T.C.

İSTANBUL VALİLİĞİ

İl Defterdarlığı      

Vasıtasız Vergiler Gelir Müdürlüğü

Sayı   : B.07.4.DEF.0.34.ll/GVK-98

Konu :  Üç ayda bir muhtasar beyanname veriyor

              iken zirai ürün bedelleri üzerinden tevkifat

              yapmaya başlayan mükellefin, bu tarihten

              itibaren muhtasar beyannameleri hk.

İLGİ :   5.6.2002 tarihli dilekçeniz.

            İlgi dilekçede, ..................... Vergi Dairesi Müdürlüğü ................. vergi kimlik numaralı mükellefi olduğunuz, Ticaret borsalarında kayıtlı firmalardan zirai ürün alımında bulunduğunuz, öteden beri muhtasar beyannamelerinizi üçer aylık olarak verdiğiniz belirtilerek; muhtasar beyannamelerinizin aylık verilmesi gerekip gerekmediği hususunda görüşümüz sorulmaktadır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94.maddesinde kimlerin tevkifat yapmaya mecbur oldukları sayılmış olup, aynı maddenin 11.bendinde, “Çiftçilerden satın alınan zirai mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden;

            a) Hayvanlar ve bunların mahsulleri ile kara ve su avcılığı mahsulleri için,

            i) Ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınanlar için,

            ii) (i) alt bendi dışında kalanlar için,

            gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 98.maddesinde; 94.madde gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri kârlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri ertesi ayın 20.günü akşamına kadar ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.

            ..................

            Zirai ürün bedelleri üzerinden tevkifat yapanlar hariç olmak üzere,  çalıştırdıkları hizmet erbabı sayısı 10 ve daha az olanlar, 94.maddede göre yapacakları tevkifatla ilgili muhtasar beyannamelerini, bağlı bulundukları vergi dairesine önceden bildirmek şartıyla her ay yerine Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarının 20.günü akşamına kadar verebilirler.” hükmü yer almaktadır.

Konu ile ilgili olarak Bakanlığımızca hazırlanıp, 15.09.1990 gün ve 20636 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 164 seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin müteselsil sorumluluk çerçevesinde tevkif edilen vergilerin mahsubu konusuyla ilgili 11. bölümünün (b) bendinde; “Zirai ürün alım-satım işi yapan kişi ve kuruluşların, sattıkları zirai ürün bedelleri üzerinden tevkif edilen vergiler yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergilerden mahsup edilebilecektir. Bu mahsup işleminin yapılabilmesi için, zirai ürün satışı nedeniyle kendisine yapılan ödemeden alıcı tarafından tevkif edilen verginin ödendiğini gösteren belgenin, kesinlikle beyannameye eklenmesi gerekir.

   Öte yandan, çiftçiler dışında kalan kişilerin sattıkları zirai ürün (işlenmiş olanlar dahil) bedelleri üzerinden tevkif edilen vergilerin, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergiden fazla olması halinde bu tutar, ödenmiş olmak kaydıyla genel hükümler çerçevesinde mükelleflerin diğer vergi borçlarına mahsup edilebilecektir. Bu mahsuplara rağmen kalan bir tutarın bulunması halinde bu tutar, mükelleflerin müracaatı üzerine genel hükümler çerçevesinde kendilerine iade edilebilecektir.

Zirai ürün alım-satım işi yapan kişi ve kuruluşların yukarıda yapılan açıklamalara göre kendilerine yapılan ödemelerden tevkif edilen vergilerin, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilebilmesi ve mahsuplar sonunda kalan vergilerin iade edilebilmesi için ayrıca, kendilerinin satın almış oldukları zirai ürün bedelleri üzerinden tevkif ettikleri vergilerin de muhtasar beyanname ile beyan edilerek, ödenmiş olması gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

Söz konusu Tebliğin gelir vergisi tevkifatının yapılmayacağı durumlar ve müteselsil sorumluluktan kurtulma başlıklı 10. bölümünün son paragrafında ise “Borsada tescil edilmeyen veya kamu kurum ve kuruluşları dışındaki kişilerden zirai ürün satın alanların, müteselsil sorumluluğun dışında kalabilmeleri için, satın alınan zirai ürünlerle ilgili gelir vergisi tevkifatını yaparak ilgili vergi dairesine yatırmaları zorunludur.” hususuna yer verilmiştir.

            Dolayısıyla Borsanın söz konusu tebliğ düzenlemeleri doğrultusunda müteselsil sorumluluk dışında kalan ürün tescillerinde mutlaka sorumluluklarının bulunmakta olduğundan tescil anında yapılan stopaj uygulaması yerindedir.

            Ayrıca konu ile ilgili olarak 185 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde de açıklamalar yer almaktadır.

            Diğer taraftan, konu hakkında bağlı bulunduğunuz ..........................Vergi Dairesi Müdürlüğü ile yapılan yazışma neticesinde alınan 11.7.2002 tarih ve 31640 sayılı yazılarında, ........................ Vergi Dairesi Müdürlüğü’nce dairelerine saymanlık işlem fişi ile 1999/5 - 2000/2 – 2001/3 dönemleri ile ilgili yapılan gelir vergisi tevkifatlarına ait vergi tahsil alındılarının intikal ettiği, firmanızca bu dönemlere ait muhtasar beyannamelerin üçer aylık dönemler halinde verildiği ve söz konusu beyannamelerin girişlerinin yapılmadığı bildirilmiştir.

            Bu hükümlere göre, zirai ürünlerinizi borsaya tescil ettirmeniz esnasında veya çiftçilerden zirai ürün satın almanız nedeniyle Gelir Vergisi Kanunu’nun 94/11.maddesi gereğince yapmanız gereken tevkifat bulunması halinde söz konusu işlemin yapıldığı tarihten itibaren muhtasar beyannamelerinizi aylık olarak vermeniz gerekmektedir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.