T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

 

Sayı    : B.07.1.GİB.4.34.l6.01/GVK-94/5 -                                  

Konu  : Tapu kütüğünde varisler adına kayıtlı olup, varisin biri tarafından işyeri olarak kullanılan dükkân için nakden veya hesaben bir kira ödemesinde bulunulmaması halinde, emsal kira bedeli üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmasına gerek olmadığı, tapu kütüğünde yazılı diğer hissedarlar tarafından emsal kira bedeli üzerinden GVK’nin 86/1-d maddesi hükmü dikkate alınarak yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerektiği.

 

......

 

İlgi    : ..../01/2008 tarihli ve   ....... sayılı yazınız.

 

… ’ın …. Müdürlüğünüze göndermiş olduğu ve bir örneği ilgide kayıtlı yazınız ekinde Müdürlüğümüze iletilen e-postasıyla, babasının vefatından sonra varislere intikal eden işyerinde faaliyette bulunduğu, söz konusu işyerinin tapu kayıtlarında kendisi, annesi ve ablası üzerine kayıtlı olduğu ve anılan işyeri için kira ödemediği belirtilerek, gelir vergisi stopajı ödememesi için hangi evrakları ibraz etmesi gerektiği hususunda bilgi talep edilmekte olup, konuya ilişkin açıklamalarımıza aşağıda yer verilmiştir.

 

                  193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinin birinci fıkrasıyla; bu fıkranın bentlerinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hüküm altına alınmıştır.

 

                  Anılan Kanunu’nun 94’üncü maddesinin birinci fıkrasıyla da; kamu idare ve müesseselerinin, iktisadî kamu müesseselerinin, sair kurumların, ticaret şirketlerinin, iş ortaklıklarının, derneklerin, vakıfların, dernek ve vakıfların iktisadî işletmelerinin, kooperatiflerin, yatırım fonu yönetenlerin, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabının, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçilerin, bu maddenin bentlerinde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları hükme bağlanmış olup, anılan maddenin “5” numaralı bendinin ”a” alt bendi hükmüne göre, Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemeler üzerinden, 2006/11449 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince 01/01/2007 tarihinden geçerli olmak üzere % 20 nispetinde gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir. 

                  Diğer taraftan, aynı Kanunun “Vergi Tevkifatında Uyulacak Esaslar” başlıklı 96’ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Vergi tevkifatı, 94'üncü madde kapsamına giren nakten veya hesaben yapılan ödemelere uygulanır. Bu maddede geçen hesaben ödeme deyimi, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade eder.” hükmüne yer verilmiştir.

                  Öte yandan, Gelir Vergisi Kanunu’nun 73’üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü de; “Kiraya verilen mal ve hakların kira bedelleri emsal kira bedelinden düşük olamaz. Bedelsiz olarak başkalarının intifaına bırakılan mal ve hakların emsal kira bedeli, bu mal ve hakların kirası sayılır. Bina ve arazide emsal kira bedeli, yetkili özel mercilerce veya mahkemelerce takdir veya tespit edilmiş kirası, bu suretle takdir veya tespit edilmiş kira mevcut değilse Vergi Usul Kanunu'na göre belirlenen vergi değerinin % 5'idir. Diğer mal ve haklarda emsal kira bedeli, bu mal ve haklarının maliyet bedelinin, bu bedel bilinmiyorsa, Vergi Usul Kanunu'nun servetlerin değerlendirilmesi hakkındaki hükümlerine göre belli edilen değerlerinin % 10'udur.” şeklindedir.  

                  Ayrıca, sözü edilen Kanunun 86’ncı maddesinin 1/d bendi gereğince; bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 600 milyon lirayı (2005 takvim yılı için 800 YTL’yi, 2006 takvim yılı için 875 YTL’yi, 2007 takvim yılı için 900 YTL’yi ve 2008 takvim yılı için 960 YTL’yi) aşmayan, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan gayrimenkul sermaye iratları için yıllık beyanname verilmesine ve diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde de söz konusu iradın beyannameye dahil edilmesine gerek bulunmamaktadır.

                   Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri doğrultusunda,….’ın, tapu kayıtlarında kendisi, annesi ve ablası üzerine kayıtlı olduğunu ve kira ödemesi yapmadığını beyan ettiği işyeri için, nakden veya hesaben bir kira ödemesinde bulunmaması, başka bir ifadeyle hesaplarında işyeri kirası olarak gider göstermemesi şartıyla, söz konusu işyerine ilişkin emsal kira bedeli üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapmayacağı açık olup, konuyu açıklar bir dilekçeyle bağlı bulunduğu vergi dairesine durumu bildirmesi yerinde olacaktır.

                   Bununla birlikte, … ’ın faaliyette bulunduğu ve kira ödemesi yapmadığı işyerinin tapu kütüğünde yazılı diğer hissedarları (annesi ve ablası) tarafından,  söz konusu işyeri için Gelir Vergisi Kanunu’nun 73’üncü maddesi hükmüne göre tespit edilecek emsal kira bedelinin, gayrimenkul sermaye iradı olarak, hisseleri ve aynı Kanunun 86/1-d maddesi hükmü dikkate alınmak suretiyle yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edilmesi gerektiği tabiidir.    

 

                  Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

                                  

                                                                                                                        Grup Müdür V.