıdaki açıklamaları yapar:
a)
Yeniden sınıflandırmanın niteliği;
b)
Yeniden sınıflandırılmış olan kalemin veya kalem gruplarının tutarı ve
c)
Yeniden sınıflandırmanın nedeni
42. Eğer karşılaştırmalı tutarları yeniden sınıflandırmak
mümkün değilse işletme aşağıdaki hususları açıklar:
a)
Tutarları yeniden sınıflandıramamasının nedenleri ve
b)
Eğer tutarlar yeniden sınıflandırılmış olsaydı, yapılmış olması gereken
düzeltmelerin niteliği.
43. Ara dönemler itibariyle bilgilerin
karşılaştırılabilirliğinin sağlanması, özellikle tahmin amaçlı finansal
bilgilerin eğiliminin anlaşılmasını sağlayarak, kullanıcıların ekonomik
kararlar almalarına yardımcı olur. Bazı durumlarda, cari dönemde
karşılaştırılabilirliği sağlamak açısından, geçmiş özel bir döneme ait
karşılaştırılabilir bilgilerin yeniden sınıflandırılması mümkün olmaz.
Örneğin; veriler önceki dönemlerde yeniden sınıflandırmayı olanaklı
kılacak şekilde toplanmamış olabilir ve bilginin yeniden oluşturulması
da mümkün olmayabilir.
44. TMS 8, işletme muhasebe politikasını değiştirirse veya bir
hatayı düzeltirse karşılaştırmalı bilgide yapılması gereken düzeltmeleri
belirtmiştir.
Sunuluşun
Tutarlılığı
45. Aşağıdaki koşullar oluşmadığı sürece, kalemlerin finansal
tablolarda sunuluşu ve sınıflandırılması bir dönemden diğer döneme aynı
biçimde sürdürülmelidir:
(a)
İşletme faaliyetlerinin niteliklerinde önemli değişiklikler olmasından
veya finansal tabloların yeniden gözden geçirilmesinden sonra, başka bir
sunuluş ve sınıflandırmanın, TMS 8’in muhasebe politikalarının seçimi ve
uygulanması kriterine göre daha uygun olacağı açık bir biçimde ortadaysa
veya
(b)
Bir TFRS’nin sunuluşta bir değişiklik gerektirmesi durumunda.
46. Örneğin, önemli bir elde etme veya elden çıkarma veya
finansal tabloların sunuluşunun yeniden gözden geçirilmesi finansal
tabloların farklı bir biçimde sunulması gereğini ortaya çıkarabilir.
İşletme, finansal tabloların sunuluşunu ancak, değiştirilmiş sunuluş,
finansal tabloların kullanıcılarına daha güvenilir ve geçerli bilgi
sağlıyorsa ve değiştirilmiş biçim karşılaştırılmayı engellemeyecek
şekilde süreklilik gösterecekse, değiştirir. İşletme, sunuluştaki bu
değişiklikleri yaparken karşılaştırılabilir bilgiyi (bakınız: 38–41 inci
Paragraflar) 41 ve 42 inci Paragraflara göre, yeniden sınıflandırır.
Yapı ve İçerik
Giriş
47. Bu Standart, belli açıklamaların finansal durum tablosu
(bilanço), kapsamlı gelir tablosu, bireysel gelir tablosu
(sunulmuşsa) veya özkaynak değişim tablosunda, diğer kalemlerin ise bu
tablolarda veya dipnotlarda yer almasını öngörür. TMS 7, nakit
akışlarının sunuluşuyla ilgili kuralları düzenler.
48. Bu Standart “açıklama” terimini finansal tablolarda yer
alan kalemleri de içine alır biçimde, geniş anlamda kullanır.
Açıklamalar diğer TFRS’ler tarafından da zorunlu tutulmaktadır. Bu
Standardın herhangi bir yerinde veya diğer TFRS’lerde aksi
belirtilmediği takdirde, söz konusu açıklamalar finansal tablolarda
yapılabilir.
Finansal Tabloların Tanımlanması
49. İşletme, finansal tabloları açıkça tanımlanmalı ve
birlikte yayınlandıkları dokümandaki diğer bilgilerden ayırmalıdır.
