T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı  : B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK-Geç.61-13621                        

Konu:  2002 yılında alınan ve 2004 yılında revize    

     edilen yatırım teşvik belgesi kapsamında

     yatırım indirimi uygulaması hk.

…………….

   Sefaköy/İSTANBUL

İlgi   :    …../03/2007 tarihli dilekçeniz.

            İlgide kayıtlı dilekçenizde 21.10.2002 tarihinde düzenlenen ve 08.06.2004 tarihinde revize edilen teşvik belgesi kapsamında yararlanılan yatırımlar nedeniyle uygulanacak tevkifat uygulaması hakkında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 5479 sayılı Kanunun 2. maddesiyle 01.01.2006 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılan 19/1.maddesinde (4842 sayılı Kanunun 1.maddesiyle yeniden düzenlenmiştir.) (24/04/2003 tarihinden geçerli olmak üzere) Dar mükellefiyete tabi olanlar dahil, ticari veya zirai kazançları bilanço esasına göre tespit edilen vergiye tabi mükellefler (adi ortaklıklar, kollektif ve adi komandit şirketler ile kurumlar vergisi mükellefleri dahil) faaliyetlerinde kullanmak üzere satın aldıkları veya imal ettikleri amortismana tabi iktisadi kıymetlerin maliyet bedellerinin % 40’ını vergi matrahlarının tespitinde ilgili kazançlarından yatırım indirimi istisnası olarak indirim konusu yaparlar....” hükmü yer almaktadır.

            Aynı Kanunun Geçici 61.maddesinde de, 4842 sayılı Kanunun 17.maddesiyle eklenen madde) (24/04/2003 tarihinden geçerli olmak üzere) Bu maddenin yürürlük tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamındaki yatırımlarla ilgili yatırım harcamalarına (teşvik belgelerine bu tarihten sonra ilave edilen iktisadi kıymetler için yapılan harcamalar hariç), yatırım indirimi uygulamasına ilişkin olarak Gelir Vergisi Kanunu’nun bu tarihten önce yürürlükte bulunan hükümleri uygulanır.

            Yukarıda belirtilen şekilde yatırım indirimi istisnasından yararlanan kazançlar ile bu maddenin yürürlük tarihinden önce gerçekleşen yatırımlar üzerinden hesaplanan ve kazancın yetersiz olması nedeniyle sonraki dönemlere devreden yatırım indiriminden yararlanan kazançlar üzerinden dağıtılsın dağıtılmasın % 19,8 oranında  gelir vergisi tevkifatı yapılır.

            İsteyen mükellefler, bu maddenin yürürlük tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında bu tarihten itibaren yaptıkları harcamaları (öngörülen harcamalar kapsamında daha önce yatırım indirimi istisnasından  yararlanmış harcamalar hariç) için bu Kanunun 19.maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde yatırım indirimi istisnasından yararlanabilirler. Bunun için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk geçici vergilendirme dönemine ilişkin beyannamenin verileceği tarihe kadar bağlı bulunulan vergi dairesine bir bildirimde bulunulması ve tercihin, alınmış olan yatırım teşvik belgelerinin tamamı için yapılması şarttır.” hükmü yer almaktadır.

            Diğer taraftan Konuya ilişkin olarak 1 numaralı Gelir Vergisi Sirkülerinde;

            “5- Düzenlemenin Kapsamına Giren Yatırımlar

            Daha önce de belirtildiği üzere, 24/04/2003 tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden teşvik belgesine bağlanmış yatırımlara konu iktisadi kıymetler geçici 61 inci madde kapsamında yatırım indirimi istisnasından yararlanacaklardır.

            Bununla birlikte, söz konusu yatırımların kapsamına 24/04/2003 tarihinden itibaren ilave edilen iktisadi kıymetler, geçici 61 inci madde uygulamasının kapsamı dışında bırakılmışlardır. Maddede geçen “ilave edilen iktisadi kıymetler” ibaresi 24/04/2003 tarihinden önce yatırım kapsamında yer almayan iktisadi kıymetlerin teşvik belgelerine ilavesi olarak anlaşılmalıdır. Buna karşın, yatırım kararlarındaki revizyonlar nedeniyle, yatırım kapsamında bulunan bir iktisadi kıymetin benzer bir iktisadi kıymet ile değiştirilmesi veya projenin uygulanması açısından zorunlu bulunan değişiklikler ilave edilmiş iktisadi kıymet olarak değerlendirilmeyecektir.

