T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
SAYI : B.07.1.GİB.0.06.36/3676-302/53388
13/06/2007
KONU:
TAHSİLAT İÇ GENELGESİ
SERİ NO: 2007/4
........................ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
Bilindiği gibi, 30.01.2007 tarihli ve 26419 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan 440 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliğiyle 5479 sayılı
Gelir Vergisi Kanunu, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun, Özel Tüketim Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanununda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 21 inci ve 79 uncu
maddelerindeki değişiklik ve Kanuna eklenen Geçici 9 uncu madde ile
Kanunun 62 ve 64 üncü maddelerinin uygulamasına yönelik açıklamalar
yapılmıştır.
Anılan maddelerin uygulamasıyla ilgili olarak aşağıdaki
açıklamaların da dikkate alınması gerekmektedir.
1- 6183 Sayılı Kanunun 21 inci Maddesinin
Uygulanması:
Amme alacaklarına öncelik hakkı veren 6183 sayılı Kanunun 21 inci
maddesinde, üçüncü şahıslar tarafından haczedilen mallar paraya
çevrilmeden önce o mal üzerine amme alacağı için de haciz
konulduğunda satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağına ilişkin
düzenlemeler yer almakta, borçlunun iflası, mirasın reddi ve
terekenin resmi tasfiyeye tabi tutulması hallerinde amme alacağının
sırası belirlenmektedir.
Maddenin uygulanmasında aşağıda yer alan örneklerin dikkate alınması
ve sıra cetveli düzenleme yetkisi icra dairelerine ait olduğundan,
icra dairelerince düzenlenen sıra cetvellerinin madde hükmü
çerçevesinde titizlikle değerlendirilmesi ve gerektiğinde yetkili
muhakemat müdürlüğü aracılığıyla itirazda bulunulması icap
etmektedir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 142 nci maddesi gereğince sıra
cetvellerine itiraz süresi 7 gün olduğundan, gerektiğinde bu süre
içerisinde yetkili icra mahkemesinde dava konusu edilmek üzere durum
yetkili muhakemat müdürlüğüne bildirilecektir.
Örnek 1- Amme borçlusu (Z) adına kayıtlı
gayrimenkul üzerindeki takyidatlar tatbik edildikleri tarih
itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: (B) şahsının haczi (500.000,-YTL)
2. Sıra: Bandırma Vergi Dairesinin Gelir Vergisi, İdari Para Cezası,
Ecrimisil alacakları için haczi (350.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış olup, masraflar
düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar 600.000,-YTL'dir.
Buna göre, hacizli gayrimenkul üzerinde vergi dairesi haczinden önce
tesis edilmiş bir rehin bulunmadığından,
vergi dairesinin hacze konu alacaklarının tamamı, genel bütçeye
gelir kaydedilen vergi, resim, harç ile vergi cezası ve bunlara
bağlı zam ve faiz alacaklarından olup olmadığı bakımından ayrıma
tabi tutulmaksızın, kendinden önceki üçüncü şahıs tarafından konulan
hacze iştirak edecek ve satış bedeli aralarında garameten taksim
edilecektir.
Bu durumda, 600.000,-YTL tutardan amme alacağına karşılık ayrılacak
tutar;
Satış bedeli x Amme alacağı tutarı
Üçüncü şahsın haciz tutarı + Amme alacağı tutarı
formülü ile tespit edilecektir.
Bu itibarla, toplam 350.000,-YTL amme alacağı için hacze iştirak
nedeniyle alınacak tutar;
|
600.000 x 350.000 |
= 247.058,82 YTL |
|
500.000 + 350.000 |
olarak bulunacaktır.
Böylece vergi dairesinin 350.000,-YTL tutarındaki amme alacağı için,
gayrimenkul satışından 247.058,82 YTL ayrılması gerekmektedir.
