|
T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü Usul Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.19.02/VUK-1/236 11.05.2007*3822
Konu : Serbest meslek kazancı istisnasından yararlanan ressamın eserlerinin satışında belge düzeni ve tevkifat uygulaması hk.
Sayın ……………………………………….
İlgi: Mükellef Hizmetleri Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğüne verilen 21/02/2007 tarihli dilekçe.
İlgi dilekçenizde, ressamlık faaliyetinden dolayı ………….. Vergi Dairesi Müdürlüğünün …………………. T.C. kimlik numaralı mükellefi olduğunuz, işyerinizde halen kendi eserlerinizi sergilediğiniz, ileride başka ressamların da eserlerini sergileyip satışına aracılık etmek istediğiniz belirtilerek, vergilendirme ve belge düzeni hususunda görüş talep edilmektedir.
Dilekçenizde sorulan hususlar hakkında Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğünün 16/04/2007 tarih ve 7490 sayılı yazısında belirtilen görüşleri de dikkate alınarak gerekli açıklamalar aşağıda yapılmaktadır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 18. maddesinde; “Müellif, mütercim, heykeltraş, hattat, ressam, bestekâr, bilgisayar programcısı ve mucitlerin ve bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikaye, roman, makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerini gazete, dergi, bilgisayar ve internet ortamı, radyo, televizyon ve videoda yayınlamak veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarını satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat Gelir Vergisinden müstesnadır. Eserlerin neşir, temsil, icra ve teşhir gibi suretlerle değerlendirilmesi karşılığında alınan bedel ve ücretler istisnaya dahildir. Yukarıda yazılı kazançların arızî olarak elde edilmesi istisna hükmünün uygulanmasına engel teşkil etmez. Serbest meslek kazançları istisnasının, bu Kanunun 94’üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur.” hükmü yer almıştır. Konuya ilişkin olarak 07/04/1999 tarih ve 23659 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 224 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde; “1.Bilindiği üzere, genel olarak serbest meslek kazançlarının vergilendirilmesine yönelik hükümler ve serbest meslek erbabının tutacağı defter ve düzenleyeceği belgeler konusunda 221 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde, münhasıran Gelir Vergisi Kanunu'nun 18'inci maddesinde sayılan faaliyetleri icra eden serbest meslek erbabının defter tutma, belge düzenleme ve katma değer vergisi yükümlülüklerine ilişkin olarak da 223 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde açıklamalarda bulunulmuştu.
… 3. Münhasıran Gelir Vergisi Kanunu'nun 18'inci maddesinde belirtilen türden faaliyetlerde bulunan ve eserlerini sadece aynı Kanunun 94'üncü maddesinde belirtilen kişi veya kurumlara teslim eden serbest meslek erbabından isteyenlerin; -Defter tasdik ettirme ve tutma, -Belge düzenleme,
4. Kendi nam ve hesabına bir işyeri açmaksızın mutad meslek olarak Gelir Vergisi Kanunu'nun 18' inci maddesinde belirtilen faaliyetlerde bulunanların vergi levhası tasdik ettirme ve asma zorunlulukları bulunmamaktadır. Ayrıca, sayılan bu tür faaliyetleri ikametgahlarının belli bir bölümünde yapmakla birlikte müşterilerine burada satış veya hizmet vermeyen mükellefler de vergi levhası asmayacaklardır.
…” açıklamaları yapılmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94. maddesinde; “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
… 2. Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (Noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç); a) 18'inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden %17, b) Diğerlerinden, (2006/11449 sayılı B.K.K. ile %20 Yürürlük; 01/01/2007)
… 5. a) 70'inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden, (2006/11449 sayılı B.K.K. ile %20 Yürürlük; 01/01/2007) …” hükmü yer almaktadır. Öte yandan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 37. maddesinde; “Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır.” hükmü yer almaktadır. Ticari kazançlar esas itibariyle sermaye-emek karışımı bir kaynağa bağlı olarak doğarlar. Bu kaynağa bağlı olarak devamlı bir organizasyona dayanan her türlü faaliyet ticari faaliyettir. Serbest meslek faaliyetinin ticari bir organizasyon içinde yapılması sağlanan gelirin yapısını değiştirmez. Sadece elde edenler yönünden ticari kazanç sayılmasını gerektirir ve ticari kazanca ait esas hükümlere tabi olur. Diğer taraftan; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 210. maddesinde; “Serbest meslek erbabı bir (Kazanç defteri) tutarlar. Bu defterin bir tarafına giderler, diğer tarafına da hasılat kaydolunur. Defterin gider tarafına, yapılan giderlerin nev'i ile yapıldığı tarih ve hasılat tarafına ise ücretin alındığı tarih ve miktarı ile kimden alındığı yazılır. Hekimler diledikleri takdirde, yukarıda yazılı malumatı protokol defterinde göstermek şartıyla ayrı kazanç defteri tutmayabilirler.”, 227. maddesinde; “Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir.”, 229. maddesinde; “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.”,
231/5. maddesinde; “Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azamî yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır.”,
234. maddesinde; “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin:
1. 2. 3. Vergiden muaf esnafa;
Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir.
Gider pusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihi ihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malı satana tevdi olunur.
Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.” 236. maddesinde ise; "Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.” Hükümleri yer almaktadır. Bu hüküm ve açıklamalara göre, kendi tablolarınızı sergilemek amacıyla açtığınız işyerinde başka ressamlara ait tabloları da sergilemeniz ve satmanız durumunda, sözkonusu faaliyetin ticari bir organizasyon içinde ve devamlı olarak kazanç sağlamak amacına yönelik bir ticari faaliyet olarak kabul edilmesi ve ticari kazançlara ilişkin hükümlere göre vergilendirme yapılması ve Vergi Usul Kanununun 231/5. maddesinde belirtildiği üzere azami 7 gün içinde fatura tanzim edilmesi ve işletme defteri tutulması gerekmektedir. Resim galerinizde (işyerinizde) satacağınız kendi resim çalışmalarınızın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine göre eser niteliği taşıması ve bu durumun tarafınızca tevsik ve ispat edilmesi şartı ile kendinize ait sözkonusu çalışmalardan elde edeceğiniz hasılata münhasır olmak üzere, Gelir Vergisi Kanunu’nun 18. maddesinde yer alan istisnadan yararlanmanız mümkündür. Bu durumda, kendi eserlerinizi; sadece aynı Kanun’un 94. maddesinde sayılanlara satmanız halinde, yapılacak ödemelerden ödemeyi yapanlarca gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmekte olup nihai tüketiciye satış yapılması durumunda ise gelir vergisi tevkifatı yapılmayacak; ancak serbest meslek makbuzu düzenlemeniz ve serbest meslek kazanç defteri tutmanız, Ancak, anılan Kanun maddesindeki istisnadan yararlansanız dahi bir işyeri kiralamanız nedeniyle, yapmış olduğunuz kira ödemelerinden tevkifat yapılması gerekmekte olup, aynı Kanunun 98. maddesinde belirtilen süreler içerisinde muhtasar beyanname ile bağlı olduğunuz vergi dairesine beyan etmeniz gerekmektedir. Öte yandan, resim galerinizde satmak üzere satın aldığınız diğer sanatçılara ait resim çalışmalarının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine göre eser niteliği taşıması durumunda diğer sanatçılara gider pusulası imzalatmak suretiyle yapılacak ödemeler üzerinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94/2-a bendi uyarınca, eser niteliği taşımaması durumunda ise anılan Kanunun 94/2-b bendi uyarınca gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim.
|
|
|
Başkan a. |
|