            …

            15- Yeni Düzenlemeden Yararlanılmasının Talep Edilmesi

            Gelir Vergisi Kanununun geçici 61 inci maddesinde yapılan düzenlemede isteyen mükelleflere, 24/04/2003 tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında bu tarihten itibaren yaptıkları harcamaları için yatırım indirimi istisnasından Gelir Vergisi Kanununun 19 uncu maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde yararlanabilmelerine imkan tanınmıştır.

            Bunun için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk geçici vergilendirme dönemine ilişkin beyannamenin verileceği tarihe kadar bağlı bulunulan vergi dairesine bir bildirimde bulunulması ve tercihin, alınmış olan teşvik belgelerinin tamamı için yapılması şarttır.

            Bu durumda, 24/04/2003 tarihinden itibaren yapılacak harcamalar için Gelir Vergisi Kanununun 19 uncu maddesi hükmü çerçevesinde yatırım indirimi istisnasından yararlanılacaktır. Ancak, 24/04/2003 tarihinden sonra yapılmış olmakla birlikte yapılması öngörülen harcamalar kapsamında daha önce yatırım indirimi istisnasından yararlanmış harcamalar için yeniden istisnadan yararlanma imkanı bulunmamaktadır.

            Tercihin yeni düzenlemeden yana kullanılması halinde 24/04/2003 tarihinden önce gerçekleştirilen harcamalar için eski hükümler çerçevesinde yatırım indirimi istisnasından yararlanılmaya devam edilecektir. Bu kapsamda edinilen iktisadi kıymetlerin daha sonra elden çıkarılması halinde de geçici 61 inci madde kapsamında 24/04/2003 tarihinden önce geçerli olan hükümler uygulanmaya devam edecektir.

            Bir iktisadi kıymetin maliyet bedelini oluşturan harcamanın bir kısmı 24/04/2003 tarihine kadar yapılmış ise, yeni düzenlemenin seçilmesi halinde maliyet bedeline dahil olacak bu tarihten sonra yapılacak harcamalar yeni düzenleme çerçevesinde yatırım indirimine konu olacaktır.

            …” açıklamaları yar almaktadır.          

            Bu hüküm ve açıklamalardan da anlaşılacağı üzere 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 61. maddesi, 24.04.2003 tarihi itibarıyle Kanunda 4842 sayılı Kanunla yatırım indirimi uygulamasına hüküm ifade eden mülga Ek maddeleri kapsamında teşvik belgesine istinaden başlanılan 24.04.2003 tarihi itibarıyle devam eden yatırımlara yönelik mükelleflere maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk geçici vergilendirme dönemine ilişkin beyannamenin verileceği tarihe kadar bağlı bulunulan vergi dairesine bir bildirimde bulunulması ve tercihin, alınmış olan teşvik belgelerinin tamamı için yapılması şartı ile yatırım indirimi uygulamasına ilişkin 24.04.2003 tarihi itibarıyle hüküm ifade eden Gelir Vergisi Kanununun 19. maddesi hükmünden yararlanmalarına olanak sağlanmış olup başvuruda bulunmayan mükellefler ise eski hükümlere ilişkin yatırım uygulamasına devam edeceklerdir. Ancak maddenin birinci fıkrasının parantez içi hükmü ile 24.04.2003 tarihinden önce yatırım kapsamında yer almayan iktisadi kıymetlerin teşvik belgelerinin revize edilmesi sonucu ilave edilmesi halinde Geçici 61. maddesi kapsamında yatırım indirimine konu edilemeyeceği belirtilmiştir.

