T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı    : B.07.1.GİB.4.34.l6.01/GVK-94/5

Konu  : İnşaat şirketinin kat karşılığı arsa sahiplerinin    

kira giderlerini karşılaması hakkında.

….

Ümraniye – İstanbul

İlgi      : …. tarihli dilekçeniz.

            İlgide kayıtlı dilekçenizde … Vergi Dairesi Müdürlüğünün ….vergi numarasında kayıtlı mükellefi olarak inşaat işiyle iştigal ettiğinizi, başlamış olduğunuz kat karşılığı inşaat işinizde, kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yer alan hüküm uyarınca arsa sahiplerinin ikamet edeceği yerin arsa sahipleri ile ikamet edilen konutun malikleri arasında akdedilen sözleşme karşılığı ödenecek olan kira bedelinin şirketinizce karşılandığını belirterek söz konusu ödemeler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı ile şirketiniz tarafından gider mi yoksa maliyet unsuru mu olarak dikkate alınacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6. maddesinde kurumlar vergisinin bir hesap dönemi içinde elde edilen safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmış olup safi kurum kazancının tespitinde Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 8. maddesi ile Gelir Vergisi Kanunu’nu 40.maddesindeki giderler, hasılattan indirim konusu yapılmaktadır.  Yine, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 192.maddesinin 4.fıkrasında da, Aktif toplamı ile borçlar arasındaki farkın, müteşebbisin işletmeye mevzu varlığını (özsermayeyi) teşkil edeceği belirtilmek suretiyle kazancın tespitinde tahsil değil, tahakkukun esas alınacağı hükme bağlanmıştır.

            Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarında sayılan kanunen kabul edilmeyen giderler dışında kalan ticari organizasyona bağlı olarak yapılan giderlerdir ve bunlara işletme gideri de denilebilir.

            Bir masrafın genel gider adı altında masraf yazılabilmesi için, genel giderlerin ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılmış olması masrafla iş arasında açık, güçlü bir illiyet bağının mevcut olması masrafın işin önemi ölçüsünde yapılmış bulunması gerekmektedir.

            Diğer taraftan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “gayrımenkullerde maliyet bedeline giren giderler” başlıklı 270. maddesinde satın alma bedelinin maliyet bedeline girdiği belirtilmiş Kanunun 271. maddesiyle de inşa edilen binaların inşa ve imal giderlerinin satın alma bedeli yerine geçeceği hüküm altına alınmıştır.

            Bilindiği üzere 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 70. maddesinin birinci fıkrasında gayrımenkul sermaye iradının tarifi yapılmış maddenin 1. bendiyle arazi, binaların (döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir) sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrımenkul sermaye iradı olduğu hüküm altına alınmıştır.

            Diğer taraftan aynı Kanunun 72. maddesinde ;

            “Gayrimenkul sermaye iratlarında, gayrisafi hasılat, 70'inci maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarıdır.

            …” hükmü yer almıştır.

            Öte yandan Gelir Vergisi Kanunu’nun 94.maddesinin birinci fıkrasında, kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları belirtilmiş maddenin 5/a bendiyle Kanunun 70. maddesinde yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemeler üzerinden % 22 (2006/11449 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 01.01.2007 tarihinden itibaren %20) oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

            Buradan da anlaşılacağı üzere Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinin 5/a bendi uyarınca yapılacak vergi tevkifatı, ödemeyi yapanın 94. maddenin birinci fıkrasında sayılanlardan olması ile Kanunun 70. maddesinde yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı  ödeme yapılması unsurlarının bir arada yer alması neticesinde hüküm ifade etmekte olup  ödemenin bu kapsamda değerlendirilebilmesi için söz konusu kiralama işleminin taraflar arasında yapılması gerekmektedir.

            Bu hüküm ve açıklamalara göre başlamış olduğunuz kat karşılığı inşaat işinize ilişkin olarak;

            - Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yer alan hüküm uyarınca arsa sahiplerinin ikamet edeceği yerin kira bedelinin tarafınızdan ödenmesine ilişkin olarak kiralama işleminde, kiralamaya ilişkin sözleşmenin arsa sahipleri ile ikamet edilen konutun malikleri arasında yer alması sonucu taraf olmamanız nedeniyle tevkifat yapılması söz konusu değildir.

            - Diğer taraftan kat karşılığı yapılan söz konusu ödemelerin gider unsuru olarak dikkate alınmasının mümkün olmadığı gibi maliyet bedelinin hesabında arsa bedeline ilave dilerek dikkate alınması gerekmektedir.

                        Bilgi edinilmesini rica ederim.   

   Başkan a.

   Grup Müdür V.