T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

 

Sayı    : B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK-94                                      

Konu  : Bireysel emeklilik sisteminden  ayrılanlara  yapılan ödemeler üzerinden

              yapılacak tevkifat hk.

 

….

 

            İlgi:  …/03/2008 tarihli e-posta dilekçeniz.

 

         İlgide kayıtlı dilekçenizde, Özel Emeklilik ve Özel Birikimli Hayat sigortaları kapsamında Başkanlığımıza süre sonunda yapılacak toplu ödemelerle ilgili olarak, sigorta şirketleri tarafından gerçekleştirilecek %10 oranındaki stopajın, sigortalıya ödenecek toplam tutara mı yoksa sigortalının yapmış olduğu ödemelerin dışında kalan getiri (kazanç) toplamına mı uygulanması gerektiğini sormaktasınız.

                     Bilindiği üzere, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Tarifi” başlıklı 75. maddesinde, “Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkül sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.

         Kaynağı ne olursa olsun aşağıda yazılı iratlar menkul sermaye iradı sayılır:

         ….

         15. Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta şirketleri tarafından;

         a) On yıl süreyle prim, aidat veya katkı payı ödemeden ayrılanlara yapılan ödemeler,

         b) On yıl süreyle katkı payı ödemiş olmakla birlikte bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlar ile diğer sandık ve sigortalardan on yıl süreyle prim veya aidat ödeyenlere ve vefat, malûliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemeler,

         c) Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, malûliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemeler.

         …”hükmü yer almaktadır.

 

         Söz konusu Kanunun “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94. maddesinin 15. bendinde, “a) 75. maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinin (a) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından, (2003/6577 sayılı B.K.K. ile %15 Yürürlük; 01.01.2004)  

         b) 75. maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinin (b) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından, (2003/6577 sayılı B.K.K. ile %10 Yürürlük; 01.01.2004)

         c) 75. maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinin (c) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından, (2003/6577 sayılı B.K.K. ile %5 Yürürlük; 01.01.2004) vergi tevkifatı yapılır.”hükmüne yer verilmektedir.

         Öte yandan aynı Kanunun “Menkul Sermaye İratlarında” başlıklı 22. maddesinde ise, “1. Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, malûliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin % 25'i, Türkiye'de kâin ve merkezi Türkiye'de bulunan diğer sigorta şirketlerinden on yıl süreyle prim ödeyenler ile vefat, malûliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin % 10'u ve tek primli yıllık gelir sigortalarından yapılan ödemelerin tamamı gelir vergisinden müstesnadır.

         İstisna edilen tutar üzerinden 94. maddenin birinci fıkrasının (15) numaralı bendine göre tevkifat yapılmaz.

         2. Tam mükellef kurumlardan elde edilen, 75. maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarının yarısı gelir vergisinden müstesnadır. İstisna edilen tutar üzerinden 94. madde uyarınca tevkifat yapılır ve tevkif edilen verginin tamamı, kâr payının yıllık beyanname ile beyan edilmesi durumunda yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir.

         Bu hükümlere göre, Bireysel Emeklilik Sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, malûliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin % 25'i düşüldükten sonra kalan tutar; diğer hallerde ise istisna uygulaması dikkate alınmaksızın, hak sahibine ödenen toplam tutar üzerinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinin 15. bendine göre tevkifatın yapılması gerekmektedir.   

 

         Bilgi edinilmesini rica ederim.

                                                                                                           Grup Müdür V.