T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı       :   B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK-86/14330-

Konu     :   Vakıf evladına ve mütevellisine Vakıf tarafından yapılan ödemelerin vergisel

                   boyutu.

……………………………

 / İSTANBUL

İlgi         :   …./10/2007 tarihli dilekçeniz.

      İlgide kayıtlı dilekçenizle, …………İlinde bulunan ………………….’nın evladı ve mütevellisi olduğunuz, anılan Vakfın yüzölçümü 20 m² olan bir dükkândan ibaret olduğu ve bu dükkânın kiraya verilmesi karşılığı ödenen kira bedelleri üzerinden kiracı tarafından gelir vergisi tevkifatı yapıldığı, Vakfın 2007 yılındaki kira gelirinin 10.000.-YTL civarında bulunduğu belirtilerek, söz konusu Vakıf gelirinden Vakıf evladı ve mütevellisi olarak elde ettiğiniz gelir için yıllık gelir vergisi beyannamesi verip vermeyeceğiniz hususunda görüş bildirilmesi talep edilmektedir.

                  193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61’inci maddesinde “ücret”; “İşverene tâbi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.” şeklinde tanımlanmış, müteakiben de; ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olmasının veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği hüküm altına alınmıştır.

                  Diğer taraftan, anılan Kanunun “Gayrimenkul sermaye iradının tarifi” başlıklı 70’inci maddesinin birinci fıkrasında “Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır.” hükmüne, 2361 sayılı Kanunun 49’uncu maddesiyle değişen son fıkrasında da; “Vakfın gelirinden hizmet karşılığı olmayarak alınan hisseler ile zirai faaliyete bilfiil iştirak etmeksizin sadece üründen pay alan arazi sahiplerinin gelirleri bu kanunun uygulanmasında gayrimenkul sermaye iradı addolunur.” hükmüne yer verilmiştir.

                  Öte yandan, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinin birinci fıkrasıyla; kamu idare ve müesseselerinin, iktisadî kamu müesseselerinin, sair kurumların, ticaret şirketlerinin, iş ortaklıklarının, derneklerin, vakıfların, dernek ve vakıfların iktisadî işletmelerinin, kooperatiflerin, yatırım fonu yönetenlerin, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabının, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçilerin, bu maddenin bentlerinde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları hükme bağlandıktan sonra, söz konusu maddenin;

                  »    1 numaralı bendinde yer alan “Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61’inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104’üncü maddelere göre” hükmüyle ücretler üzerinden yapılacak gelir vergisi tevkifatına ilişkin esas belirlenmiş,

                  »    5 numaralı bendinin ”a” alt bendiyle, söz konusu Kanunun 70’inci maddesinde yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden 2006/11449 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince 01/01/2007 tarihinden geçerli olmak üzere % 20 nispetinde gelir vergisi tevkifatı yapılacağı, “b” alt bendiyle de, mazbut vakıflara ait gayrimenkuller hariç olmak üzere, vakıflar ve derneklere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığı bunlara yapılan kira ödemelerinden, 2006/11449 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince 01/01/2007 tarihinden geçerli olmak üzere % 20 nispetinde gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

                  Madde hükmünde bahsi geçtiği gibi, sadece mazbut vakıflara ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığı mazbut vakfa yapılan kira ödemeleri tevkifata tâbi tutulmayacak, diğer vakıflara ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığı bu vakıflara yapılan kira ödemeleri üzerinden tevkifat yapılacaktır. Sözü edilen “mazbut vakıflar”, vakfı idare edenin soyu tükenip, 10 yıl idarecisiz kalması, kanunen veya fiilen hayrî hizmeti kalmaması üzerine, idaresi doğrudan Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne bağlanan vakıflar olup, bu vakıfların her alanda temsili, tüm iş ve işlemlerinin yürütülmesi Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne aittir.

                  Gelir Vergisi Kanunu’nun “Verginin Hesaplanması” başlıklı 104’üncü maddesin-de; “Yıllık Gelir Vergisi, vergiye tâbi gelirlerin yıllık toplamından 31'inci maddedeki indirimler düşüldükten sonra 103'üncü maddedeki nispetler uygulanmak suretiyle hesaplanır.

                  Ücretlerin vergilendirilmesinde aylık vergi; yıllık vergi 12'ye bölünmek, gündelik vergi aylık vergi 30'a bölünmek suretiyle hesaplanır.” hükmüne yer verilmiş olup, sözü edilen Kanunu’nun 103’üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tâbi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2007 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere, 259 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği ile;

şeklinde yeniden belirlenmiştir. 

