T.C
İSTANBUL VALİLİĞİ
İl Defterdarlığı
Vasıtasız Vergiler Gelir Müdürlüğü
Sayı : B.07.4.DEF.0.34.11/GVK-94/11
Konu : Çiftçi dışındaki kişi ve
kurumlardan satın
alınan zirai ürün bedelleri üzerinden
tevkifat yapılıp, yapılmayacağı hk.
İLGİ : .......08.2003 tarihli dilekçeniz.
İlgide kayıtlı dilekçenizde,
.................. vergi Dairesinin ..................... vergi numaralı
mükellefi olduğunuzu, toptan sakatat alım-satımı yapmakta olduğunuzu, bu
alım satımı direkt üretici kurumlardan değil toptancı firmadan ikinci el
olarak yaptığınızı belirterek, şirketiniz direkt üreticiden et, tavuk eti ve
sakatat almadığından satışlarınızı borsaya tescil ettirme zorunluluğunuzun
olup, olmadığı sorulmaktadır.
Bilindiği üzere Gelir Vergisi
Kanunu’nun “vergi tevkifatı” başlıklı 94.maddesinde; kimlerin tevkifat
yapmaya mecbur oldukları sayılmış olup, bu maddenin 11 numaralı bendinde ise
“çiftçilerden satın alınan zirai mahsuller ve hizmetler için yapılan
ödemelerden;
a)Hayvanlar ve bunların mahsulleri ile kara
ve su avcılığı mahsulleri için,
i)Ticaret borsalarında tescil ettirilerek
satın alınanlar için %1
ii)(i) alt bendi dışında kalanlar için %2
...” oranında vergi tevkifatı yapılacağı
hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan konuya ilişkin olarak 15.09.1990 tarih ve 20636 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 164 seri
nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde;
“213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 11.
maddesi tevkif yoluyla ödenen vergilerde müteselsil sorumluluk esasını
getirmiştir. Söz konusu maddede, mal alım ve satımı dolayısıyla vergi
kesintisi yapmak ve vergi dairelerine yatırmak zorunda olanların, bu
yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, bu kişilerle birlikte
verginin ödenmemesinden, alım satıma taraf olanların tümünün müteselsilen
sorumlu olacakları belirtilmiştir.
...
4) 5590 Sayılı Kanuna Göre Kurulmuş Bulunan
Ticaret Borsalarında Tescil Ettirilerek Satın Alınan Zirai Ürün
Bedellerinden Yapılacak Gelir Vergisi Tevkifatı ve Müteselsil Sorumluluk
5590 sayılı Kanuna göre kurulmuş olan
Ticaret Borsalarında Borsada işlem gören zirai ürünlerin tescil ettirilerek
çiftçi dışındaki kişi ve kuruluşlardan satın alınması halinde, Borsada
tescil ettirilerek satın alınan zirai ürünler için, satın alanların
müteselsil sorumluluğu bulunmamaktadır. Borsada tescil ettirilerek,
çiftçilerden satın alınan zirai ürün bedelleri üzerinden tevkif edilerek
vergi dairelerine ödenmesi gereken vergiden, Borsalar, yöneticileri ve zirai
ürünü satın alanlar müteselsilen sorumlu olacaklardır.
Öte yandan bu tebliğin 1,2 ve 3.
bölümlerinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşları ile diğer kişi, kurum ve
kuruluşların; çiftçi dışında kalan kişi, kurum ve kuruluşlardan, 5590 sayılı
Kanuna göre kurulmuş bulunan Ticaret Borsalarında tescil ettirerek satın
aldıkları zirai ürün bedelleri üzerinden, gelir vergisi tevkifatı
yapmayacaklar ve müteselsilen de sorumlu olmayacaklardır. Ancak söz konusu
ürünlerle ilgili olarak daha önceden çiftçiden satın alınması esasında gelir
vergisi tevkifatının yapılmamış olması halinde, tevkif yoluyla ödenmesi
gereken vergi ile buna bağlı ceza, gecikme faizi ve gecikme zammından tescil
işlemini yapan borsalar, borsaların yöneticileri ve vergisi tevkif yoluyla
ödenmeyen zirai ürünü Borsaya getirenler de müteselsilen sorumlu
olacaklardır.
...
10) Gelir Vergisi Tevkifatının
Yapılmayacağı Durumlar ve Müteselsil Sorumluluktan Kurtulma:
Satın aldığı zirai ürünler
dolayısıyla tevkifat yapmak zorunda olan kamu kurum ve kuruluşlarından ve
borsalardan zirai ürün satın alanların satın aldıkları bu ürünlerle ilgili
olarak ödenmesi gereken gelir vergisi dolayısıyla müteselsil sorumlulukları
yoktur. Dolayısıyla söz konusu kurum, kuruluş ve kişilerden satın alınacak
zirai ürünlerin alım bedelleri üzerinden herhangi bir tevkifat yapılması söz
konusu değildir.
...
Borsada tescil edilmeyen veya
kamu kurum ve kuruluşları dışındaki kişilerden zirai ürün satın alanların,
müteselsil sorumluluğun dışında kalabilmeleri için, satın alınan zirai
ürünlerle ilgili gelir vergisi tevkifatını yaparak ilgili vergi dairesine
yatırmaları zorunludur... açıklamaları yer almaktadır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre
Borsanın söz konusu tebliğ düzenlemeleri doğrultusunda müteselsil sorumluluk
dışında kalan ürün tescillerinde mutlaka sorumlulukları bulunmakta
olduğundan tescil anında yapılan stopaj uygulaması yerindedir.
Diğer taraftan ilgi
dilekçenizde belirtilen zirai ürünleri kamu kurum ve kuruluşları dışındaki
kişilerden satın almanız nedeniyle müteselsil sorumluluğun dışında
kalabilmeniz için bu ürünleri ya borsada tescil ettirmeniz yada üzerinden
tevkifat yaparak muhtasar beyanname ile beyan etmeniz gerekmektedir. Aksi
takdirde müteselsil sorumluluğunuzun devam edeceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim. |