T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı  : B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK-94/13                           

Konu:  Vergi mükellefi olmayan nihai tüketiciden

hurda araç parçaları alınması halinde, gelir vergisi

 tevkifatı yapılıp yapılmayacağı hk.

           ……

Küçükçekmece/İSTANBUL

İLGİ :../12/2007 tarihli dilekçeniz.

            İlgide kayıtlı dilekçenizde, … Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün …. vergi numarasında kayıtlı mükellefi olduğunuzu, hurda araçları alıp parçalara ayırmak, veya çıkma oto yedek parçaları almak, araçları parçalayarak çıkan parçaların işe yarayanlarını satmakta ve geri kalan işe yaramayan parçaları hurdaya almak işiyle iştigal ettiğinizi ancak, hurda olarak aldığınız araç ve parçaların bir kısmını vergi mükellefi olmayan şahıslardan karşıladığınızı belirterek, bu kişilerden yapılan alımlar sırasında gider pusulası düzenleyip düzenlemeyeceğinizi, düzenlemeniz halinde gelir vergisi tevkifatı yapıp yapmayacağınız ile yapılması halinde hangi oranda stopaj yapmanız gerekeceği hususu sorulmaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ispat edici kağıtlar başlıklı 227. maddesinde, “Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir.

…”

            Gider pusulası başlıklı 234. maddesinde, “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin:

1-

2- …

3- Vergiden muaf esnafa;

Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir.

Gider pusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihi ihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malı satana tevdi olunur.

Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.” hükümleri yer almaktadır.

Buna göre, firmanız tarafından vergi mükellefi olmayan kişilerden hurda olarak aldığınız hurda araç ve parçalar için gider pusulası düzenlemeniz ve gider pusulasını hurda araç ve parçaları satan kişiye imzalatarak bir nüshasının verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. maddesinde, ticaret ve sanat erbabından maddede bentler halinde sıralanan şekil ve suretle çalışanların gelir vergisinden muaf olduğu ve ticari, zirai veya mesleki kazancı dolayısıyla gerçek usulde gelir vergisine tabi olanlar ile bu işleri gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine (5615 sayılı Kanunun 1. maddesiyle  yapılan değişiklikle “devamlılık” ibaresi fıkra metninden çıkartılmıştır. Yürürlük; 04.04.2007) bağlılık arz edecek şekilde yapanların esnaf muaflığından faydalanamayacağı ve bu muaflığın, 94. madde uyarınca tevkif suretiyle kesilen vergiye şümulü olmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde ise kimlerin tevkifat yapmaya mecbur oldukları sayılmış olup, aynı maddenin 13 numaralı bendine göre; “Esnaf muaflığından yararlananlara mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemelerden;

            a) …

            b) Hurda mal alımları için % 2,

            c) Diğer mal alımları için % 5,

            d) Diğer hizmet alımları (“a”, “b”, ve “c” alt bentleri hariç olmak üzere mal ve hizmet bedelinin ayrılamaması hali de bu kapsamdadır.) için % 10,” oranında Gelir Vergisi tevkifatı yapılacaktır.

            Bu hükümlere göre,      firmanız tarafından hurda araç ve hurda araba parçalarını esnaf muaflığından yararlanmayan ve vergi mükellefi olmayan nihai tüketicilerden almanız durumunda, ödeyeceğiniz bedel için düzenleyeceğiniz gider pusulasında gelir vergisi tevkifatı yapılmasına gerek yoktur.

Ancak, işletmenize bağlılık arz edecek şekilde hurda araç ve hurda araba parçalarının esnaf muaflığından yararlananlardan alınması halinde bu kişilere yapılacak ödemelerden gelir vergisi (Kanun maddesinin (b) bendi hükmüne göre % 2 oranında) tevkifatı yapılması gerekmektedir.    

Bilgi edinilmesini rica ederim.

   Başkan a.

   Grup Müdür V.