                  Aynı Kanunun 4842 sayılı Kanunun 9’uncu maddesiyle değişen ve 2003 yılı gelirlerine de uygulanmak üzere 24/04/2003 tarihinde yürürlüğe giren 86’ncı maddesinin “1/b” bendi gereğince, tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler için (birden fazla işverenden ücret almakla beraber, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplamı, 103’üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan mükellefler tarafından (tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretleri dahil) yıllık beyanname verilmeyecek, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecektir. Bahsi geçen maddenin “1/c” bendi gereğince de vergiye tâbi gelir toplamının [(a) ve (b) bentlerinde belirtilenler hariç] 103’üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmaması koşuluyla, Türkiye’de tevkifata tâbi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratları için yıllık beyanname verilmeyecek, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecektir.

                  Yukarıda yer alan Kanun hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; evladı ve mütevellisi bulunan, dolayısıyla mazbut vakıf statüsü taşımayan ………………….’na ait gayrimenkulün kiralanması karşılığı bu Vakfa yapılan kira ödemelerinin   -kiracının Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddenin birinci fıkrasında sayılanlardan olması halinde- Gelir Vergisi Kanunu’nun 94/5-b maddesi hükmü gereğince (01/01/2007 tarihinden geçerli olmak üzere) % 20 oranında gelir vergisi tevkifatına tâbi tutulması yasal zorunluluk olup, Vakıf evladı olarak Vakfın kira gelirinden hissenize düşen kısmın nakden veya hesaben tarafınıza ödenmesi esnasında bu tutarın “gayrimenkul sermaye iradı” sayılarak    -Vakıf tarafından- Gelir Vergisi Kanunu’nun 94/5-a maddesi hükmü gereğince (01/01/2007 tarihinden geçerli olmak üzere)  % 20 oranında gelir vergisi tevkifatına tâbi tutulması, tevkif edilen vergiye ilişkin beyan ve ödeme yükümlülüğünün Vakıf tarafından yerine getirilmesi, Vakıf evladı olarak elde ettiğiniz tevkif suretiyle vergilendirilmiş gayrimenkul sermaye iradının, Gelir Vergisi Kanunu’nun 86/1-c maddesi hükmü dikkate alınarak, 2007 takvim yılı için 19.000.-YTL olan beyan sınırını aşması durumunda, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile tarafınızdan beyan edilmesi, Vakıf tarafından şahsınıza yapılan gayrimenkul sermaye iradı ödemeleri üzerinden tevkif edilen vergilerin, yine şahsınızca verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan gelir vergisinden (sadece kendinizden kesilen vergi tutarının) mahsup edilmesi, bu mahsuba rağmen kalan bir tutarın bulunması halinde genel usul ve esaslar çerçevesinde tarafınıza iade edilmesi gerekmektedir.

                  Bununla birlikte, söz konusu Vakıftan elde ettiğiniz tevkif suretiyle vergilendirilmiş gayrimenkul sermaye iradının Gelir Vergisi Kanunu’nun 86/1-c maddesi hükmü dikkate alınarak, 2007 takvim yılı için 19.000.-YTL olan beyan sınırını aşmaması durumunda, yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmeyeceği tabiidir. 

                  Diğer taraftan, Vakfın işlerini idare etmek ve hizmetlerini görmek için tayin olunan mütevellilere, söz konusu idarecilik vasfı ve hizmetleri karşılığı Vakıf gelirlerinden yapılan ödemelerin; Gelir Vergisi Kanunu’nun 61’inci maddesi çerçevesinde “ücret” niteliği taşıdığı, bu ödemelerin aynı Kanunun 94/1’inci maddesi hükmüne göre Vakıf tarafından gelir vergisi tevkifatına tâbi tutulması ve tevkif edilen vergilerin beyan ve ödeme yükümlülüğünün yine Vakıf tarafından yerine getirilmesi gerektiği açıktır.

                  Bu bağlamda da, …………………………..’nın mütevellisi olarak, bahsi geçen Vakfın mütevellilik nedeniyle tarafınıza yaptığı “ücret” niteliğindeki ödemelerin Gelir Vergisi Kanunu’nun 94/1’inci maddesi hükmüne göre Vakıf tarafından gelir vergisi tevkifatına tâbi tutulması ve tevkif edilen vergilerin beyan ve ödeme yükümlülüğünün yine Vakıf tarafından yerine getirilmesi, Vakıf mütevellisi olarak elde ettiğiniz tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretin beyanına ilişkin olarak Gelir Vergisi Kanunu’nun 86’ncı maddesinin “1/b” bendi hükmünün dikkate alınması, bu ücret gelirinizin dışında başkaca bir işverenden ücret gelirinizin bulunmaması şartıyla Vakıftan elde etiğiniz ve tevkif suretiyle vergilendiril-miş ücret geliriniz için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmemesi, birden fazla işverenden ücret almakla beraber, birden sonraki işverenden aldığınız ücretlerin toplamının, Gelir Vergisi Kanunu’nun 103’üncü maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan (2007 takvim yılı için) 19.000.-YTL olan beyan sınırını aşmaması durumunda da yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmemesi gerekmektedir.

                  Bilgi edinilmesini rica ederim.

   Başkan a.

   Grup Müdür V.