Örnek 2- Amme borçlusu (S) adına kayıtlı
gayrimenkul üzerindeki takyidatlar tatbik edildikleri tarih
itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: (B) şahsının haczi (400.000,-YTL)
2. Sıra: (C) şahsının haczi (200.000,-YTL)
3. Sıra: (Z) şahsının rehni (1.000.000,-YTL)
4. Sıra: Fatsa Vergi Dairesinin Kurumlar Vergisi için haczi
(600.000,-YTL)
5. Sıra: (F) Belediyesinin Emlak Vergisi için haczi (200,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış olup masraflar
düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar 800.200,-YTL'dir.
Buna göre, gayrimenkulün satış bedelinden öncelikle, aynından doğan
emlak vergisi için pay ayrılacak, vergi dairesinin kurumlar vergisi
için tatbik ettiği haciz tutarı, birinci sırada yer alan hacze,
satış bedelinden arta kalan tutar üzerinden garameten iştirak
edecektir.
Bu durumda, 800.200,-YTL tutardan; 200,-YTL emlak vergisi
ayrıldıktan sonra kalan 800.000,-YTL, birinci sırada yer alan (B)
şahsının 400.000,-YTL alacağı ile vergi dairesinin alacağı olan
600.000,-YTL arasında garameten taksim edilecektir.
Satış bedelinden kalan tutar x Amme alacağı tutarı
Üçüncü şahsın haciz tutarı + Amme alacağı tutarı
formülü ile amme alacağına karşılık ayrılacak tutar tespit
edilecektir.
Buna göre, 600.000,-YTL kurumlar vergisi için hacze iştirak
nedeniyle alınacak tutar;
|
800.000 x 600.000 |
= 480.000,-YTL olmalıdır. |
|
400.000 + 600.000 |
Böylece, vergi dairesinin 600.000,-YTL tutarındaki kurumlar vergisi
alacağı için, gayrimenkul satışından 480.000,-YTL pay ayrılması
gerekmektedir.
Bu örnekte, vergi dairesinin haczinden önce rehinli alacak
bulunmakla birlikte, vergi dairesi haczinin, genel bütçe vergi
gelirlerinden olan kurumlar vergisi için tatbik edilmiş olması
nedeniyle, 6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde yapılan değişiklik
uyarınca rehinden önceki hacze iştirak edebileceği gösterilmiştir.
Örnek 3- Örnek 2'de belirtilen gayrimenkulün satışı
sonucunda masraflar düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak
tutarın 1.500.200,-YTL olması halinde, satış bedelinden
gayrimenkulün aynından doğan emlak vergisine öncelikle pay
ayrılacak, birinci haciz alacaklısı ile vergi dairesi haczine konu
alacak toplamı olan (400.000 + 600.000) 1.000.000,-YTL, kalan satış
bedelinden (1.500.000,-YTL) tahsil edilebileceğinden, vergi
dairesinin alacağına karşılık 600.000,-YTL ayrılacaktır.
Örnek 4- Amme borçlusu (E) adına kayıtlı taşıt
üzerindeki takyidatlar tatbik edildikleri tarih itibarıyla fer'i
alacaklar dahil olmak üzere aşağıdaki gibidir. Ayrıca, borçlunun
Yeğenbey Vergi Dairesine söz konusu taşıt nedeniyle motorlu taşıtlar
vergisi ve gecikme zammından toplam 100,-YTL borcu olduğunu icra
müdürlüğü tespit etmiştir.
1. Sıra: (A) şahsının haczi (1.000,-YTL)
2. Sıra: (B) şahsının haczi (1.500,-YTL)
3. Sıra: (C) şahsının rehni (2.000,-YTL)
4. Sıra: Ulus Vergi Dairesinin Gelir Vergisi için haczi (4.000,-YTL)
5. Sıra: (D) şahsının haczi (750,-YTL)
6. Sıra: Mecidiyeköy Vergi Dairesinin Gelir (Stopaj) Vergisi için
haczi (3.000,-YTL)
Söz konusu taşıt icra dairesince satılmış olup, masraflar
düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar 6.350,-YTL'dır.
Satış bedelinden taşıtın aynından doğan 100,-YTL motorlu taşıtlar
vergisi ve gecikme zammı ayrıldıktan sonra kalan 6.250,-YTL; birinci
haciz alacaklısının alacağı ile Devlete ait amme alacaklarını takip
ile görevli 4 üncü ve 6 ncı sırada yer alan vergi dairelerinin hacze
konu toplam alacakları arasında, 6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesi
uyarınca, garameten taksim edilecektir.
