T.C.

İSTANBUL VALİLİĞİ

İl Defterdarlığı

           Vasıtasız Vergiler Gelir Müdürlüğü

Sayı   : B.07.4.DEF.0.34.11/GVK-Mük.80
Konu :  1998 yılında kat karşılığı verilen ve 1998
             T.yılında “Cins Tashihi” belirlenen dairenin
             2002 Aralık ayında satılması halinde vergiye tabi
             tutulup tutulmayacağı hk.

İLGİ :   ...........4.2003 tarihli dilekçeniz. 

            İlgide kayıtlı dilekçenizde, 1998 T.yılında almış olduğunuz arsayı 1998 T.yılında kat karşılığı müteahhite verdiğinizi ve bir daire aldığınızı belirterek, 2002 Aralık ayında T.yılında “Cins Tashihi” yapılan bu dairenin iktisap bedelinin ne şekilde tespit edileceğini ve iktisap tarihinden itibaren 4 yıl  içerisinde satılması halinde elde edeceğiniz kazanç dolayısıyla gelir vergisine tabi olup olmayacağınızı sormaktasınız. 

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “... başlıklı Mükerrer 81.maddesinde m(1.1.2003 tarihinden geçerli olmak üzere) “Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır. 

            ... 

            6- İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap edilenler hariç) 70.maddenin birinci fıkrasının  (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek usulde vergiye tabi çiftçilerin zirai istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dahil) ve hakların, iktisap tarihinden başlayarak dört yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar (Kooperatiflerin ortaklarına bu sıfatları dolayısıyla tahsis ettikleri gayrimenkulleri tahsis tarihinde ortak tarafından satın alınmış sayılır.) 

            Bu maddede geçen “elden çıkarma” deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder. 

            Bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının on milyar liralık kısmı gelir vergisinden müstesnadır...” hükmü yer almıştır. 

            Diğer taraftan Aynı Kanunun “Safi Değer Artışı” başlıklı Mükerrer 81.maddesinde (01.01.2003 tarihinden geçerli olmak üzere) “Değer artışında safi kazanç, elden çıkarma karşılığında alınan para ve ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarından, elden çıkarılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçların indirilmesi suretiyle bulunur. Hasılatın ayın ve menfaat olarak sağlanan kısmının tutarı Vergi Usul Kanunu’nun değerleme ile ilgili hükümlerine göre tayin ve tespit olunur. 

            Maliye bedelinin mükelleflerce tespit edilememesi halinde maliyet bedeli yerine; Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre, takdir komisyonlarınca tespit edilecek bedel, kazancı bilanço veya işletme hesabı esasına göre tespit edilen işletmelerde ise son bilançoda veya envanter kayıtlarında gösterilen değer esas alınır. 

            ... 

            Mal ve hakların elden çıkarılmasında iktisap bedeli, elden çıkarılan mal ve hakların elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere Devlet İstatistik Enstitüsünce belirlenen toptan eşya fiyat endeksindeki artış oranında artırılarak tespit edilir” hükmü yer almaktadır. 

            Bu durumda yüklenici firmanın 2002 Aralık ayında tarafınıza teslim ettiği daireyi, 2002 yılında iktisap ettiğiniz kabul edilerek bu tarihten itibaren (2002 Aralık) 4 yıl içerisinde satmanız halinde elde edeceğiniz kazancınız değer artış kazancı olarak vergiye tabi tutulacaktır. 

            Değer artış kazancının tespitinde ise, iktisap (maliyet) bedelinin tespit edilememesi halinde takdir komisyonlarınca tespit edilen bedel, iktisap (maliyet) bedeli olarak dikkate alınacaktır. Dolayısıyla yüklenici firmanın dönemler itibariyle daireye karşılık olmak üzere adınıza düzenlemiş olduğu fatura bedelleri toplamı değer artış kazancının tespitinde maliyet bedeli olarak dikkate alınacaktır. Söz konusu gayrimenkulü satmanız durumunda iktisap (maliyet) bedeli, söz edilen gayrimenkulün elden çıkarıldığı ay (2002 Aralık) hariç, satıldığı ay dahil olmak üzere endekslenerek arttırılmış maliyet bedeline ulaşılacaktır. Arttırılmış maliyet bedeli ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın on milyar lirayı aşması halinde, aşan kısmın vergiye tabi olması ve bu kısmın yıllık gelir vergisi beyannamesi ile gelirin elde edildiği yılı izleyen Mart ayında değer artış kazancı olarak beyan edilmesi gerekmektedir. 

            Diğer taraftan “DİE endeks değerleri” için ise ilgili  odalara başvurarak bilgi almanız gerekmektedir. 

Bilgi edinilmesini rica ederim.