GAYRİMENKUL SERMAYE İRADI (KİRA) GELİRLERİNİN BEYANI
(2007 YILI İÇİN)

 

 

a Bir takvim yılı içinde elde ettiği konut (mesken) kira geliri, o yıl için belirlenen istisna tutarını aşanlar bu gelirlerini izleyen yılın  Mart Ayının 25 inci Günü Akşamına Kadar ikametgahlarının bulunduğu vergi dairesine yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edecektir. Konut (mesken)  kira gelirlerinde; 2007 yılı gelirleri için 2.300 YTL, 2008 yılı gelirleri için 2.400 YTL istisnadır. Bu tutar her yıl için Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmektedir.

 

a İşyeri kira gelirleri üzerinden vergi kesintisi yapılanlardan, kira gelirlerinin brüt tutarı beyanname verme sınırını (2007 yılı için 19.000 YTL) aşanlar, bu gelirlerini izleyen yılın  Mart Ayının 25 inci Günü Akşamına Kadar ikametgahlarının bulunduğu vergi dairesine yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edecektir.

 

a Beyanname verme sınırı olan 19.000 YTL’yi aşılıp aşılmadığının tespitinde, gelir vergisi tevkifatına tabi kira gelirleri(işyeri) ile konut(mesken) kira gelirinin gelir vergisinden istisna edilen tutarı aşan kısmı birlikte dikkate alınacaktır.

 

a Bir takvim yılı içinde elde ettiği, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan gayrimenkul sermaye iratları toplamı 900 YTL’yi aşanlar, bu gelirlerini izleyen yılın  Mart Ayının 25 inci Günü Akşamına Kadar ikametgahlarının bulunduğu vergi dairesine yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edecektir.

 

a  Diğer mal ve haklardan kira geliri elde edenler bu gelirlerini izleyen yılın  Mart Ayının 25 inci Günü Akşamına Kadar ikametgahlarının bulunduğu vergi dairesine yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edecektir.

 

aÜlkeyi terk edenler, yurt dışına çıkma tarihinden önceki 15 gün içinde beyanname vermek zorundadırlar. Ölüm halinde  beyanname ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde mirasçılar tarafından verilir.

 

a Beyanname verme süresinin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, tatilden sonraki ilk iş günü akşamına kadar beyanname verilmesi gerekmektedir.

 

a Konutlardan elde edilen kira gelirleri beyan edilmez veya eksik beyan edilirse, (2007 yılı gelirleri için  2.300 YTL, 2008 yılı gelirleri için 2.400 YTL) istisnadan yararlanılamaz.

 

a Kira gelirinin yanında ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olanlar,  2.300 YTL istisnadan yararlanamazlar.

 

a Basit Usulde mükellef olanların ayrıca kira gelirinin bulunması halinde söz konusu gelirlerini Mart ayının 25 ine kadar vermeleri gerekmektedir.Ayrıca Basit Usulde mükelleflerin elde ettikleri kira gelirlerinin beyanında Gelir Vergisi Kanununun 21. maddesindeki istisnadan yararlanmaları da mümkün değildir.

 

a Gayrimenkul sermaye iradında safi iradın saptanması için, kira gelirlerinden indirilecek giderler konusunda seçilebilecek iki yöntem vardır.

 

                        - Gerçek Gider Yöntemi

                        - Götürü Gider Yöntemi

 

            a Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, (hakları kiraya verenler hariç) kira gelirlerinden, istisna tutarını düştükten sonra kalan tutarın % 25’i oranındaki götürü gideri indirebilirler.

 

            a Ancak, bu usulü seçen mükellefler iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemezler.