Buna göre,
Satış bedelinden kalan tutar x Amme alacakları toplamı
(A)
Şahsının haciz tutarı + Amme alacakları toplamı
formülü ile her iki vergi dairesinin alacağına karşılık ayrılması
gereken toplam tutar belirlenecek, daha sonra bu tutar vergi
dairelerinin alacaklarına garameten dağıtılacaktır.
Bu itibarla toplam,
|
6.250 x 7.000 |
= 5.468,75 YTL |
|
1.000 + 7.000 |
vergi dairelerinin alacaklarına karşılık ayrılması gerekmektedir.
Buna göre, amme alacaklarına aktarılacak olan 5.468,75 YTL tutarın
Ulus ve Mecidiyeköy Vergi Daireleri arasında garameten taksim
edilmesi gerekmektedir.
Her bir vergi dairesine düşecek olan pay,
|
Her bir amme alacağına
yapılacak mahsup tutarı |
= |
Her bir amme alacağı tutarı X Yapılan ödeme |
|
Toplam amme alacağı tutarı |
formülü ile bulunacaktır.
Buna göre,
- Takyidat listesinin 4. sırasında yer alan Ulus Vergi Dairesine;
- Takyidat listesinin 6. sırasında yer alan Mecidiyeköy Vergi
Dairesine de 2.343,75 YTL,
|
4.000 X 5.468,75 |
= 3.125,-YTL, |
|
(4.000+3.000) |
ayrılması gerekmektedir.
Örnek 5- Örnek 4'de yer alan 6. sıradaki
Mecidiyeköy Vergi Dairesi haczinin idari para cezası için tatbik
edildiği varsayılmıştır.
Buna göre, Mecidiyeköy Vergi Dairesinin haciz tarihinden önce tesis
edilmiş rehinli alacak bulunduğu ve idari para cezası genel bütçe
geliri olmakla birlikte, genel bütçeye gelir kaydedilen vergi,
resim, harç ile vergi cezası ve bunlara bağlı zam ve faiz
alacaklarından olmadığından, Mecidiyeköy Vergi Dairesinin bu
alacağının birinci sırada yer alan hacze iştirak etmesi mümkün
bulunmamaktadır.
Ancak, birinci haciz alacaklısı ile 4. sırada yer alan Ulus Vergi
Dairesinin alacağı ve ikinci sıradaki haciz alacaklısı ile üçüncü
sıradaki rehinli alacaklının alacağına pay ayrıldıktan sonra beşinci
sırada yer alan hacze pay kaldığı takdirde, beşinci sıradaki hacze
idari para cezası alacağı için Mecidiyeköy Vergi Dairesi iştirak
edecek bu sıra için kalan tutar aralarında garameten taksim
edilecektir.
Örnek 6- Amme borçlusu (N) adına kayıtlı
gayrimenkul üzerindeki takyidatlar tatbik edildikleri tarih
itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak üzere aşağıdaki gibidir.
Ayrıca, borçlunun Bornova Belediyesine söz konusu gayrimenkul
nedeniyle emlak vergisi ve gecikme zammından toplam 500,-YTL borcu
olduğunu icra müdürlüğü tespit etmiştir.
1. Sıra: (A) şahsının rehni (16.000,-YTL)
2. Sıra: (B) şahsının haczi (10.000,-YTL)
3. Sıra: (C) şahsının haczi (20.000,-YTL)
4. Sıra: Bornova Vergi Dairesinin Gelir Vergisi için haczi
(40.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış olup, masraflar
düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar 46.500,-YTL'dır.
Satış bedelinden gayrimenkul aynından doğan 500,-YTL emlak vergisi
ve gecikme zammı ayrıldıktan sonra kalan 46.000,-YTL; birinci sırada
rehin alacaklısına 16.000,-YTL ayrıldıktan sonra arta kalan
30.000,-YTL ikinci sıra da yer alan haciz alacaklısı ile dördüncü
sırada yer alan Bornova Vergi Dairesi arasında garameten
paylaşılacaktır.