50. TFRS’ler yalnızca finansal tablolara uygulanır ve yıllık
rapor, düzenlemelere ilişkin dosyalar veya diğer dokümanlarda sunulan
diğer bilgilere uygulanma gereği bulunmamaktadır. Bu nedenle
kullanıcıların TFRS’lere göre hazırlanmış bilgiyle, kendilerine yararı
olan ancak TFRS’lere tabi olmayan diğer bilgileri birbirlerinden
ayırabilmeleri önemlidir.
51. İşletme, her finansal tablosunu ve dipnotlarını açıkça
tanımlamalıdır. Ayrıca işletme, aşağıdaki bilgileri de açık bir biçimde
göstermeli ve bilgilerin doğru dürüst anlaşılması için gerektiğinde
bunları tekrarlamalıdır:
(a)
Raporlayan işletmenin adı veya diğer kimlik bilgileri ve bu
bilgide önceki raporlama döneminden bu yana olan değişiklikler,
(b)
Finansal tabloların tek bir şirketi mi yoksa şirketler grubunu mu
içerdiği,
(c)
Raporlama dönemi sonu (bilanço tarihi) veya finansal tablo
ve dipnotların kapsadığı dönem,
(d)
TMS 21 ‘de tanımlandığı gibi, sunum para birimi ve
(e)
Finansal tabloda sunulan tutarların yuvarlanma derecesi.
52. Bir işletme; sayfaların başlıklarını, tabloları,
dipnotları vb. açıkça göstererek 51 inci Paragraftaki hükümleri yerine
getirir. Bu tür bilgilerin en iyi şekilde sunulabilmesi için uygun bir
değerlendirmenin yapılması gerekir. Örneğin, finansal tablolar
elektronik ortamda sunulduğu takdirde, her zaman ayrı sayfalar
kullanılmaz; bu durumda yukarıdaki unsurlar, mali tablolarda yer alan
bilgilerin doğru bir biçimde anlaşılmasını sağlayacak sıklıkta
tekrarlanır.
53. Bilgilerin sunumunda kullanılan para biriminin “bin” veya
“milyon” hanelerine yuvarlanarak ifade edilmesi, genellikle finansal
tabloları daha anlaşılabilir hale getirir. Ancak bunun kabul edilebilir
olması sunumun yuvarlama düzeyinin açıklanması ve önemli bilgilerin
ihmal edilmemesine bağlıdır.
Finansal Durum Tablosu (Bilanço)
Finansal Durum Tablosunda (Bilançoda) yer alacak bilgiler
54. Finansal durum tablosu (bilanço), en azından,
aşağıdaki tutarları gösteren hesap gruplarını kapsamalıdır:
a)
Maddi duran varlıklar,
b)
Yatırım amaçlı gayrimenkuller
c)
Maddi olmayan duran varlıklar,
d)
Finansal varlıklar ((e), (h) ve (i) şıklarında gösterilenler hariç);
e)
Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen yatırımlar
f)
Canlı varlıklar;
g)
Stoklar,
h)
Ticari ve diğer alacaklar;
i)
Nakit ve nakit benzerleri;
j)
Satılmak üzere elde tutulan varlıkların toplamı ile TFRS 5’e göre
satılmak üzere elde tutulan ve elden çıkarılacaklar grubuna dahil olan
varlıkların toplamı,
k)
Ticari ve diğer borçlar;
l)
Karşılıklar;
m)
Finansal borçlar ( (k) ve (l) şıklarında gösterilenler hariç);
n)
TMS 12’de tanımlandığı gibi, dönem vergisiyle ilgili borçlar ve
varlıklar;
o)
TMS 12’de tanımlandığı gibi, ertelenmiş vergi borçları ve ertelenmiş
vergi varlıkları;
p)
TFRS 5’e göre elden çıkarılacaklar grubuna dahil olan satılmak üzere
elde tutulanlar olarak sınıflandırılan borçlar,
q)
Özkaynaklarda gösterilen kontrol gücü olmayan paylar (azınlık
payları); ve
r)
Ana şirketin ortaklarına ait çıkarılmış sermaye ve yedekler.
55. İşletmenin finansal durumunu anlamada bu tür bir sunum
uygun olduğu takdirde, finansal durum tablosunda (bilançoda) ek
kalemler, başlıklar ve ara toplamlar gösterilir.
