İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı : B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK-94/2

Konu : Yapımcı, tasarımcı, mütercim, yazar eğitimci ve danışmanlara yapılan ödemelerin

vergilendirilmesi hk.

…..

İSTANBUL

İLGİ : ../02/2008 tarihli dilekçeniz.

İlgide kayıtlı dilekçeniz ve eklerinin incelenmesinde, …. Vergi Dairesi Müdürlüğünün …. vergi kimlik numarasında kayıtlı mükellefi olduğunuzu, şirketinizin faaliyet alanlarının birey, kurum ve organizasyonlara çok yönlü iletişim danışmanlığı, televizyon ve radyo programı, elektronik ortamda içerik (web sitesi, intranet içeriği), freelance gazetecilik, kurumsal dergi, newsletter, faaliyet raporu, araştırma (ekonomi, sanat, teknoloji gibi konularda), katalog, kitap, biyografi, anı, tarihçe, kitap çevirisi ve editing, konferans, zirve, forum, içerik ve organizasyonu, forum moderatörlüğü, broşür, insert, gazete ve gazete ilavesi, medya ilişkileri eğitimi, stratejik medya ilişkileri danışmanlığı, kurumsal iletişim seminerleri, kurumsal imaj-kimlik çalışmaları, sosyal sorumluluk çalışmaları, içerik ve iletişimi olduğunu, şirketinizin yaptığı içerik ve iletişim danışmanlığı faaliyetleri sırasında kurum ve kuruluşlara kurumsal dergi, gazetecilik, araştırma, kitap, kurumsal konferanslar gibi yazılı ve görsel olarak hizmet verdiğinizi, faaliyetleriniz doğrultusunda bu ürün ve hizmetlerinizin içeriğinde yer alan ve yayınlanan yazıları hazırlayan yazarlara ve seminer eğitimcilerine ödeme yaptığınızı belirterek, anılan kişilere yapacağınız ödemeler üzerinden yapılacak vergi kesintisinin %17 oranında olup olmadığını sormaktasınız.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 18. maddesinde; “Müellif, mütercim, heykeltraş, hattat, ressam, bestekar, bilgisayar programcısı ve mucitlerin ve bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikaye roman, makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerini gazete, dergi, bilgisayar ve internet ortamı, radyo, televizyon ve videoda yayınlamak veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarını satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat Gelir Vergisi’nden müstesnadır.

Eserlerin neşir, temsil, icra ve teşhir gibi suretlerle değerlendirilmesi karşılığında alınan bedel ve ücretler istisnaya dahildir.

Yukarıda yazılı kazançların arızi olarak elde edilmesi istisna hükmünün uygulanmasına engel teşkil etmez.

Serbest meslek kazançları istisnasının, bu Kanunun 94. maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur.” hükmü yer almıştır.

Konuyla ilgili olarak, 221 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde,

“3.6.1. İstisnanın Kapsamı

26. Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde yer alan düzenlemeye göre;

-İstisnadan yararlanma hakkı; müellif, mütercim, heykeltıraş, hattat, ressam, bestekar ve mucitlerin kendileri ile bunların kanuni mirasçılarına tanınmıştır.

-İstisna kapsamına; şiir, hikaye, roman, makale, bilimsel araştırma ve inceleme, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video bant, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserler ve ihtira beratı girmektedir.

-Hasılatın, eserlerin; gazete, dergi, radyo, televizyon ve videoda yayınlanması, kitap, resim, heykel ve nota halindeki eserler ile ihtira beratlarının satılması veya bunlar üzerindeki mevcut hakların devir ve temlik edilmesi veya kiralanması karşılığında elde edilmesi gerekmektedir….” açıklamalarına yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 61.maddesinde, “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin, ödenek, tazminat, kasa tazminatı, mali sorumluluk tazminatı, tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez” hükmüne yer verilmiş olup, anılan Kanunun 65.maddesinde de; “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.” hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan, anılan Kanunun 94.maddesinde, “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.

…

2. Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (Noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç);

a)18'inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden, (2003/6577 sayılı B.K.K. ile % 17 Yürürlük; 1.1.2004)

b) Diğerlerinden, (2006/11449 sayılı B.K.K. ile %20 Yürürlük:; 01.01.2007)” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun “Vergi Tevkifatında Uyulacak Esaslar” başlıklı 96.maddesinin ikinci fıkrasında ise, “Vergi tevkifatı, ücretler dışında kalan ödemelerde gayrisafi tutarlar üzerinden yapılır. Kesilmesi gereken verginin ödemeyi yapan tarafından üstlenilmesi halinde bu vergi, bilfiil ödenen miktar ile ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden hesaplanır.” hükmüne yer verilmiştir.