Bu itibarla,
|
40.000 x 30.000 |
= 24.000,-YTL |
|
40.000 + 10.000 |
Bornova Vergi Dairesinin alacağına karşılık ayrılması gerekmektedir.
Örnek 7- Örnek 6'da belirtilen gayrimenkulün satışı
sonucunda, yapılan masraflar ile emlak vergisi ve bu vergiye ilişkin
gecikme zammı da düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutarın
10.000,-YTL kalması halinde, bu tutar rehin alacaklısının alacağına
karşılık ayrılacak, dolayısıyla satış bedelinden Bornova Vergi
Dairesi alacağına her hangi bir tutar ayrılmayacaktır.
Örnek 8- Amme borçlusu (Ş) adına kayıtlı
gayrimenkul üzerindeki takyidatlar tatbik edildikleri tarih
itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: Aziziye Vergi Dairesinin haczi (28.000,-YTL)
2. Sıra: (K) şahsının haczi (22.000,-YTL)
3. Sıra: (M) şahsının haczi (45.000,-YTL)
4. Sıra: Site Vergi Dairesinin Katma Değer Vergisi için haczi
(18.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış olup, masraflar
düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar 65.000,-YTL'dır.
Satış bedelinden birinci sırada yer alan Aziziye Vergi Dairesinin
alacağının tamamına karşılık 28.000,-YTL ayrıldıktan sonra,
37.000,-YTL ikinci sıradaki haciz alacaklısı (K) ile dördüncü
sıradaki Site Vergi Dairesinin alacağı arasında garameten taksim
edilecektir.
Bu itibarla,
|
37.000 x 18.000 |
= 16.650,-YTL |
|
22.000 + 18.000 |
Site Vergi Dairesinin alacağına karşılık ayrılması gerekmektedir.
Örnek 9- Örnek 8'de yer alan satışın Aziziye Vergi
Dairesince yapılması durumunda satış bedelinin dağıtımının aynı
şekilde yapılması gerekmekle birlikte, Aziziye Vergi Dairesince
satış bedelinden kendi alacağının tamamı tahsil edildikten sonra bu
durum da belirtilerek, takyidat listesi ile satış bedelinden kalan
tutar, sıra cetveli ve dağıtımı yapılmak üzere, bu vergi dairesinden
sonra ilk haczi koyan icra dairesine gönderilecektir.
Diğer taraftan, Örnek 8'de yer alan satışın Site Vergi Dairesince
yapılması durumunda satış bedelinin dağıtımının aynı şekilde
yapılması gerekmekle birlikte, Site Vergi Dairesince satış bedelinin
dağıtımı yapılmaksızın takyidat listesi ile satış bedelinin tamamı,
sıra cetveli ve dağıtımı yapılmak üzere, Aziziye Vergi Dairesinden
sonra ilk haczi koyan icra dairesine gönderilecektir.
Örnek 10- Amme borçlusu (D) adına kayıtlı
gayrimenkul üzerindeki takyidatlar tatbik edildikleri tarih
itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: Kadıköy Vergi Dairesinin haczi (32.000,-YTL)
2. Sıra: (N) şahsının haczi (8.000,-YTL)
3. Sıra: (R) şahsının haczi (15.000,-YTL)
4. Sıra: Uşak Vergi Dairesinin Gelir (Stp.) Vergisi için haczi
(40.000,-YTL)
5. Sıra: (M) şahsının haczi (40.000,-YTL)
6. Sıra: Kadıköy Vergi Dairesinin Katma Değer Vergisinden
kaynaklanan haczi (35.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış olup, masraflar
düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar 90.000,-YTL'dır.
Satış bedelinden birinci sırada yer alan Kadıköy Vergi Dairesinin
alacağı olan 32.000,-YTL ayrıldıktan sonra, 58.000,-YTL ikinci
sıradaki haciz alacaklısı (N)'nin alacağı ile 4 üncü ve 6 ncı sırada
yer alan vergi dairelerinin hacze konu toplam alacakları arasında
garameten taksim edilecektir.