 

 

GERÇEK GİDER YÖNTEMİNİN SEÇİLMESİ DURUMUNDA İNDİRİLECEK GİDERLER  :

 

     a Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda;

1- Kiraya veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için ödenen; aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri,

2-Kiraya verilen malların idaresi için yapılan ve gayrimenkulün önemi ile mütenasip olan idare giderleri,

3- Kiraya verilen mal ve haklara ait sigorta giderleri,

4- Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren 5 yıl süre ile iktisap bedelinin % 5’i (iktisap bedelinin % 5’i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanacak, indirilmeyen kısım gider fazlalığı sayılmayacaktır. 2001 yılından önce iktisap edilen konutlar için indirimden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.),

       5- Kiraya verilen mal ve haklar için ödenen, emlak vergisi, resim, harç ve şerefiyelerle kiraya veren tarafından belediyelere ödenen harcamalara katılma payları,

6- Amortismanlar,

7- Kiraya veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için yapılan onarım giderleri ile bakım ve idame giderleri ,

8- Kira ile tuttukları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve diğer gerçek giderler,

9-Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kirayla oturdukları konut veya lojmanların kira bedeli [Dar mükelleflerin (yurt dışında işçi olarak çalışan Türk vatandaşlarımız da dar mükellef kapsamındadır) yabancı ülkelerde ödedikleri kira bedelleri hariç],

(Kirayla oturdukları konutlar için yapılan kira giderlerinin bu hükme göre indirilebilmesi için, söz konusu kira giderlerinin vergi iadesinde kullanılmamış olması gerekmektedir.)

10-Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak sözleşmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar,  brüt kira tutarından indirilir.

                        

            aBir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde, bu konuttan elde edilen kira gelirlerinin vergilendirmesinde, her bir ortak için 2.300 YTL istisna ayrı ayrı uygulanacaktır. Mirasın paylaşılmamış olması halinde de her bir mirasçı istisnadan ayrı ayrı yararlanacaktır.

 

            aBir mükellef birden fazla konuttan kira geliri elde etmiş ise, istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanacaktır.

 

            aKira geliri elde eden gayrimenkul sermaye iradı sahibi mükellefler, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinde yer alan bağış ve yardımlar ile harcamalarının tamamını veya belli bir oranını verdikleri beyanname üzerinde safi iratlarından indirim konusu yapabileceklerdir. Bunlar kısaca aşağıda özetlenmiştir:

 

     1- Şahıs ve Bireysel Emeklilik Sigorta Primleri [Beyan edilen gelirin (safi iradın) %10’unu (bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta primleri için beyan edilen gelirin %5’ini) ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla ]

      

     2- Eğitim ve Sağlık Harcamaları [Beyan edilen gelirin (safi iradın) % 10'unu aşmaması, Türkiye'de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla. Eğitim ve sağlık harcamaları nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ücretliler, aynı harcamalarını bu hükümden yararlanarak matrahlarından indiremezler]

 

     3- Okul, Yurt ve Sağlık Tesisleri İçin Yapılan Bağış ve Yardımlar (Belli şartlarda tamamı)

 

     4- Diğer Bağış ve Yardımlar

      

  a - Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan edilen gelirin (safi iradın) % 5'ini (kalkınmada öncelikli yöreler için % 10'unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımlar.

 

b - Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen kültür ve sanat faaliyetleri, kültürel varlıkların korunması, yapımı, onarımı vb. ilişkin olarak Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinde belirlenen şart ve usulde yapılan her türlü bağış ve yardımların tamamı.

 

c - Bakanlar Kurulunca yardım kararı alınan doğal afetler dolayısıyla Başbakanlık aracılığıyla makbuz mukabili yapılan aynî veya nakdî bağışların tamamı.

 

            a 2007 TAKVİM YILI GELİRLERİNE UYGULANANACAK VERGİ TARİFESİ

 

 

 

2007 TAKVİM YILI (G.V.K. MADDE:103)
GELİR VERGİSİ TARİFESİ
 (ÜCRET GELİRLERİ DAHİL)

7.500 Yeni Türk Lirasına kadar

% 15

19.000 Yeni Türk Lirasının 7.500 lirası için 1.125 YTL, fazlası

% 20

43.000 Yeni Türk Lirasının 19.000 lirası için 3.425 YTL, fazlası

% 27

43.000 Yeni Türk Lirasından fazlasının 43.000 lirası için 9.905 YTL, fazlası

% 35

 

 

Ö R N E K L E R

 

 

           ÖRNEK: 1

 

Mükellef Görkem YILMAZ, Antalya’da bulunan dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu, 2007 takvim yılında 6.300 Yeni Türk Lirası kira geliri elde etmiştir.

Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Gayrisafi İrat Toplamı 6.300 YTL

Vergiden İstisna Tutar 2.300 YTL

Kalan (6.000 – 2.300) 4.000 YTL

% 25 Götürü Gider (4.000 x % 25) 1.000 YTL

Vergiye Tabi Gelir (4.000-1.000) 3.000 YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*) 450 YTL

Ödenecek Gelir Vergisi 450 YTL

 

ÖRNEK: 2

Mükellef Duygu AYDIN, Ankara’da bulunan dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu, 2007 yılında 8.000 Yeni Türk Lirası kira geliri elde etmiştir.

Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, gerçek gider yöntemini seçmiş olup, bu konut ile ilgili gerçek giderleri toplamı 4.000 Yeni Türk Lirasıdır.

(Gerçek gider usulünü seçen mükellefler, vergiden istisna edilen kısma isabet eden giderleri hasılatlarından gider olarak indiremeyecekler, sadece vergiye tabi hasılata isabet eden giderleri indirebileceklerdir. Bunun için toplam gider tutarından vergiye tabi hasılata isabet eden kısmının hesaplanması gerekir. Vergiye tabi hasılata isabet eden gider aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır.)

Vergiye Tabi Hasılat x Toplam Gider

Toplam Hasılat

5.700 YTL x 4000 YTL = 2850YTL

8.000 YTL

(*) Hesaplanan gelir vergisi, Vergiye tabi gelire (matraha) 2007 takvim yılı gelirleri için uygulanacak vergi tarifesinde yer alan oranların uygulanması ile bulunacaktır.


 

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Gayrisafi İrat Toplamı 8.000 YTL

Vergiden İstisna Tutar 2.300 YTL

Kalan (8.000 – 2.300) 5.700 YTL

İndirilebilecek Gerçek Gider Tutarı 2.850 YTL

Vergiye Tabi Gelir (5.700-2.850) 2.850 YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*) 427,5 YTL

Ödenecek Gelir Vergisi 427,5 YTL

 

 

ÖRNEK: 3

Mükellef Veli EKİZ, İstanbul’da bulunan dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu, 2007 yılında 7.300 Yeni Türk Lirası, işyeri olarak kiraya verdiği daireden ise 16.000 Yeni Türk Lirası brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedelleri üzerinden 3.200 Yeni Türk Lirası tevkifat yapılmıştır.

Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

Mesken kirası gelirinin istisna haddini aşan kısmı ile tevkifata tabi tutulan işyeri kirasının toplamı 19.000 Yeni Türk Lirasını aştığından , mesken ve işyeri kira gelirleri birlikte beyan edilecek olup, buna ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Gayri Safi İrat Toplamı 23.300 YTL

Vergiden İstisna Tutar 2.300 YTL

Kalan (23.300-2.300) 21.000 YTL

% 25 Götürü Gider (21.000 x % 25) 5.250 YTL

Vergiye Tabi Gelir (21.000-5.250) =15.750 YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*) 2.775 YTL

Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler 3.200 YTL

Ödenecek Gelir Vergisi 0     425 YTL iade    

(*) Hesaplanan gelir vergisi, Vergiye tabi gelire (matraha) 2007 takvim yılı gelirleri için uygulanacak vergi tarifesinde yer alan oranların uygulanması ile bulunacaktır.


 

            ÖRNEK: 4

Mehmet SARI ve eşi Gülay SARI 1/2 hissesine sahip oldukları, Denizli’de bulunan dairelerini konut olarak kiraya vermeleri sonucu, 2007 yılında 6.000 Yeni Türk Lirası kira geliri elde etmişlerdir.

Ayrıca Gülay SARI 2007 takvim yılında işyeri olarak kiraya verdiği gayrimenkulden ise 9.000 Yeni Türk Lirası brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedeli üzerinden 1.800 Yeni Türk Lirası gelir vergisi tevkifatı yapılmıştır.

Her iki mükellef de, götürü gider yöntemini seçmiştir.

