T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü

Usul Müdürlüğü

 

 

SAYI  : B.07.1.GİB.4.34.19.02/VUK-2/2654                                                   27.02.2008*1751

KONU: Serbest Bölgedeki Şubenin Faaliyeti ile

ilgili muafiyetinin kalkması halinde defter tasdiki ve şube kaydı hk.

 

 

............................................................

..........................................................

.........................................................

 

           

            İlgi : ............................ tarihli dilekçeniz.

 

            İlgi dilekçenizde belirtilen hususlar Başkanlığımız Mükellef Hizmetleri  Katma Değer  Vergisi  Grup  Müdürlüğü  ve Müdürlüğümüzce incelenmiş olup konuyla ilgili açıklamalara aşağıda yer verilmiştir.

 

            3065 sayılı  Katma Değer Vergisi  Kanunu’nun  1/1’nci  maddesine göre, Türkiye’de yapılan  ticari, sınai,  zirai  faaliyet ve serbest  meslek faaliyeti  çerçevesinde  yapılan  teslim  ve  hizmetlerin  katma değer vergisine tabii olduğu hükme  bağlanmıştır.

 

            Aynı Kanunun 16/1-c  maddesinde “Gümrük Kanunundaki  transit  ve gümrük antrepo rejimleri ile geçici depolama ve serbest  bölge  hükümlerinin  uygulandığı  mallar” KDV’nden  istisna  tutulduğu  hükmü bulunmaktadır.

 

            Kanunun 17/4-ı maddesinde, serbest bölgelerde verilen hizmetlerin  katma değer  vergisinden istisna olduğu hükme bağlanmıştır.

 

            Aynı Kanunun 29/1-a bendinde  mükellefler yaptıkları vergiye tabi  işlemler üzerinden  hesaplanan  katma değer vergisinden bu kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak  kendilerine  yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen  fatura ve  benzeri  vesikalarda  gösterilen  katma değer  vergisini  indirim  konusu  yapabilecekleri  hüküm  altına  alınmıştır.

 

            Yine  aynı  Kanunun  30/a  maddesinde vergiye  tabi olmayan  veya  vergiden  istisna  edilmiş  bulunan  malların  teslimi  ve  hizmet  ifası ile  ilgili   alış vesikalarında  gösterilen veya  bu mal  ve  hizmetlerin   maliyetleri  içinde yer alan katma değer vergisinin  indirim konusu  yapılamayacağı   hüküm altına alınmıştır.

 

            Buna göre;  ................................................... ’ nin  serbest  bölge dışındaki  Türkiye’deki  merkez  büroya ait  masraflar(  telefon,  kırtasiye  v.b)  KDV ’ne  tabi  olup, bu  masraflar nedeniyle  yüklenilen  vergiler  ise Kanunun 29/1-a  maddesi  kapsamında  genel hükümler  çerçevesinde  indirim  konusu  yapılabilecek,  indirim yolu ile giderilemeyen  KDV  ise  sonraki  döneme  devredecektir.

 

            Diğer  taraftan;   serbest bölgede faaliyet gösteren .............................................. ‘nin teslimleri  katma değer  vergisinden  istisna olduğundan  bu teslimle ilgili  yüklenilen  ( telefon,  kırtasiye v.b )  vergilerin  Kanunun  30/a maddesi  uyarınca  indirim  konusu  yapılması  mümkün olmayıp,  gelir  veya kurumlar  vergisi  kazancının  tespitinde  işin  mahiyetine göre  gider veya  maliyet  unsuru  olarak  dikkate alınacaktır.         

 

 

 

            Öte yandan;  Serbest Bölge kazançlarının vergilendirilmesine ilişkin 04/09/2004 tarih ve 25573 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde;“5084 sayılı Kanunla Serbest Bölgeler Kanununun 6’ncı maddesinde serbest bölgeler vergi kanunlarının  uygulanmasına  yönelik  hüküm yürürlükten  kaldırılmıştır.

