Sayı : B.07.4.DEF.0.34.ll/GVK-Geç.56

Konu : Şahıs firmasının ayni sermaye olarak

A.Ş.ye devredilmesindeki vergileme hk.

............................ GELİR MÜDÜRLÜĞÜ’NE

İLGİ : ..........8.2002 tarih ve VUK-.......................... sayılı yazınız.

İlgi yazınız eki ........................ Vergi Dairesi Müdürlüğü mükelleflerinden ....................... vergi numarasında kayıtlı ...........................................................ait 27.8.2002 tarihli dilekçede Müdüriyetimizi ilgilendiren hususlar aşağıda açıklanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanun’unun Geçici 56.maddesinde 1999-2002 yılında elde edilecek “Değer Artış Kazançlarının” vergilendirilmesine ilişkin hükümler yer almış aynı maddenin (D) bölümünde değer artış kazançlarının neler olduğu ve istisna tutarları hüküm altına alınmıştır.

Yine aynı maddenin “Vergilendirilmeyecek Değer Artış Kazançları” başlıklı (E) bölümünün 2.bendinde kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devrolunması, devralan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan özsermayesi tutarında ortaklık payı alması halinde bu ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması şartıyla değer artış kazancı hesaplanmayacağı ve vergilendirilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Bu hükümler doğrultusunda ferdi işletmelerin sermaye şirketine dönüşmesinde dönüşüm kararının alındığı tarih ile sermaye şirketinin hukuken tekemmül ettiği tarih (Ticaret Siciline Tescil Tarihi) arasında zorunlu olarak geçen süredeki faaliyet neticesinde doğan ticari kazanç ferdi işletmeye ait olacaktır.

Ayrıca bu devirle ilgili olarak sermaye şirketine ayni sermaye olarak konulacak aktif kıymetlerin (makine, tesisat, demirbaş, emtia, menkul ve iptidai madde gibi) Türk Ticaret Kanun’unun 293 ve 311 maddeleri uyarınca mahkemece tayin edilecek bilirkişi tarafından yeniden değer biçildiği ve bu yeni biçilen değerler ferdi işletmenin bilançosunda yer alan aktif kıymetlerin kayıtlı değerlerinden yüksek olduğu ve bu değerler üzerinden sermaye şirketine kayıt edildiği takdirde söz konusu iktisadi kıymetlerin mukayyet değerleri ile mahkemece tayin edilen bilirkişi tarafından biçilen farkın kar ve zararın tespiti sırasında gözönünde bulundurulması gerekmektedir. Ferdi işletmenin bu şekilde hesaplanan kazancı ise yıllık gelir vergisi beyannamesiyle ticari kazanç olarak beyan edilecektir.

Bilirkişi tarafından tayin edilen değerlerin ferdi işletmenin kayıtlı değerlerinden yüksek olmasına rağmen, kayıtlı değerlerin aynı değerlerle sermaye şirketine devrolunması halinde ise Gelir Vergisi Kanun’unun Geçici 56.maddesi bu açıdan ihlal olmuş sayılamayacaktır.

Bu hükümler uyarınca ferdi işletme bilançosunun aktif ve pasifiyle bütün halinde Anonim şirkete dönüşmesi, şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve dönüşen işletme sahibinin şirketten devir bilançosuna göre hesaplanan özsermaye tutarında nama yazılı ortaklık payı alması durumunda bu devir nedeniyle değer artış kazancı hesaplanmayacak ve vergilemede yapılmayacaktır.

Ferdi işletme sahibinin sermaye şirketinden dönüşüm tarihi itibariyle düzenlenen bilançoya göre hesaplanan öz sermayeden daha fazla ortaklık payı almamaları yukarıda yer alan madde hükmü uyarınca vergileme yapılmayacağı şartlarından biridir.

Dolayısıyla ferdi işletmenin bilançosu esas alınarak Anonim Şirkete devrolunurken anonim şirketin ticaret siciline tesciline kadar geçen sürede yapılan işlemlerin, anonim şirket hükmi şahsiyet kazanmadığından ferdi işletmeye ait olması gerekecektir. Çünkü ferdi işletmenin anonim şirketin ticaret siciline tesciliyle sona ereceği tabidir.

Bu nedenle ferdi işletmenin anonim şirkete devredilmesi durumunda işin bırakıldığı tarihe kadar olan hesapların kapatılarak kar/zararın Gelir Vergisi ve Vergi Usul Kanunları genel hükümleri çerçevesinde tespit edilmesi ile ortaya çıkacak kar veya zararın müteakip yılın Mart ayı içerisinde yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edilmesi gerekmektedir.