T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı
Mükellef Hizmetleri Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü

 

Sayı  :   B.07.1.GİB.4.34.18.01/6-1.163.27.9268/
Konu : 
 
                                                                                                                                 27/08/2008-3086
 
                                                       …………….. BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
                                                              (Mali Hizmetler Müdürlüğü)
 
 
İlgi :      24/07/2008 tarihli ve 2326 sayılı yazınız.
 
Yazınızda, …………’in maliki olduğu İstanbul İli, ……… İlçesi, ………. Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı … m2 yüzölçümlü taşınmazın ... m2 lik bölümüne kamulaştırma yapılmadan ara arter olan yol ve tretuvar yapımı için kamulaştırmasız el atıldığı ve açılan tazminat davasında … Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/… Esas, 2006/… sayılı kararı ile … YTL bedelin davacıya verilmesi ile tapu tescilden çıkarılmasına karar verildiği belirtilerek kamulaştırmasız el atılan … m2 lik bölüme ait en son vergi değerinin, kesinleşen tazminat bedelinden az olması halinde aradaki farka cezalı emlak vergisi tarhiyatı yapılıp yapılmayacağı hususunda tereddüde düşüldüğü belirtilerek konu hakkında bilgi verilmesi istenilmiştir.
 
            Bilindiği gibi, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 4650 sayılı Kanunla değişik 39 uncu maddesinde,
 
            “Kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırıldığı yıla ait emlak vergisi tarhına esas olan vergi değeri, kesinleşen kamulaştırma bedelinden az olduğu takdirde, kamulaştırma bedeli ile vergi değeri arasındaki fark üzerinden, cezalı emlak vergisi tarh olunur.
 
            Emlak Vergisi beyannamesinin ek süreye rağmen verilmemiş olması halinde, kesinleşen kamulaştırma bedeli, kamulaştırmanın yapıldığı yıla ait vergi değeri yerine geçer ve bu değer üzerinden cezalı emlak vergisi tarhiyatı yapılır.”
 
            hükmü yer almaktadır.
 
            Anayasamızda kamulaştırma teriminin tanımı yapılmamıştır. Ancak, Anayasamızın 46 ncı maddesi hükmüne göre kamulaştırma, devlet ve kamu tüzel kişileri tarafından kamu yararı için gerekli olan, özel kişilere ait taşınmaz malların ve kaynakların kanunla gösterilen esas ve usullere göre yetkili organlarınca verilen karar uyarınca ve parası peşin ödenerek zorla mülkiyetinin alınması veya irtifak hakkı kurulmasıdır şeklinde tarif edilebilir.
 
            Kamulaştırmanın kanunla gösterilen esas ve usullere göre yapılması Anayasa gereği olup, bu husus yürürlükte bulunan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.
 
            Kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el konularak (kamulaştırmasız el koyma) kamu kurum ve kuruluşu tarafından kullanılan bir taşınmaz, kamu yararı olsa dahi kamulaştırma yasası kapsamı dışındadır. Çünkü Kamulaştırma Yasasına dayanılarak bir zoralım söz konusu değildir. 2942 sayılı Yasanın vergilendirme başlığını taşıyan 39 uncu maddesi kamulaştırma bedelinden söz etmektedir.  
 
            Kamulaştırmasız el atma olgusunda da taşınmazın bir bedeli vardır, ancak kamulaştırma bedeli değildir. Yine ayrıca bir taşınmazın kamulaştırmasız el atılması nedeniyle Hazine adına tescil edilmesi bu taşınmazın kamulaştırılmış olduğunu ifade etmez. Hazine adına tescil ve tapuda Hazine adına kayıt yasal zorunluluktur.
 
            Buna göre, bir taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle açılan dava üzerine belirlenen kamulaştırmaksızın el atılan taşınmazın tazminat bedelinin, kamulaştırma bedeli sayılmasına ve 2942 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca işlem yapılmasına imkan bulunmamaktadır.
 
            Bu nedenle, kamulaştırmasız el atılan sözkonusu taşınmaz için ...... Asliye Hukuk Mahkemesinin …/…/2006 tarihli ve 2005/… Esas, 2006/… sayılı kararı ile belirlenen tazminat bedeli ile emlak vergisi tarhına esas olan vergi değeri arasındaki fark üzerinden cezalı emlak vergisi tarh edilmesi mümkün değildir.
           
            Bilgi edinilmesini rica ederim.
 

   

                                                                                           Başkan a.
                                                                                        Grup Müdür V.