56. Eğer işletme dönen ve duran varlıklarını ve kısa ve uzun
vadeli borçlarını finansal durum tablosunda (bilançoda) ayrı ayrı
sınıflandırıyorsa, ertelenmiş vergi varlıkları (borçları) dönen
varlıklar (kısa vadeli borçlar) olarak sınıflandırılamaz.
57. Bu Standart kalemlerin hangi sıra ve biçimde sunulacağını
açıklamaz. 54 üncü Paragraf sadece, finansal durum tablosunda
(bilançoda) ayrı olarak sunulmaya yeter ölçüde birbirlerinden
nitelik ve işlev olarak farklı olan kalemlerin, bir listesini verir.
Ayrıca;
a) İlgili
kalemin boyutu, niteliği veya işlevi veya benzer kalemlerin bir araya
toplanması işletmenin finansal durumunun anlaşılması için uygun olduğu
takdirde, yeni kalemler eklenir ve
b)
İşletmenin finansal durumunun anlaşılmasına uygun bilgi sağlamak
amacıyla, işletmenin ve işlemlerinin niteliğine göre, kullanılan
tanımlar ve kalemlerin sıralanması veya benzer nitelikteki kalemlerin
bir araya toplanması, düzeltilebilir. Örneğin, bir finansal işletme,
faaliyetlerine ilişkin ihtiyaca uygun bilgileri sağlamak üzere
yukarıdaki tanımları düzeltebilir.
58. İşletme, ilave kalemlerin ayrı olarak sunumunun
değerlendirilmesine ilişkin karar vermesi aşamasında, aşağıdaki temeller
doğrultusunda değerlendirme yapar:
(a) varlıkların niteliği ve likiditesi;
(b) varlıkların işletmedeki fonksiyonu ve
(c) borçların tutarı, niteliği ve zamanlaması.
59. Farklı varlık grupları için farklı ölçüm esaslarının
kullanılması, bunların nitelik veya fonksiyonlarının farklı olması ve bu
nedenle farklı kalemler olarak sunulmasını önerir. Örneğin; TMS 16’ ya
göre farklı maddi duran varlık sınıfları maliyet bedeliyle veya yeniden
değerlendirilmiş tutarlarıyla gösterilir.
Kısa Vade/ Uzun Vade Ayrımı
60. Bir işletme, likidite temeline dayalı sunumun daha
güvenilir ve yararlı bilgi sağladığı durumlar hariç, dönen ve duran
varlıklarını ve kısa ve uzun vadeli borçlarını 66–76 ıncı Paragraflar
uyarınca finansal durum tablosunda (bilançoda) ayrı ayrı
sınıflandırarak sunacaktır. Bu istisna uygulandığında, işletme bütün
varlık ve borçlarını likidite sırasıyla sunar.
61. Hangi sunum yöntemi kullanılırsa kullanılsın; (a)
raporlama döneminden (bilânço tarihinden) itibaren on iki ay
içinde ve (b) raporlama döneminden (bilanço tarihinden) itibaren
on iki ayı aşan sürede ödenmesi ve tahsili beklenen tutarları birlikte
içeren her varlık ve borç kalemi için işletme, on iki aydan uzun vadede
gerçekleşmesi beklenen tahsilat ve ödeme tutarlarını açıklayacaktır.
62. Eğer işletme açıkça belirlenebilen bir faaliyet döngüsü
içinde mal ve hizmet arzında bulunuyorsa, uzun ve kısa vadeli
varlıkların ve borçların, işletme sermayesi olarak sürekli dönen net
varlıklar ve işletmenin uzun vadeli faaliyetlerinde kullanılanlar olarak
finansal durum tablosunda (bilançoda) ayrıca sınıflandırılması
yararlı bilgiler sağlar. Aynı zamanda böyle bir sınıflama, cari faaliyet
döneminde tahakkuk etmesi beklenen varlıkları ve aynı dönem içinde
ödenecek olan borçları açıkça gösterir.
63. Bazı işletmeler için, örneğin mali işletmeler, açıkça
belirlenebilen bir faaliyet döngüsü içinde mal ve hizmet sunumunda
bulunmadıklarında, varlıkların ve borçların kısa ve uzun vadeli olarak
sunulması yerine, likiditeye göre artan veya azalan sırada sunulması
daha güvenilir ve tutarlı bilgiler sağlar.