Buna göre,
Satış bedelinden kalan tutar x Amme alacakları toplamı
(N)
Şahsının haciz tutarı + Amme alacakları toplamı
formülü ile her iki vergi dairesinin alacağına karşılık ayrılması
gereken toplam tutar belirlenecek, daha sonra bu tutar vergi
dairelerinin alacaklarına garameten dağıtılacaktır.
Bu itibarla,
|
58.000 x 75.000 |
= 52.409,64 YTL |
|
8.000 + 75.000 |
vergi dairelerinin alacaklarına karşılık ayrılması gerekmektedir.
Buna göre, icra dairesince takyidat listesinin 4. sırasında yer alan
Uşak Vergi Dairesine 27.951,81 YTL; takyidat listesinin 6. sırasında
katma değer vergisi alacaklısı olan Kadıköy Vergi Dairesine bu
alacağı için 24.457,83 YTL tutarın gönderilmesi gerekmektedir.
Örnek 11- Amme borçlusu (E) adına kayıtlı
gayrimenkul üzerindeki takyidatlar tatbik edildikleri tarih
itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: (H) şahsının haczi (65.000,-YTL)
2. Sıra: Çarşamba Vergi Dairesinin Gelir Vergisi için haczi
(52.000,-YTL)
3. Sıra: (F) şahsının haczi (16.000,-YTL)
4. Sıra: Samsun Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) İl Müdürlüğünün prim
alacağı için haczi (25.000,-YTL)
5. Sıra: (V) şahsının haczi (18.000,-YTL)
6. Sıra: Ünye Vergi Dairesinin Gelir (Stp.) Vergisi için haczi
(10.000,-YTL)
7. Sıra: (Y) şahsının haczi (15.000,-YTL)
8. Sıra: Ordu SGK İl Müdürlüğünün idari para cezası alacağı için
haczi (5.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış olup, masraflar
düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar 125.000,-YTL'dır.
Örnek olayda, hacizli gayrimenkul üzerinde farklı amme idarelerinin
hacizleri bulunmaktadır. 6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesi
gereğince amme alacağı kendisinden önce üçüncü şahıslarca tatbik
edilmiş hacizlere iştirak edebildiğinden, tüm amme alacakları
(örnekte rehin alacaklısı bulunmadığından) birinci sırada yer alan
üçüncü şahıs haczine iştirak edecek ve satış tutarı aralarında
garameten taksim edilecektir.
Buna göre,
Satış bedeli x Amme alacakları toplamı
(H)
Şahsının haciz tutarı + Amme alacakları toplamı
formülü ile gerek Vergi Dairelerinin gerekse SGK İl Müdürlüklerinin
alacaklarına karşılık ayrılması gereken toplam tutar belirlenecek,
daha sonra bu tutar bu vergi daireleriyle SGK İl Müdürlüklerinin
alacaklarına garameten dağıtılacaktır.
Toplam amme alacağı tutarı;
|
No. |
Vergi Dairesi ya da SGK İl Müdürlüğü |
Alacak Tutarı (YTL) |
|
1- |
2 nci sıradaki Çarşamba Vergi Dairesi |
52.000 |
|
2- |
4 üncü sıradaki Samsun SGK İl Müdürlüğü |
25.000 |
|
3- |
6 ncı sıradaki Ünye Vergi Dairesi |
10.000 |
|
4- |
8 inci sıradaki Ordu SGK İl Müdürlüğü |
5.000 |
|
Toplam |
92.000 |
Bu itibarla, 125.000,-YTL satış bedeli 1 inci sıra haciz alacaklısı
olan (H)'nin 65.000,-YTL alacağı ile amme idarelerinin tahsil
daireleri tarafından takip edilen toplam 92.000,- YTL alacağı
arasında garameten taksim edilecektir.
Buna göre,
|
125.000 x 92.000 |
= 73.248,41 YTL |
|
65.000 + 92.000 |
Tahsil dairelerinin alacaklarına karşılık ayrılması gerekmektedir.
