İSTANBUL DEFTERDARLIĞI

Vasıtalı Vergiler Gelir Müdürlüğü

SAYI : B.07.4.DEF.0.34.12.2.EMLK:50-12176

KONU :

................. MÜDÜRLÜĞÜNE

........... tarafından Defterdarlığımıza verilen ve bir örneği ekte gönderilen ......... tarihli dilekçede; şirketlerinin acenteleri arasında 1581 sayılı Kanuna tabi olarak kurulan ve sözkonusu Kanun hükümlerine göre her türlü vergi, resim ve harç muafiyeti tanınan Tarım Kredi Kooperatiflerinin de bulunduğu belirtilerek acentelik yetkisine haiz Tarım Kredi Kooperatifleri veya Bölge Müdürlüklerince düzenlenen poliçelerin Yangın Sigortası Vergisi ve Gider Vergisinden muaf olup olmayacağı hususunda bilgi verilmesi istenilmiştir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 40 ıncı maddesinde, “Belediye sınırları ve mücavir alanlar içindeki menkul ve gayrimenkul mallar için yapılan yangın sigortaları dolayısıyla alınan primler yangın sigortası vergisine tabidir.” denilmekte ve 41 inci maddesinde de, “Yangın Sigortası Vergisini, sigorta şirketleri ödemekle mükelleftirler.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun 41 inci maddesinde, yangın sigortası vergisinin mükellefi sigorta şirketleri olarak tabir edilmekte ise de 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 116 ncı maddesinde, “Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tabi bir sıfat olmaksızın bir mukaveleye dayanarak muayyen bir yer veya bölge içinde daimi bir surette ticari bir işletmeyi ilgilendiren akitlerde aracılık etmeyi veya bunları o işletme adına yapmayı meslek edinen kimseye acente denir.” denilmekte olup, 117 nci maddesinde ise, bu fasıl hükümlerinin sigorta mukavelelerinin akdi hususunda aracılık edenler hakkında da uygulanacağı hüküm altına alınmış bulunmaktadır.

Ayrıca, yangın sigortası beyannamelerinin sigorta şirketlerince bağlı bulundukları belediyelere verilmesi, söz konusu verginin de menkul ve gayrimenkul malın bulunduğu belediyenin dışındaki belediyeye verilmesi demek olacaktır. Bu nedenle, yangın sigortası vergisi verilen hizmetle bağlantılı olduğundan, söz konusu verginin menkul ve gayrimenkulün bulunduğu belediyeye ya da yangın hizmetlerini veren belediyeye verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen nedenlerle, menkul ve gayrimenkullere ait sigorta muamelelerinden dolayı alınan primler üzerinden, sigorta şirketlerinin merkezleri veya kendilerine bağlı şubeleri veya poliçe tanzimine selahiyetli acenteleri ayrı ayrı verginin mükellefi olacaklardır.

Buna göre, sigorta şirketlerinin merkezleri veya kendilerine bağlı şubeleri veya poliçe tanzimine selahiyetli acenteleri tarafından bir ay içindeki vergiye tabi muamelelerin ertesi ayın 20 nci günü akşamına kadar menkul ve gayrimenkullerin bulunduğu belediyelere bir beyanname ile bildirilmesi ve hesaplanan verginin de aynı sürede ödenmesi gerekmektedir.

28.04.1972 tarih ve 14172 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununun 19/B bendinde; bu Kanuna göre kurulacak ve kurulmuş sayılan kooperatifler, bölge ve merkez birlikleri,

a) Kurumlar, gider, gayrimenkul kıymet artışı, intikal ve diğer vergilerden ve icra makamları, resmi daireler ve mahkemeler nezdinde yapacakları takip ve tahsillerle açacakları tazminat davaları ile ilgili her nev'i talep, tebliğ ve kararlar her türlü masraf, vergi, resim ve harçlardan,

19/C bendinde de; bu Kanuna göre kurulan kooperatiflerle bölge ve merkez birliklerinin temin edecekleri krediler ve bunlara ilişkin Merkez Bankası nezdindeki reeskont muameleleri ve bu işlemlere ait bütün senet, belge, vekaletname, taahhütname vesair evrak gider ve diğer vergilerle bütün resim ve harçtan muaf olacağı hükümlerine yer verilmiştir.

Yine aynı maddede, bu kuruluşların ortak dışı işlemlerden elde edecekleri gelir-gider farklarının ayrı bir hesapta takip ve tespit edilerek vergilendirileceği belirtilmiştir.

Ancak, Yangın Sigortası Vergisi verilen hizmetle bağlantılı olduğundan Kanunun 19 uncu maddesi gereğince Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birliklerine tanınan her türlü, vergi, resim ve harç muafiyetinin Yangın Sigortası Vergisi bakımından uygulanmasına imkan bulunmamakta olup .............’nin acenteleri arasında bulunan tarım kredi kooperatiflerince düzenlenecek poliçeler dolayısıyla alınan primler üzerinden Yangın Sigortası Vergisinin ödenmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve sözkonusu dilekçenin Gider Vergisi yönünden de Müdürlüğünüzce incelenerek neticesinin yukarıda bahsi geçen Müdürlüğümüz görüşünün ilavesi suretiyle adı geçen şirkete bildirilmesini rica ederim.