|
T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü Usul Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.19.02/VUK-1/229 20.06.2007*4865
Konu :TEİAŞ-PMUM tarafından belirlenen fatura tutarlarının ne zaman belgelendirilmesi hk.
……………………
İLGİ: 13.12.2006 tarih ve muh/2006-255 sayılı dilekçeniz.
İlgi dilekçenizde; …………….. Vergi Dairesi Müdürlüğünün ………………. vergi kimlik numaralı mükellefi olduğunuz, elektrik üretimi ve satış faaliyeti işi ile iştigal ettiğiniz, firmanın ve diğer piyasa katılımcılarının ulusal şebekeye verdikleri elektrik ve şebekeden çektikleri elektrik miktarının sayaçlar vasıtası ile her ay sonu belirlendiği ve tüm bilgilerin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca çıkarılan “Elektrik Piyasası Düzenleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği” kapsamında piyasa işletmecisi durumunda olan …………………….. A.Ş. ve Piyasa Mali uzlaştırma merkezinde toplandığı, sonraki ayın 18’nci gününe kadar değerlendirme işlemi yapılarak bir önceki ay ile ilgili sistemden çekiş-veriş miktarına göre tarafların birbirlerine kesecekleri fatura tutarlarının belirlendiği belirtilerek belge düzenleme hususunda oluşan tereddütlerin giderilmesi için başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Konuya ilişkin olarak Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığından 25.05.2007 tarih, 47169 sayılı yazı ekinde alınan 16.02.2007 tarih ve GİB.0.01.54/5401-3031/13783 sayılı yazıda;
“ İlgide kayıtlı yazınızda ve ………..’dan alınan 04.10.2006 tarih ve B.62.0.EPİ/10.08.02-5009/28393 sayılı yazıda, dağıtım görev bölgelerinde ulusal tarife üzerinden topladığı toplam geliri toplam gelir gereksiniminden yüksek olan dağıtım şirketlerinin, aradaki pozitif farkı aylık eşit taksitler halinde havuz görevi yapacak ………..’a aktaracağı; benzer şekilde ulusal tarife üzerinden topladığı; toplam geliri, toplam gelir gereksiniminden düşük olan dağıtım şirketlerine ise aradaki negatif farkın …………tarafından aylık eşit taksitler halinde aktarılacağı, ulusal tarife üzerinden tahsilat yapmaları nedeniyle lisanslarında belirtilen toplam gelir gereksinimleri ile karşılaştırıldığında artı/eksi veren dağıtım şirketleri ile sistemde havuz görevi görecek garantör konumundaki ……….. arasında yıl içerisinde sıfır toplamlı bir gelir transferi gerçekleşeceği belirtilerek, bu işlemler nedeniyle taraflar arasında oluşacak ilişki ve gerçekleştirilecek transfer işleminin kurumlar vergisi açısından irdelenerek uygulamaya esas kapsamlı bir değerlendirme yapılması istenilmiştir.
KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
24.05.2006 tarihli ve 26177 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5496 sayılı Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6’ncı maddesi ile 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa eklenen geçici 9 uncu maddede ‘”Düzenlemeye tabi tarifeler üzerinden elektrik enerjisi satın alan tüketicileri, dağıtım bölgeleri arası maliyet farklılıkları nedeniyle var olan fiyat farklılıklarından kısmen veya tamamen koruyacak şekilde tesis edilmiş geçici bir “Fiyat Eşitleme Mekanizması” uygulanır. Fiyat Eşitleme Mekanizmasına ilişkin usul ve esaslar ile Türkiye …………………………. Şirketi ve perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerinin bu uygulamaya ilişkin görev ve yükümlülükleri, Bakanlık ile Hazine Müsteşarlığının görüşleri alınmak suretiyle Kurul tarafından altmış gün içerisinde çıkarılacak tebliğ ile düzenlenir. Fiyat Eşitleme Mekanizmasının uygulanacağı geçiş dönemi 31 Aralık 2010 tarihinde sona erer. Bu tarihte sona eren ilk uygulama dönemi için, ………….. tarafından yapılan tarife tekliflerinde, ulusal tarife uygulamasının gerekleri esas alınır ve teklif edildiği şekliyle Kurulca onaylanır. Bu dönem süresince abone grupları arasında çapraz sübvansiyon uygulanır. Bu kapsamda, …………. tarafından ilk uygulama dönemini kapsayacak şekilde kuruma yapılan tarife teklifinde abone grupları için uygulanacak çapraz sübvansiyona da yer verilir. Kurul onaylı bu tarifeler ile çapraz sübvansiyon, ancak Bakanlar Kurulu kararı çerçevesinde yapılacak öneri ile değiştirilebilir. Geçiş dönemi süresince tüm hesaplar 4628 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatına uygun şekilde ayrıştırılarak tutulur.” hükmüne yer verilmiştir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6’ncı maddesinde, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Gelir Vergisi Kanununun 38’inci maddesinde de “Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müsbet farktır. Bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce:
1- İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir; 2- İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur.
Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanunu’nun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41’inci maddeleri hükümlerine uyulur.” hükmü yer almaktadır.
Gelir Vergisi Kanununun 40’ıncı maddesinin (3) numaralı bendi ile de işle ilgili olmak şartıyla, mukavelenameye veya ilama veya kanun emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatların safi kazancın tespit edilmesi sırasında indirim olarak dikkate alınabilmesi kabul edilmiştir.
Bu açıklamalara göre, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile düzenlenen “Fiyat Eşitleme Mekanizması” çerçevesinde, toplam geliri toplam gelir gereksiniminden yüksek olan dağıtım şirketlerince aktarılan gelir transferleri ile geliri toplam gelir gereksiniminden düşük olan dağıtım şirketlerine aktarılan gelir transferlerinin, sistemde havuz görevi görecek olan ve garantör konumundaki ……….. tarafından gelir ve gider hesabı ile ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
Aynı şekilde, …………. tarafından toplam geliri toplam gelir gereksiniminden düşük olan dağıtım şirketlerine aktarılan gelir transferlerinin bu şirketlerce gelir hesapları ile, diğer taraftan, toplam geliri toplam gelir gereksiniminden yüksek olan dağıtım şirketlerinin ……………’a aktardığı gelir transferlerinin ise yine bu dağıtım şirketlerince gider hesapları ile ilişkilendirilmesi gerekecektir.
Öte yandan Kurumlar Vergisi Kanununun 13’üncü maddesinde transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükmüne yer verilmiştir. Anılan maddenin birinci fıkrasında, alım, satım, imalat ve inşaat işlemlerinin, kiralama ve kiraya verme işlemlerini ödünç para alınması ve verilmesinin, ikramiye, ücret ve benzeri ödemeleri gerektiren işlemlerin her hal ve şartta mal veya hizmet alım ya da satımı olarak değerlendirileceği hükme bağlanmış olup, maddenin ikinci fıkrasında da ilişkili kişi tanımına yer verilmiştir.
Fiyat Eşitleme Mekanizması çerçevesinde yapılan gelir transferi işleminin transfer fiyatlandırması çerçevesinde değerlendirilmesi için anılan maddede tanımlanan nitelikte bir mal veya hizmet alım ya da satımı işlemi olması gerektiği gibi söz konusu alım-satım işleminin de ilişkili kişilerle yapılması gerekmektedir. Ayrıca, bahse konu Fiyat Eşitleme Mekanizması çerçevesinde yapılan gelir transferi işleminin, 5496 sayılı Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6’ncı maddesi ile 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa eklenen geçici 9’uncu madde uyarınca yapılacak olması nedeniyle, elektrik dağıtım şirketleri arasında ……….. aracılığıyla gerçekleşecek gelir transferi işlemlerinin yapılmasında Kurumlar Vergisi Kanununun transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümlerinin uygulaması açısından herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.
VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229. maddesinde, fatura; satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmıştır.
Buna göre, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile düzenlenen “Fiyat Eşitleme Mekanizması” çerçevesinde toplam geliri toplam gelir gereksiniminden yüksek olan dağıtım şirketlerinde ……….’a aktarılan gelir transferlerine ilişkin olarak ………. tarafından ve geliri toplam gelir gereksiniminden düşük olan dağıtım şirketlerine ………….’dan aktarılan gelir transferlerine ilişkin olarak bu şirketler tarafından fatura düzenlenmesi gerekmektedir.
KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/1. maddesine göre ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir.
Dağıtım şirketleri ile ………… arasında faturalaşmaya yol açan gelir transferleri esas itibariyle elektrik teslimleri ile ilişkili olduğundan yukarıda sözü edilen fatura bedelleri üzerinden katma değer vergisi hesaplanarak beyan edilmesi gerekmektedir.” denilmekte olup, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 08.03.2007 tarih ve 19722 sayılı yazısında ise;
“Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 2/3 üncü maddesinde; su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri şekillerdeki dağıtımların mal teslimi olduğu, 10/g maddesinde ise, söz konusu malların dağıtım ve kullanımlarında vergiyi doğuran olayın, bunların ilgili müesseselerce bedellerinin tahakkuk ettirilmesiyle meydana geleceği hükme bağlanmıştır.
Buna göre, Elektrik Piyasasında Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğine göre yapılan dengeleme ve uzlaştırma işlemlerinde sayaçların okunup bildirimlere itirazların ……………. tarafından uygun bulunduğu, fatura edilecek tutar ve fiyatın belirlenerek tahakkuk ettirildiği tarihi izleyen 7 gün içinde Vergi Usul Kanunu’nun 231/5. maddesi uyarınca fatura düzenlenmesi ve bu işleme ilişkin katma değer vergisinin tahakkuk ettiği dönemde beyan edilmesi gerekmektedir.” denilmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
|
|
|
Başkan a. |
|