T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

 

 

 

 

Sayı     :  B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK/94/11

                                                                                                      

Konu   :  İşçi işveren ilişkisi bulunmaksızın doğadan toplanılan bitkisel yaprak ve kök

             ekstrelerinin teslimini yapan köylülere yapılan ödemeler üzerinden ne oranda

             stopaj yapılacağı hk.

 

…..

İSTANBUL

 

İlgi : …/04/2008 tarihli dilekçeniz.

 

            İlgide kayıtlı dilekçenizde; tam tasdik sözleşmesi kapsamında müşavirliğini yaptığınız, bitkisel bazlı kan durdurucu imalatı yapmakta olan mükellefin faaliyetine ilişkin, doğada herhangi bir alan sınırlaması olmaksızın orman ve yeşillik arazilerde kendiliğinden yetişen bitkisel yaprak ve kök ekstrelerinin herhangi bir vasfı bulunmayan ve müşavirliğini  yaptığınız şirket ile işçi işveren bağı olmayan köylülere toplatıldığını, teslim ettikleri miktar üzerinden kendilerine teslim edilen mahalde kalite ayrımına tabi tutularak miktar üzerinden bedel ödendiğini belirterek, köylüler tarafından toplanarak ayıklanıp kalite kontrole tabi tutularak tarafınıza teslim edilen bitkisel yaprak ve kök ekstreleri için miktara bağlı olarak ödenen paraların ne şekilde belgelendireceği ve ödenen paralar üzerinden hangi oranda tevkifat yapılacağı konusunda  görüşümüzü sormaktasınız.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 52. maddesinde; “Zirai faaliyet; arazide, deniz, göl ve nehirlerde, ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veyahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle nebat, orman, hayvan, balık ve bunların mahsullerinin istihsalini, avlanmasını, avcıları ve yetiştiricileri tarafından muhafazasını, taşınmasını, satılmasını veya bu mahsullerden sair bir şekilde faydalanılmasını ifade eder.

            ...

            Mahsullerin değerlendirilmeleri maksadiyle ve zirai istihsale müteferri olarak işlenmesi de zirai faaliyete girer. Ancak, bu ameliye, aynı teşebbüsün cüz'ünü teşkil eden bir işletmede vukua geliyorsa, bu ameliyenin zirai faaliyet sayılabilmesi için işletmenin sınai bir müessese ehemmiyet ve genişliğinde olmaması ve faaliyetini, cüz'ünü teşkil ettiği teşebbüsün mahsullerine hasretmesi şarttır.

            Satışların dükkan ve mağaza açılarak yapılması halinde, mahsullerin dükkan ve mağazaya gelinceye kadar geçirdikleri safhalar zirai faaliyet sahasında kalır. Çiftçiler tarafından doğrudan doğruya zirai faaliyetleri ile ilgili alım satım işlerinin tedviri için açılan yazıhaneler, faaliyetleri bu mevzua münhasır kalmak şartıyla dükkan ve mağaza sayılmaz.

            Aynı Kanunun “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94. maddesinin 11/b bendinde, çiftçilerden satın alınan zirai mahsüller ve hizmetler için yapılan ödemelerden ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınan zirai mahsüller için  % 2, bunların dışında kalanlar için ise % 4; aynı maddenin 11/c bendinde de, zirai faaliyet kapsamında ifa edilen hizmetler için yapılan ödemelerden   Orman İdaresine veya Orman İdaresine karşı taahhütte bulunan kurumlara yapılan ormanların ağaçlandırılması, bakımı, kesimi, ürünlerin toplanması, taşınması ve benzeri hizmetler için % 2, bunların dışında kalan hizmetler için ise % 4, oranında istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben (avans olarak ödenenler dahil) vergi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.

            Gelir Vergisi Kanununun 94 maddesinin 11 numaralı bendiyle hükme bağlanan gelir vergisi tevkifatının yapılabilmesi için zirai mahsülü satanın çiftçi diğer bir ifadeyle üretici olması ve hizmetin zirai faaliyet çerçevesinde yapılması gerekmektedir. Burada mahsülü satan çiftçinin gelir vergisinden muaf olması veya vergiye tabi olması durumu değiştirmemektedir.

            Bu hükümlere göre, tam tasdik sözleşmesine istinaden mali müşavirliğini yaptığınız şirkete, faaliyet konusuna dair ham madde temini için herhangi bir vasfı bulunmayan ve söz konusu şirket ile aralarında bir hizmet akdi olmayan köylülerin, doğada kendiliğinden yetişen bitkisel yaprak ve kök ekstrelerini toplayıp “doğrudan doğruya doğadan istifade etmek suretiyle” satması faaliyeti “zirai faaliyet”, elde edilen kazanç da “zirai kazanç” olarak değerlendirilecektir.

            Bu itibarla, adı geçen şirketin; köylülerin doğadan toplayarak teslim ettiği bitkisel yaprak ve kök ekstreleri için köylülere ödediği bedeller üzerinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94/b-ii hükmü gereği  % 4, söz konusu zirai ürünlerin yine ilgili kişilerce kalite ayrımına tabi tutularak aynı şirkete vereceği hizmet için taraflarına ödediği bedeller üzerinden de yine aynı Kanunun 94/c-ii hükmü gereği % 4 oranında vergi tevkifatı yapması ve bu bedelleri ödediği sırada iki nüsha müstahsil makbuzu düzenleyerek bir nüshasını çiftçiye vermesi ve diğerini de ona imzalatarak alması gerekmektedir.       

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

                                                                                                           Grup Müdür V.