Toplam amme alacağı için ayrılan 73.248,41 YTL, tahsil daireleri
arasında
|
Her bir amme alacağı için yapılacak mahsup tutarı |
= |
Her bir amme alacağı tutarı X Yapılan ödeme |
|
Toplam amme alacağı tutarı |
Formülüne göre garameten dağıtılması gerekmektedir.
Aşağıdaki tabloda yer verilen şekilde, tahsil daireleri arasında,
toplam amme alacağı için ayrılan pay dağıtılacaktır.
|
No. |
Vergi Dairesi ya da SGK İl Müdürlüğü |
Alacak Tutarı (YTL) |
|
1- |
2 nci sıradaki Çarşamba Vergi Dairesi |
41.401,28 |
|
2- |
4 üncü sıradaki Samsun SGK İl Müdürlüğü |
19.904,46 |
|
3- |
6 ncı sıradaki Ünye Vergi Dairesi |
7961,78 |
|
4- |
8 inci sıradaki Ordu SGK İl Müdürlüğü |
3980,89 |
|
Toplam |
73.248,41 |
Örnek 12- Amme borçlusu (T) adına kayıtlı
gayrimenkul üzerindeki takyidatlar tatbik edildikleri tarih
itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: (M) şahsının haczi (15.000,-YTL)
2. Sıra: (N) şahsının rehinli alacağı
(28.000,-YTL)
3. Sıra: Şehit Kamil Vergi Dairesinin Kurumlar Vergisi için haczi
(35.000,-YTL)
4. Sıra: (C) şahsının haczi (43.000,-YTL)
5. Sıra: Gaziantep SGK İl Müdürlüğünün prim alacağı için haczi
(20.000,-YTL)
6. Sıra: (U) şahsının haczi (9.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış olup, masraflar
düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar 45.000,-YTL'dır.
6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hükmü uyarınca, amme alacakları
için tatbik edilen hacizlerden önce bir rehinli
alacağın bulunması halinde, amme alacağının rehinden önceki hacze
iştirak edebilmesi için, bu alacağın genel bütçeye gelir kaydedilen
vergi, resim, harç ile vergi cezaları ve bunlara bağlı zam ve
faizlerden olması gerekmektedir.
Bu itibarla, Gaziantep SGK İl Müdürlüğünün takip ettiği prim alacağı
genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim, harç ile vergi cezaları
ve bunlara bağlı zam ve faizlerden olmaması nedeniyle rehinli
alacaktan önce olan hacze iştirak etmesi mümkün bulunmamaktadır.
Ancak, Şehit Kamil Vergi Dairesinin takip etmiş olduğu amme alacağı
(Kurumlar Vergisi), genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim,
harç ile vergi cezaları ve bunlara bağlı zam ve faizlerden olması
nedeniyle rehinli alacaktan önce olan hacze iştirak etmesi
mümkündür.
Buna göre,
Satış bedeli x Amme (vergi dairesi) alacağı tutarı
(M)
Şahsının haciz tutarı + Amme (vergi dairesi) alacağı tutarı
formülü ile birinci sırada yer alan (M)'nin alacağı ile Şehit Kamil
Vergi Dairesinin takip ettiği amme alacağı garameten pay
alacaklardır.
Bu itibarla, 45.000,-YTL satış bedeli 1 inci sıra haciz alacaklısı
olan (M)'nin 15.000,-YTL alacağı ile Şehit Kamil Vergi Dairesinin
35.000,-YTL alacağına garameten paylaştırılacaktır.
Buna göre,
|
45.000 x 35.000 |
= 31.500,-YTL |
|
15.000 + 35.000 |
Şehit Kamil Vergi Dairesinin alacağına karşılık ayrılması
gerekmektedir.
Örnek 13- Örnek 12'deki takyidat listesinin 3 üncü
sırasında yer alan Şehit Kamil Vergi Dairesinin takip ettiği alacak
türünün ecrimisil olması halinde, gayrimenkulün satışından elde
edilecek bedelin dağıtımı aşağıdaki şekilde olacaktır.
6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hükmü uyarınca, amme alacakları
için tatbik edilen hacizlerden önce bir rehinli alacağın bulunması
halinde, amme alacağının hacze iştirak edebilmesi için, bu alacağın
genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim, harç ile vergi cezaları
ve bunlara bağlı zam ve faizlerden olması gerekmektedir.