Serbest meslek faaliyetinde ana unsur, faaliyetin sermayeden çok kişisel çalışmaya, ilmi ya da mesleki bilgi ve ihtisasa dayanmasıdır. Bu unsur serbest meslek faaliyetini ticari faaliyetten ayıran en önemli özellik olup, söz konusu faaliyetlerden elde edilen kazançların daha çok emek ürünü olduğunu göstermesi gerekmektedir. Burada, yalnızca emeğe dayanan organizasyon olmadığı gibi aynı zamanda geliri doğuran emeğin, ilmi veya mesleki bilgi ve ihtisasa dayanması koşulu da aranmaktadır.

Bu hüküm ve açıklamalara göre; şirketiniz tarafından faaliyetleriniz doğrultusunda müşterilere verilen ürün ve hizmetler içerisinde yer alan ve televizyon radyo program yapımcıları, yazarlar, mütercimler tarafından yapılıp yayınlanan televizyon ve radyo programlarının, gazete ve dergi yazılarının, biyografilerin, anıların, tarihçelerin, kitapların ve kitap çevirilerinin, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine göre eser niteliği taşıması ve bu durumun ilgililerce İl Kültür Müdürlüğü’nden alınacak belge ile tevsik ve ispat edilmesi şartıyla, söz konusu çalışmalardan elde edilecek hasılata münhasır olmak üzere Gelir Vergisi Kanununun 18. maddesinde yer alan istisnadan faydalanılması mümkündür. Dolayısıyla, eser kapsamında değerlendirilen söz konusu çalışmaları karşılığında serbest meslek yönünden mükellefiyeti bulunmayan bu kişilere şirketinizce yapılacak olan ödemeler için gider pusulası düzenlenmesi ve yapılan ödemelerin gayrisafi tutarları üzerinden anılan Kanunun 94/2-(a) maddesi uyarınca %17 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir. Ancak, söz konusu kişiler tarafından gerçekleştirilen bu çalışmaların eser niteliği taşımaması durumunda ilgililere yapılacak ödemelerin gayrisafi tutarları üzerinden anılan Kanunun 94/2-(b) maddesi uyarınca şirketinizce %20 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Öte yandan, şirketinizce müşterilere verilen ürün ve hizmetler içerisinde yer alan ve elektronik ortamda yayımlanan web sitesi tasarımları ve yayınları ile intranet tasarımları ve içerikleri, newsletter tasarımları ve içerikleri, faaliyet raporları, ekonomi sanat teknoloji gibi konulardaki araştırmaları, katalogları, editing çalışmaları, broşür insert gazete ilavelerinde yer alan içerikleri, seminer eğitimleri ve stratejik medya ilişkileri danışmanlığı çalışmalarını gerçekleştiren tasarımcıların, yazarların, eğitimcilerin ve danışmanların söz konusu çalışmalarından dolayı Gelir Vergisi Kanununun 18. maddesinde yer alan istisnadan faydalanmaları mümkün değildir. Ancak, söz konusu kişiler tarafından gerçekleştirilen çalışmaların ve seminerlerin ilmi ya da mesleki bilgi ve ihtisas gerektiren çalışmalar olması nedeniyle serbest meslek faaliyeti olarak değerlendirilmesi gerekecektir. Dolayısıyla, serbest meslek faaliyeti olarak değerlendirilen ancak istisna kapsamında değerlendirilmeyen bu çalışmaları karşılığında ilgililere yapılacak ödemelerin gayrisafi tutarları üzerinden anılan Kanunun 94/2-(b) maddesi uyarınca %20 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Ayrıca, söz konusu çalışmaları gerçekleştiren yapımcı, tasarımcı, mütercim, yazar, eğitimci ve danışmanların kendi nam ve hesaplarına değil de şirketiniz ile akdedilen bir sözleşme dahilinde şirketinizin emir ve talimatları doğrultusunda çalışmaları durumunda söz konusu kişilere yapılacak ödemelerin ücret olarak değerlendirilmesi ve anılan kişilere yapılacak ödemelerin ücrete ilişkin hükümlere göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Grup Müdür V.