T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı

 Mükellef Hizmetleri Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü

Diğer Vergiler Müdürlüğü

Sayı :  B.07.1.GİB.4.34.18.01/2.1.169.48-2259- 1544                                                13.03.2006  

.................     ........................

İlgi : 09.03.2006 evrak kayıt tarihli dilekçeniz.

            Dilekçenizde, ikrazatçılık faaliyetiniz ile ilgili olarak müşterilerinizle düzenlemiş olduğunuz sözleşmelerin damga vergisinden istisna olup olmadığı konusunda bilgi verilmesi istenilmektedir.

            488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 nci maddesinde; “Bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir.

Bu Kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.” hükmüne yer verilmiştir.

Kanunun 11 inci maddesinde; “Cari hesap şeklinde açılan kredilerle her türlü ikrazata ait taahhütname ve mukavelenameler (İskonto ve iştira senetleri taahhütnamesi-Dispans-dahil) ve bunların temlik, yenileme, devir ve değiştirilmesine müteallik bütün kağıtlarda ve keza matlupların devir ve temlikine ilişkin mukavelename ve temliknamelerde ikraz veya temlik edilen para miktarının veya azami haddinin gösterilmesi mecburidir. Gösterilmediği takdirde bu kağıtların her birinden alınması gereken Damga Vergisi ile cezası olayın meydana çıktığı tarihte ilgili bulunduğu cari hesapta kayıtlı kredi veya ikrazat miktarına göre hesaplanır ve alınır.

Bu vergi ve cezanın ödenmesinde mukriz ve müstakrizlerle temlik eden ve adına temlik yapılan şahıslar ve müesseseler müteselsilen sorumludurlar.” hükmü yer almaktadır.

Kanuna ekli (1) sayılı Tablo’nun I/A-1 fıkrasında belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin binde 7,5 nispetinde damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.

488 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde; “Bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisinden müstesnadır.” denilmektedir.

            Aynı Kanuna ekli (2) sayılı Tablo’nun “IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün 20 nci fıkrasında, faktoring şirketlerinin müşterileriyle yaptıkları faktoring sözleşmeleri ile bu sözleşmelere ilişkin olarak düzenlenen diğer kağıtların damga vergisinden istisna olduğu belirtilmiştir.

            Diğer taraftan, faktoring şirketleri ile ilgili hukuki düzenleme 27.06.1994 tarih ve 21973 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 545 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile yapılmıştır. Kararnamenin 3/c maddesinde; Faktoring Şirketi, mal ve hizmet satışlarından doğmuş ve doğacak alacakları temellük ederek tahsilini üstlenen, bu alacaklara karşılık ödemelerde bulunarak, finansman sağlayan şirket olarak tanımlanmakta, Kararnamenin 12, 13 ve 14 üncü maddelerinde de, finansman ve faktoring şirketlerinin ön izin ile kurulacağı, anonim şirket olacakları, Hazine Müsteşarlığı’nın şirketlerin kuruluş ve faaliyetleri ile ilgili usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu, finansman ve faktoring şirketlerinin ara faaliyetleri dışında başka işle iştigal edemeyeceği, teminat mektubu veremeyeceği, mevduat ve her ne adla olursa olsun bir ivaz karşılığı para toplayamayacağı belirtilmektedir.

            Dilekçeniz ve mükellef sicil bilgilerinizin incelenmesinden, ......... Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün ................. vergi kimlik numaralı mükellefi olduğunuz ve bankacılık sistemi dışındaki borç verme hizmeti ile ilgili olarak yıllık gelir vergisi beyannamesi vermekte olduğunuz tespit edilmiştir.

            Bu nedenle, ikrazatçılık faaliyetiniz ile ilgili olarak düzenlendiğiniz sözleşmelerin 488 sayılı Kanuna ekli (2) sayılı Tablo’nun 20 nci fıkrası gereğince faktoring şirketlerine sağlanan istisna kapsamında değerlendirilerek damga vergisinden müstesna tutulmasına imkan bulunmamaktadır.

            Diğer taraftan, faaliyetinize ilişkin olarak müşterileriniz ile bir borç-alacak ilişkisi nedeniyle düzenlenen sözleşmede belirlenen değer o sözleşmeyle ortaya konulan riskin azami tutarını göstermektedir. Taraflar ancak bu değer üzerinden birbirlerine borç veya alacak talebinde bulunmaya hak sahibi olabileceklerdir. Dolayısıyla bir sözleşmeye ilişkin olarak, bu sözleşmenin ifade ettiği değer aşılmadığı  sürece, limit dahilinde yapılan borç ve alacak ifaları ilave bir vergilendirmeyi gerektirmeyecektir. Zira, tarafların öne sürebilecekleri hak veya borcun azami değeri, sözleşmede yer alan değer kadar olabilecektir.

            Herhangi bir anda bu nominal değeri aşan bir borç ve alacak ilişkisi (risk) yaratıldığı takdirde fazlalık için ayrıca damga vergisi alınacağı tabiidir.

            Ayrıca, sözleşmede bu borç ve alacak ilişkisi ile ilgili olarak bir vadelendirme yapılmış ise bu vadeden sonra ortaya çıkacak borç-alacak ilişkisi kağıtların hükmünden yeniden faydalanmayı gündeme getirecek ve damga vergisine tabi tutulacaktır.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

                                                                                                                                                   Başkan a.

                                                                                                                                               Grup Müdür V.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Menderes Bulvarı, Maliye Sarayı C Blok Kat:2 34270 Aksaray/İSTANBUL

Tel:0212 635 98 33 Fax:0212 635 98 34