Bu itibarla, Gaziantep SGK İl Müdürlüğü ile Şehit Kamil Vergi
Dairesinin takip ettiği alacaklar (prim ve ecrimisil alacakları)
genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim, harç ile vergi cezaları
ve bunlara bağlı zam ve faizlerden olmaması nedeniyle rehinli
alacaktan önce olan hacze iştirak etmesi mümkün bulunmamaktadır.
Ancak, satış bedelinden 1 inci haciz alacaklısı ile rehin
alacaklısının alacaklarına pay ayrıldıktan sonra kalan
[45.000-(15.000+28.000)=]2.000,-YTL Şehit Kamil Vergi Dairesinin
takip ettiği alacağa karşılık ayrılması gerekmektedir.
Yukarıda verilen örnekler ile amme alacakları için haczedilen
malların satışı halinde, satış bedelinin dağıtımında uyulması
gereken esaslar açıklanmıştır.
Hacizli malların alacaklı tahsil dairelerince satılması halinde,
satılan malın bedeli tahsil edildikten ve itiraz süreleri geçtikten
sonra satışı yapan tahsil dairelerinin alacaklılara pay dağıtımı
sonucunu beklemeksizin, satılan malı alıcıya teslim etmesi
gerekmektedir.
Diğer taraftan, satılan malın tescile tabi bir mal olması halinde,
alıcı adına tescili için malın sicil kaydının tutulduğu ilgili
sicillere durumun bildirilmesi ve bu bildirimde malın üzerindeki tüm
takyidatların kaldırılmasının istenmesi icap etmektedir.
2- 6183 sayılı Kanunun 62 nci Maddesi Uyarınca Yapılacak Mal
Varlığı Araştırmasıyla İlgili Açıklamalar:
6183 sayılı Kanunun 62 nci maddesinde, borçlunun, mal bildiriminde
gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü
şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve
haklarından, amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince
haczolunacağı belirtilmiş ve maddeye 5228 sayılı Kanunun 12 nci
maddesi ile ikinci fıkra olarak "Maliye Bakanlığı amme alacaklarının
takibinde haczolunacak malların tespiti amacıyla yapılacak mal
varlığı araştırmasının şekli, alanı ve kapsamı ile araştırma
yapılacak amme alacaklarının türü ve tutarını belirlemeye
yetkilidir. Bu yetki alacaklı amme idaresi itibarıyla da
kullanılabilir." hükmü eklenmiştir.
Madde hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden, tahsil
dairelerinin işgücü ve zaman kaybını önlemek, kırtasiye ve posta
masraflarını azaltmak amacıyla Devlete ait amme alacaklarının takip
ve tahsili için yapılacak mal varlığı araştırmasının usul ve
esasları 440 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliğinde açıklanmıştır.
Yurt çapında mal varlığı araştırmasına başlamadan önce bilgisayar
kayıtlarından borçlunun taşıt, gayrimenkul v.s. malının bulunup
bulunmadığının araştırılması gerekmektedir. Bu araştırma sonucu
tespit edilen mallar üzerine gerekli haciz işlemlerinin yapılacağı
tabiidir.
440 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliğinde belirlenmiş olan esaslar
çerçevesinde yurt çapında mal varlığı araştırması yapılmayacak amme
alacakları için tebliğle belirlenen il veya illerde yapılan
araştırma sonucunda gerçek kişi amme borçlusunun haczi kabil mal
varlığının bulunmadığının anlaşılması halinde, aciz halinin tespit
edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, 6183 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin Bakanlığımıza
verdiği yetkiye istinaden, 440 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliği ile
belirlenen esaslar çerçevesinde yurt çapında mal varlığı araştırması
yapılmayacak amme alacakları ile ilgili olarak tebliğle belirlenen
il veya illerde yapılan araştırma sonucu anılan Kanunun 75, 102 ve
devam eden maddelerinin tatbiki açısından yeterlidir. Bu nedenle, bu
araştırmalar sonucunda;
- Haczi kabil mal varlığının bulunmadığı anlaşılan gerçek kişi amme
borçlusunun aciz hali tespit edilecektir.