Mükelleflerin kira gelirlerine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Gülay SARI’nın Beyanı:

Gülay SARI’nın gelir vergisi tevkifatına tabi tutulan iş yeri kira geliri ile mesken kira gelirinin gelir vergisinden istisna tutarı aşan kısmı birlikte dikkate alındığında, 19.000 Yeni Türk Lirasını aşmadığından, iş yeri kira geliri beyannameye dahil edilmeyecek olup, sadece hissesine düşen (6.000 x 1/2 =) 3.000 Yeni Türk Lirası mesken kira geliri beyan edilecektir.

Gayri Safi İrat Toplamı 3.000 YTL

Vergiden İstisna Tutar 2.300 YTL

Kalan (3.000-2.300) 7.00 YTL

% 25 Götürü Gider (700 x % 25) 175YTL

Vergiye Tabi Gelir (700-175) 525 YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*) 78,75 YTL

Ödenecek Gelir Vergisi 78,75 YTL

Mehmet SARI’nın Beyanı :

Mehmet SARI’nın geliri sadece konut olarak kiraya verilen daireden hissesine düşen kira geliri olan 3.000 Yeni Türk Lirasıdır. Bu tutar, istisna tutarını aştığından, mükellef kira gelirini beyan edecek ve istisnadan yararlanacaktır.

Gayri Safi İrat Toplamı 3.000 YTL

Vergiden İstisna Tutar 2.300 YTL

Kalan (3.000-2.300) 700 YTL

% 25 Götürü Gider (700 x % 25) 175 YTL

Vergiye Tabi Gelir (7000-175) 525 YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*) 78,75 YTL

Ödenecek Gelir Vergisi 78,75YTL

(*) Hesaplanan gelir vergisi, Vergiye tabi gelire (matraha) 2007 takvim yılı gelirleri için uygulanacak vergi tarifesinde yer alan oranların uygulanması ile bulunacaktır.


 

 

 

            ÖRNEK 5

Mükellef Aysel ERTUNÇ, İzmir’de bulunan dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu, 2007 yılında 9.000 YTL kira geliri elde etmiştir. Mükellef 2007 yılı içinde bireysel emeklilik sistemine 600 YTL katkı payı ödemiş ve Devlete ait bir hastaneye 20.11.2007 tarihinde 725 YTL nakit olarak bağışta bulunmuştur.

Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

Not : Vergiye tabi gelirden yapılacak indirimlerle ilgili açıklamalar rehberin “Kira Gelirlerine Uygulanacak Diğer İndirimler Nelerdir” başlıklı bölümünde yapılmıştır. Dikkat edilmesi gereken husus, bazı bağış ve yardımlar ile harcamaların tamamı indirim konusu yapılabilirken, bazı bağış ve yardımlar ile harcamaların ise beyan edilen gelirin (safi iradın) belirtilen oranlarına kadar olan kısmının indirim konusu yapılabileceğidir.

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır

Gayrisafi İrat Toplamı 9.000 YTL

Vergiden İstisna Tutar 2.300 YTL

Kalan [9.000 YTL-2.300 YTL] 6.700 YTL

% 25 Götürü Gider [6.700 YTL X %25] 1.675 YTL

Safi İrat [6.700 YTL -1.675YTL] 5.025 YTL

Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Payı3 502,5 YTL

Okul, Yurt ve Sağlık Tesisleri için Yap. Bağış ve Yardımlar4 725 YTL

Vergiye Tabi Gelir (5.025YTL -1227,5 YTL) 3.797,5 YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*) 569,6 YTL

Ödenecek Gelir Vergisi 569,6 YTL

(*) Hesaplanan gelir vergisi, Vergiye tabi gelire (matraha) 2007 takvim yılı gelirleri için uygulanacak vergi tarifesinde yer alan oranların uygulanması ile bulunacaktır.

3 Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payının indirim konusu yapılabilecek yıllık toplam tutarı beyan edilen gelirin (safi iradın) % 10’u (5.250 x % 10 ) olan 525 Yeni Türk Lirasını aşamayacağından sadece 525 YTL’lik kısmı indirim konusu yapılabilecektir. 4 Okul, yurt, sağlık tesisleri ve huzurevleri için genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere  ve köylere yapılan bağışların tamamı indirim konusu yapılabilecektir. Bu nedenle örneğimizdeki, devlete ait hastaneye nakit olarak yapılan 725 YTL bağışın tamamı indirim konusu yapılabilecektir.