 

            Anılan  tebliğin  diğer hususlar başlıklı  3’ncü  bölümünün  1’nci  maddesinde; “ 5084 sayılı Kanunla Serbest Bölgeler Kanununun 6’ncı maddesinde yapılan  değişiklikle,   serbest bölgeler vergi kanunlarının uygulanmasına  yönelik  hüküm yürürlükten  kaldırılmış olduğundan, bölgelerde  faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin  genel esaslar çerçevesinde kanunun yürürlüğe girdiği  tarih  itibariyle  mükellefiyet  tesis  ettirmeleri  gerekmektedir.”2 ’nci maddesinde de,

           

“Serbest bölgelerde faaliyet gösteren mükelleflerin Vergi Usul Kanununun defter tutma ve belge düzenine ilişkin hükümlerine uyma zorunlulukları bulunmaktadır. Bununla beraber, Serbest Bölgeler Kanunu’nun 6. maddesi ile kullanıcıların tutmak zorunda oldukları defterler ve düzenleyecekleri belgelere ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine bağımlı olmaksızın düzenleme yapma konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir.

 

Bu çerçevede, serbest bölgelerde faaliyet gösteren mükelleflerin Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği’nin 23. maddesi uyarınca Bölge Müdürlüklerine onaylattırdıkları defter ve belgeleri kullanmaları uygun görülmüştür. 31/12/2004 tarihinden sonra başlayacak hesap dönemlerinde, Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde defter tutulması, belge ve kayıt düzenine uyulması gerekmektedir.

 

Mükelleflerin kayıtlarını istisna kapsamında olan ve olmayan kazançlar olarak ayrı ayrı tespitine imkan verecek şekilde tutmaları şarttır. Bu şartı sağlamak kaydıyla serbest bölgelerde şube olarak faaliyet gösteren mükelleflerin serbest bölgedeki şubeleri için ayrı defter tutabilecekleri gibi, şube kayıtlarını ana merkezde tutacakları defterlerde de izleyebilmeleri mümkün bulunmaktadır.”denilmiştir.

 

             213 sayılı Vergi Usul Kanununun 183 üncü maddesinde "Yevmiye defteri, kayda geçirilmesi icabeden muamelelerin tarih sırasıyla ve madde halinde tertipli olarak yazıldığı defterdir. Yevmiye defterleri ciltli ve sahifeleri müteselsil sıra numaralı olur. Mükellefler diledikleri takdirde yevmiye defteri ve tutulması zorunlu diğer defterlerini müteharrik yapraklı olarak kullanabilirler." hükmü yer almaktadır.

 

            Aynı Kanunun 220’nci maddesinde; “Aşağıda yazılı defterlerin bu bölümdeki esaslara göre tasdik ettirilmesi mecburidir.;

 

1-     Yevmiye ve Envanter defterleri;

2-     İşletme defteri;

3-     Çiftçi işletme defteri;

4-     İmalat ve İstihsal Vergisi defterleri; (Basit İstihsal Vergisi defteri dahil)

5-     …

6-     Nakliyat Vergisi defteri;

7-     Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri;

8-     Serbest Meslek kazanç defterleri;

 

Bu kanunla cevaz verilen hallerde yukarıda yazılı olanların yerine kullanılacak olan defterler de tasdike tabi tutulur.” denilmektedir.

 

Aynı kanunun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221. maddesinde ise; “Bu kanunda yazılı defterleri kullanacak olanlar, bunları aşağıda yazılı zamanlarda tasdik ettirmeye mecburdurlar: 

 

1- Öteden beri işe devam etmekte olanların defterlerini kullanacağı yıldan önce gelen n ayda;

 

 

 

 

2- Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilenler, defterin kullanılacağı hesap döneminden önce gelen son ayda;

 

3- Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler, işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce;  vergi muafiyeti kalkanlar, muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak on gün içinde;

 

4- Tasdike tabi defterlerin dolması dolayısıyla veya sair sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce.” hükmü yer almaktadır.   

 

Buna göre, firmanızın serbest bölgedeki şubenizin faaliyetiyle ilgili vergi muafiyetinin kalmış olması nedeniyle, muaflıktan çıkma tarihinden itibaren on gün içinde bu iş yeriniz için  ayrı defter  tasdik ettirerek kayıtlarınızı  takip edebileceğiniz gibi, merkez iş yeri için tasdik ettirdiğiniz defterlerde  şube  işyerine ait kayıtlarınızın da  (tek defterde)tutulabileceği tabiidir.

  

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

Başkan a.
Grup Müdür V.