- Amme borçlusunun herhangi bir mal varlığının bulunamaması ya da
borçlu tarafından herhangi bir mal bildiriminde bulunulmaması ile
tahsil zamanaşımını kesecek ya da durduracak diğer sebeplerin
oluşmaması halinde, amme alacağı Kanunun 102 ve devamı maddeleri
uyarınca tahsil zamanaşımına uğrayacak ve bu alacakların terkinine
yönelik işlemler yapılacaktır.
Öte yandan, amme borçlusunun mal varlığına haciz tatbik eden vergi
dairesince borçlunun diğer vergi dairelerine de borcunun (kanuni
temsilci ve ortak sıfatı olmasından kaynaklı sorumluluğu da dikkate
alınarak) olup olmadığının bilgisayar kayıtlarından araştırılması
gerekmektedir.
Bilgisayar kayıtlarından bu yönde bir tespitin olması halinde, bu
vergi dairelerine olan alacakların da tahsilini sağlamak amacıyla
durum alacaklı diğer dairelere bildirilecektir.
Amme alacağını takiple görevli tahsil daireleri 440 Seri No.lu
Tahsilat Genel Tebliğinde belirlenen limitin üzerinde olan amme
alacakları için Bankaların Genel Müdürlüklerine doğrudan haciz
bildirisi göndereceğinden, bu tahsil dairesi adına niyabeten mal
varlığı araştırması yapan tahsil daireleri tarafından ayrıca
Bankaların Genel Müdürlüklerine haciz bildirisi gönderilmeyecektir.
Mal varlığı araştırmaları için hazırlanacak listelerin okunaklı,
amme borçluların kimlik bilgilerinin tam ve amme borçlusunun tüzel
kişi olması halinde ortak ve kanuni temsilcilerinin de ayrı birer
kişi olarak değerlendirilerek 50 kişilik listenin oluşturulmuş
olması gerekmektedir.
Mal varlığı araştırmasını talep eden tahsil daireleri tarafından,
takip edilen amme borçlusu hakkında daha evvel haciz varakası
düzenlenerek onaylatılmadan mal varlığı araştırması talep
edilemeyeceği tabiidir. Alacaklı tahsil dairesi adına mal varlığı
araştırması yapacak olan tahsil dairesinin ayrıca haciz varakası
talep etmesine gerek bulunmamakta, 50 amme borçlusundan oluşan
listenin alınması üzerine mal varlığı araştırmasına haciz bildirisi
düzenlenerek başlanılması gerekmektedir.
3- 6183 sayılı Kanunun 79 uncu Maddesiyle Amme Borçlusu
Haline Gelen Üçüncü Kişilerin Sorumlu Oldukları Tutarla İlgili
Açıklamalar:
Bilindiği gibi, amme borçlusundan takip edilen amme alacağını tahsil
etmek üzere, 6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi uyarınca
düzenlenerek tebliğ edilen haciz bildirisine süresinde itiraz
etmeyen üçüncü kişiler, haciz bildirisiyle bildirilen tutar
üzerinden amme borçlusu haline gelmektedir.
Amme borçlusu haline gelen üçüncü kişilerin sorumluluğu, haciz
bildirisi ile bildirilen tutarla sınırlı olduğundan, haklarında
yapılacak takipte ayrıca gecikme zammı talep edilmeyecektir.
4- Diğer Hususlar:
a) Haczedilen motorlu taşıtların trafikten men
edilmesi yoluna gidilmeden önce, taşıtın sicil kayıtlarında amme
alacağının tahsilini engelleyecek nitelikte takyidat bulunup
bulunmadığının araştırılması ve amme alacağının hacizli aracın
satışı halinde tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde trafikten
men işlemine gidilmemesi gerekmektedir. Ancak zaman içerisinde
satışa engel takyidatların kalkıp kalkmadığının takip edileceği
tabiidir.
b) 25.09.2001 tarihli ve 2001/5 Seri No.lu Tahsilat
İç Genelgesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Osman ARIOĞLU
Gelir İdaresi Başkanı
