T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

                                         

                             

 

Sayı  : B.07.1.GİB.4.34.16.01/KVK-4

Konu: Kooperatifin yapı ruhsatı ve arsa tapusunun kooperatif adına olmaması nedeniyle

         kurumlar vergisi mükellefi olup olmayacağı hk.        

 

 

 

….

 

İlgi    : 09.06.2008 tarihli dilekçeniz.

 

            İlgide kayıtlı dilekçenizde; kooperatifinizin 1163 sayılı Kooperatifler Kanuna göre kurulmuş olduğunu, İstanbul Ticaret Sicil Memurluğu tarafından …/08/1986 tarihinde tescil edildiği, amacının yalnız üyelerine konut yaptırmak olduğunu, kar elde etme amacının olmadığını, üye adedinin 388 olduğunu, …… mevkiinde bulunan …pafta … ada .. parselde bulunan  arsanın …/10/1986 tarih ve ….yevmiye numaralı tapu senedi ile özel şahıstan alındığını, kooperatifinizin hiçbir kar gayesi gütmeden İlçe Belediyesince de uygun görünen projelerin tasdiki beklenmeden inşaat çalışmalarına projeye sadık kalarak başladığını, 1995 yılında inşaatları bitmiş dairelerin üyelerine teslim edildiğini, üyelerin 1998 yılından beri Emlak Vergisi Beyannamesi vermekte ve vergilerini ödemekte olduğunu, inşaat aşamasında 1990 yılında Hazine tarafından …. Mahkemesince …. Esas sayı ile kooperatifiniz aleyhine tapu iptali ve arsanızın hazine adına tescil edilmesi hususunda dava açıldığını, arsanıza tedbir konulduğunu, mahkemece “tedbir kararının  ve inşaatlarınızın da yapılmasının devamına” diye karar verildiğini, davanın 1993 yılında aleyhinize sonuçlandığını, 1995  yılında kararın kesinleşerek tapunuzun iptal edildiğini, 1986 yılında resmi mercilerdeki kayıtlarına güvenerek satın aldığınız arsanın hazine adına tescil edildiğini,  tapunuzun olmadığını ve bu nedenle inşaat ruhsatı ile iskan raporunuzun olmadığını, kooperatifinizin hiçbir geliri olmadığını üyelerinize ve idare meclisine kar dağıtımı yapılmadığını belirterek; Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yer alan hükümlere göre muafiyetten yararlanıp yaralanmayacağınızı sormaktasınız.

            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun Geçici 1. maddesinin 10. fıkrasında; “Bu Kanunun yürürlüğünden önceki dönemler itibariyle 5422 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” hükmüne yer verilmiştir.

                5422 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 7. maddesinin 2362 sayılı Kanunla değişik 16 numaralı bendinde, kooperatiflerin esas mukavelelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, idare meclisi başkan ve üyelerine kazanç üzerinden hisse verilmemesi, ihtiyat akçelerinin ortaklara dağıtılmaması ve münhasıran ortaklar ile iş görülmesi şartlarının yazılı bulunması ve fiiliyatta da bu kayıt ve şartlar dahilinde faaliyet göstermeleri halinde kurumlar vergisinden muaf tutulacakları hükme bağlanmıştır.

            Bu hükümler uyarınca, kooperatiflerin kurumlar vergisi muafiyetinden faydalanabilmeleri için;

            1- Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 7/16. maddesindeki muafiyet şartlarının kooperatif ana sözleşmelerinde yazılı bulunması,

            2- Ana sözleşmede muafiyet şartları yazılı olmakla beraber fiiliyatta da bu kayıt ve şartlar dahilinde faaliyet göstermeleri,

            3- Kooperatiflerin faaliyet gösterdikleri alanda varsa bir üst kuruluşa girmiş olmaları

            gerekmektedir.

            Ancak, kooperatiflerin ana sözleşmelerinde yukarıda yer alan muafiyet şartları yazılı olsa dahi, fiiliyatta ortak dışı faaliyette bulunmaları halinde, ilk işlem tarihinden itibaren kurumlar vergisi mükellefi olacaklardır.

            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “Muafiyetler” başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde; tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş görülmesine (Yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz.) ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kanunun 13’üncü maddesine göre bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermeyen ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olan yapı kooperatiflerinin kurumlar vergisinden muaf oldukları hüküm altına alınmıştır.

            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun Geçici 1. maddesinin 8. fıkrası hükmüne göre,  2006 yılının sonuna kadar bu Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde yazılı şartları sağlayamayan yapı kooperatiflerinin muafiyeti 01.01.2006 tarihi itibariyle sona ermiş sayılacaktır.

            Diğer taraftan bağlı bulunduğunuz ….. Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden alınan …./07/2008 tarih ve ….. sayılı yazıda; kooperatifinizin …. Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden …./07/1995 tarihinde adı geçen Daireye nakil geldiği, nakil tarihi itibariyle kurumlar vergisi, KDV, muhtasar beyannameler nedeniyle mükellefiyet açıldığı, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 7/16. maddesindeki muafiyet şartlarının kooperatifinizin ana sözleşmesinde yazılı bulunduğu, söz konusu Dairece kooperatifinizin üst kuruluşa üye olmadığının tespit edildiği ve …./07/2008 tarih ve …. sayılı dilekçeniz ile bu durumun tarafınızca teyit edildiği, belirtilmiştir.

         Dolayısıyla, gerek 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun ve gerekse 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleriyle belirlenmiş bulunan, kooperatiflerin kurumlar vergisinden muaf tutulma şartlarını taşımadığınızdan kurumlar vergisinden muaf tutulmanız mümkün değildir.

 

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

                                                                                                                    Grup Müdür V.