64. 60 ıncı Paragrafın uygulanması, işletmenin bazı varlık ve
borçlarını kısa ve uzun vadeli olarak sınıflamasına ve diğerlerini de,
böyle bir sunum daha güvenilir ve tutarlı bilgiler sağladığı takdirde,
likidite esasına göre sınıflamasına izin verir. İşletmenin farklı
faaliyetleri olması halinde böyle bir karma sunuma gereksinim ortaya
çıkabilir.
65. Varlıkların ve borçların beklenen vadelerine ilişkin
bilgiler, işletmenin likidite ve borç ödeme gücünün belirlenmesinde
yararlıdır. TFRS 7, finansal varlıkların ve finansal borçların vade
tarihlerinin açıklanmasını öngörür. Finansal varlıklar ticari ve diğer
alacakları, finansal borçlar ticari ve diğer borçları içerir. Kısa ve
uzun vadeli olarak sınıflandırılmış olsalar da olmasalar da stoklar ve
karşılıklar gibi, parasal olmayan varlıkların ve borçların beklenen
tahsilât ve ödeme tarihlerine ilişkin bilgiler yararlıdır. Örneğin,
işletme raporlama döneminden (bilanço tarihinden) sonra on iki
aydan uzun sürede paraya çevrilmesi beklenen stokların tutarını açıklar.
Dönen Varlıklar
66. Bir varlık aşağıdaki kriterlerden herhangi birine uyduğu
takdirde dönen varlık olarak sınıflandırılır:
(a)
İşletmenin normal faaliyet döngüsü içinde paraya çevrilmesinin,
satılmasının veya tüketilmesinin beklenmesi;
(b)
Öncelikle ticari amaçla elde bulundurulması;
(c)
Raporlama döneminden (bilanço tarihinden) sonra on iki ay içinde
paraya çevrilmesi veya
(d)
Raporlama döneminden (bilanço tarihinden) sonra en az on iki ay
içinde bir borcun ödenmesi için kullanılmak üzere veya başka bir nedenle
sınırlandırılmamış olmak koşuluyla, söz konusu varlıklar (TMS 7’de
tanımlanmış şekli ile) nakit veya nakit benzeriyse.
67. Bu Standart ”duran” terimini uzun vadeli maddi, maddi
olmayan ve finansal varlıklar için kullanır. Bu Standart, anlamı açık
olduğu sürece alternatif terimlerin kullanılmasını yasaklamaz.
68. İşletmenin faaliyet döngüsü, işleme tabi tutulmak üzere
tedarik edilen varlıkların nakit veya nakit benzeri bir unsura
çevrilmesi arasında geçen süredir. Eğer işletmenin normal faaliyet
dönemi açıkça belirlenemiyorsa, süresi on iki ay olarak varsayılır.
Dönen varlıklar raporlama döneminden (bilanço tarihinden) sonraki
on iki ay içinde paraya dönüşmeleri beklenmiyor olsa bile, normal
faaliyet dönemi içinde satılan, tüketilen ve paraya çevrilen varlıkları
(örneğin, stoklar ve ticari alacaklar gibi ) içerir. Dönen varlıklar
ayrıca, öncelikle ticari amaçla elde tutulan (TMS 39 ‘a göre bu gruba
giren finansal varlıklar ticari amaçla elde tutulanlar olarak
sınıflandırılır) ve uzun vadeli finansal varlıkların kısa vadeli
kısımlarını içerir.
Kısa Vadeli Borçlar
69. Bir borç aşağıdaki kriterlerden birine uyduğu takdirde
kısa vadeli olarak sınıflandırılır:
a) Normal faaliyet döngüsü içinde ödenmesinin beklenmesi;
b) Öncelikle ticari amaçla elde tutulması;
c) Raporlama döneminden (bilanço tarihinden) sonra on
iki ay içinde ödenecek olması veya
d) İşletmenin borcunu, raporlama döneminden (bilanço
tarihinden) sonra en az on iki ay içinde ödemesini erteleyecek
koşulsuz bir hakkının olmaması.
İşletme, diğer bütün borçl