                Öte yandan Gelir Vergisi Kanununa 5479 sayılı Kanunun 3. maddesiyle eklenen ve 01.01.2006 tarihinden itibaren hüküm ifade etmek üzere Geçici 69. Maddesinde;

            “Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri; 31.12.2005 tarihi itibarıyle mevcut olup, 2005 yılı kazançlarından indiremedikleri yatırım indirimi istisnası tutarları ile;

            a) 24/4/2003 tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9/4/2003 tarihli ve 4842 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki ek 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 ncı maddeleri çerçevesinde başlanılmış yatırımları için belge kapsamında 1/1/2006 tarihinden sonra yapacakları yatırımları,

b) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mülga 19’uncu maddesi kapsamında 01.01.2006 tarihinden önce başlanan yatırımlarla ilgili olarak, yatırımla iktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edip bu tarihten sonra yapılan yatırımları,

            nedeniyle, 31.12.2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarını, yine bu tarihteki mevzuat hükümleri (vergi oranına ilişkin hükümler dahil) çerçevesinde sadece 2006, 2007 ve 2008 yıllarına ait kazançlarından indirebilirler.

            …” hükümleri yer almış konuya ilişkin olarak 3 numaralı 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu  Sirkülerinde;

            “…

            3. Yatırım İndirimi İstisnasından Yararlanmayı Tercih Eden Mükellefler

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa 5479 sayılı Kanunla eklenen Geçici 69 uncu madde kapsamında yatırım indirimi istisnasından yararlanılıp yararlanılmaması mükelleflerin isteklerine bırakılmıştır. Mükellefler bu tercihlerini 2006, 2007 ve 2008 yıllarının tamamı için kullanabilecekleri gibi bu yılların herhangi biri için de kullanabileceklerdir. Ancak mükelleflerin kendi istekleriyle yararlanmadıkları yatırım indirimi istisnası tutarlarının yatırım indirimi uygulamasının tercih edildiği yıllarda indirim konusu yapılması mümkün değildir. Kazanç yetersizliği nedeniyle indirimi fiilen mümkün olmayan kısmın ise müteakip dönemlerde indirilebileceği tabiidir.

            Diğer taraftan, 2006 yılı kazançlarının vergilendirilmesinde, yatırım indirimi istisnasından yararlanmak isteyen mükelleflerin 2006 yılının ikinci geçici vergilendirme dönemine ilişkin beyannamenin verileceği tarihe (14/8/2006) kadar tercihlerini belirlemeleri gerekmektedir. 2006 yılı birinci geçici vergilendirme dönemi itibariyle yatırım indirimi istisnasından yararlanan mükelleflerin, ikinci geçici vergilendirme döneminde bu istisnadan yararlanmamayı tercih etmeleri halinde, birinci geçici vergilendirme dönemine ilişkin olarak herhangi bir işlem yapmalarına gerek bulunmamaktadır.

            2007 ve 2008 yıllarında ise mükelleflerin tercihlerini ilk geçici vergilendirme dönemine ilişkin beyannamenin verileceği tarihe kadar belirlemeleri gerekmektedir.

            Mükelleflerin, yapmış oldukları bu tercihlerden yıllık beyanname döneminde vazgeçmelerine imkan bulunmamaktadır.

            4. Yatırım İndirimi Uygulaması

            4.1. Devreden Yatırım İndirimi

            Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, 31/12/2005 tarihi itibariyle mevcut olup, 2005 yılı kazançlarından indiremedikleri devreden yatırım indirimi istisnası tutarlarını, endeksleme uygulamasına tabi tutulmuş değerleri ile dikkate alarak; 2006, 2007 ve 2008 yıllarında elde ettikleri kazançlarından indirebileceklerdir.

            4.2. 1/1/2006 Tarihinden Sonra Yapılacak Yatırımlar İçin Yatırım İndirimi Hesaplanması

            4.2.1. 24/4/2003 Tarihinden Önce Yapılan Müracaatlara İstinaden Düzenlenen Teşvik Belgeleri Kapsamında Yapılan Yatırımlar

            Mükellefler, söz konusu yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 4842 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki ek 1-6 ncı maddeleri çerçevesinde başlanılmış yatırımları için, belge kapsamında 1/1/2006 tarihinden sonra yapacakları yatırım harcamaları dolayısıyla 31/12/2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarını; 2006, 2007 ve 2008 yıllarında elde ettikleri kazançlarından indirebileceklerdir. İndirim konusu yapılamayan tutarların müteakip yıllarda endekslemeye tabi tutulacağı tabiidir.

            …” açıklamaları yer almıştır.

            Buradan da anlaşılacağı üzere madde ile mükelleflere Gelir Vergisi Kanunu’nun yatırım indirimi uygulamasına ilişkin hüküm ifade eden 4842 sayılı Kanunun 37/1. maddesiyle 24.04.2004 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılan Ek maddeler ile 5479 sayılı Kanunun 2. maddesiyle 01.01.2006 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılan 19. maddesi kapsamında,  31.12.2005 tarihi itibarıyle mevcut olup 2005 yılı kazançlarından indirilemeyen ve 31.12.2005 tarihi itibarıyle başlanılan ve 01.01.2006 tarihi itibarıyle devam eden yatırımlara ilişkin 31.12.2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarını, yine bu tarihteki mevzuat hükümleri (vergi oranına ilişkin hükümler dahil) çerçevesinde sadece 2006, 2007 ve 2008 yıllarına ait kazançlarından indirebilmelerine ilişkin seçme hakkı tanımaktadır.

            Ayrıca Gelir Vergisi Kanununun 75. maddesinin 1. bendiyle her nevi hisse senetlerinin kar paylarının (kurucu hisse senetleri ve diğer intifa hisse senetlerine verilen kar payları ve pay sahiplerine hazırlık dönemi için faiz olarak veya başka adlarla yapılan her türlü ödemeler ile Sermaye Piyasası Kanunu'na göre kurulan yatırım fonları katılma belgelerine ödenen kar payları dahil.) menkul sermaye iradı olduğu belirtilmiş . Kanunun 94/6-b-i bendiyle (4842 sayılı Kanunun 12'nci maddesiyle değişen alt bent. Yürürlük; 24.04.2003) tam mükellef kurumlar tarafından; tam mükellef gerçek kişilere, gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara ve bu vergilerden muaf olanlara dağıtılan, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarından (kârın sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz.) %10 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

            Buradan da anlaşılacağı üzere 4842 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişiklik ile yatırım indirimi istisnasından yararlanan kazançlar üzerinden yapılan gelir vergisi tevkifatı uygulaması karın dağıtımı aşamasına çekilmiştir.

            Bu itibarla 21.10.2002 tarih ve 69331 sayılı Yatırım Teşvik Belgenize istinaden belgenin revize edilmesi sonucu ilave edilen iktisadi kıymetler hariç teşvik belgesi kapsamında 24.04.2003 tarihinden sonra yapılan ve Gelir Vergisi Kanununun 19. maddesi kapsamında yatırım indirimine ilişkin son hükümlerden yararlanmak için başvurulmamış olunması halinde yatırım indirimi uygulamasına ilişkin olarak Gelir Vergisi Kanunu’nun bu tarihten önce yürürlükte bulunan Ek madde hükümleri uygulanacaktır.

            Ancak tevkifat uygulamasında yukarıda belirtilen şekilde yatırım indirimi istisnasından yararlanan kazançlar ile bu maddenin yürürlük tarihinden önce gerçekleşen yatırımlar üzerinden hesaplanan ve kazancın yetersiz olması nedeniyle sonraki dönemlere devreden yatırım indiriminden 31.12.2005 tarihine kadar yararlanılabilen ve bu tarih itibarıyle mükelleflerin talep etmesi halinde 01.01.2006 tarihinden sonraki dönem kazançlarına da (2006, 2007 ve 2008 yılları) uygulanabilen kazançlar üzerinden, yatırım indiriminden yararlana kazançlar üzerinden dağıtılsın dağıtılmasın  % 19,8 oranında  gelir vergisi tevkifatı yapılması gerektiği gibi, 21.10.2002 tarih ve 69331 sayılı Yatırım Teşvik Belgenize istinaden belgenin revize edilmesi sonucu ilave edilen iktisadi kıymetler dahil teşvik belgesi kapsamında 24.04.2003 tarihinden sonra yapılan ve Gelir Vergisi Kanununun 19. maddesi kapsamında yatırım indirimine ilişkin yeni hükümler kapsamında değerlendirilen yatırım indirimi istisnasından doğan karlarınızın Kanunun 94/6-b-i maddesi kapsamında ne zaman dağıtıldığına bakılmaksızın, dağıtım aşamasında tevkifata konu edilmesinin gerekeceği hususu ise tabiidir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

Nusrettin YENER 

   Başkan a.

   Grup Müdür V.