T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı   : B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK-Geç-67/13617                     

Konu : Aynı   veya  ayrı  kurumda  açılan  ve  ortak  sayısı,  pay oranları 

 ve  kimlik  bilgileri aynı  iki müşterek hesap  arasında virman yapılması

halinde vergilendirmenin  nasıl  yapılacağı  hk.

     ………………

Kartal-İSTANBUL

İLGİ : ……/03/2007 tarih ……..sayılı dilekçeniz.

İlgide kayıtlı dilekçenizde, ………… Vergi Dairesi Müdürlüğünün …………… vergi kimlik numarasında kayıtlı mükellefi olduğunuz, yatırım hesapları üzerinden işlem yapan yatırımcılarınızın aynı kurumda veya ayrı kurumlarda açılmış olan ortak sayısı,  pay oranları ve kimlik bilgileri aynı iki ayrı müşterek hesabının var olması halinde bu hesaplar arasındaki virman işlemi yapmaları durumunda söz konusu işlemin193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 67.maddesi kapsamında vergilendirilip vergilendirilmeyeceği konusunda görüşümüz sorulmaktadır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 67.maddesinde,  “Bankalar ve aracı kurumlar takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla;

a) Alım satımına aracılık ettikleri menkul kıymetler ile diğer sermaye piyasası araçlarının alış ve satış bedelleri arasındaki fark,

b) Alımına aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının itfası halinde alış bedeli ile itfa bedeli arasındaki fark,

c) Menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının tahsiline aracılık ettikleri dönemsel getirileri (herhangi bir menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracına bağlı olmayan),

d) (5436 sayılı Kanunun 14/d maddesiyle eklenen bent. Geçerlilik; 01.01.2006) Aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının ödünç işlemlerinden sağlanan gelirler

Üzerinden % 15 oranında vergi tevkifatı yaparlar.(5527 sayılı Kanunun 1/a maddesiyle eklenen cümle. Yürürlük; 07.07.2006)Dar mükellef gerçek kişi ve kurumlar için bu oran %0 olarak uygulanır.

…

Menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası aracı sahibinin, bu kıymetleri başka bir banka veya aracı kuruma aktarması halinde, söz konusu menkul kıymetlerin alış bedeli ve alış tarihi aktarma yapılan kuruma bildirilir. Aktarmanın başka bir kişi veya kurum adına yapılması halinde, alış bedeli ve alış tarihinin ilgili banka veya aracı kuruma bildirilmesinin yanı sıra işlem Maliye Bakanlığına da bildirilir. Bu bildirimler, başka bir kişi veya kurum adına naklin aynı banka veya aracı kurumun bünyesinde gerçekleştirilmesi veya kıymetin sahibi tarafından fiziken teslim alınması halinde de yapılır.

…

Bu maddenin uygulaması bakımından banka veya aracı kurumlar (işleme taraf olanlar) kendilerinde bulunan veya ulaştırılan bilgi ve belgeler kapsamında tarhiyattan sorumlu tutulurlar. Bilgilerin eksik veya yanlış olması nedeniyle eksik beyan edilen kısım için bildirimi yapan adına gerekli tarhiyat yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Konuyla ilgili olarak 30/12/2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 257 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde,

“2.1.1. Saklamacı kuruluşların tevkifat sorumluluğu

2.1.1.2. Başka saklamacı kuruluşa virman

Saklamacı kurum veya kuruluşlar nezdinde bulunan menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracının, başka bir saklamacı kuruma virman edilmesi halinde, bu Tebliğin 2.4.1.13 “Virman işlemlerine tarih ve maliyet bildirimi” başlıklı bölümünde yer alan esaslar çerçevesinde işlem yapılacaktır.

2.1.1.4. Tezgah üstü işlemlerde tevkifat

Saklamacı kuruluşlar nezdinde bulunan menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının müşterilerin talimatıyla mülkiyet devrini öngörecek şekilde, hukuki ve ekonomik tasarruf imkanının aynı veya başka bir saklamacı kuruluş nezdindeki diğer bir müşteri hesabına aktarılması işlemleri alım-satım işlemi addedilecektir. Bu işlemler teşkilatlanmış piyasalarda tescil edilip edilmediğine bakılmaksızın alım-satım işlemlerinde olduğu gibi tevkifata tabi tutulacaktır.

…

Menkul kıymetlerin, mülkiyetin şekil değiştirerek devri sonucunu doğuran, ……………….. gibi yurt dışı piyasalarda menkul kıymet olarak işlem görebilecek özel amaç araçları haline getirilerek bu araçların yurt dışındaki başka bir hesaba gönderilmesi tarihine kadar oluşan elde tutma kazancı, yine bu tarihten bu araçların tekrar yurda getirilerek menkul kıymetlere dönüştürülüp elden çıkarılması tarihine kadar oluşan elde tutma kazançları, diğer tezgah üstü işlemlerde oluşan kazançlar gibi tevkifata tabi tutulacaktır.

…

Yukarıda belirtilen tezgah üstü işlemlerin, saklamacı kuruluşlar dışındaki herhangi bir banka ya da aracı kurum nezdinde yapılmış olması halinde de, yukarıda belirtilen esaslara göre tevkifat yapılacağı tabidir.

…

2.4.1.13. Virman işlemlerinde tarih ve maliyet bildirimi

Menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracının başka bir banka veya aracı kuruma naklinin istenmesi halinde, nakli gerçekleştirecek banka veya aracı kurum nakli istenen kıymetle ilgili alış bedeli ve alış tarihini naklin yapılacağı kuruma bildirecektir. Bildirilecek alış bedelinin komisyon tutarlarını da içermesi gerekmektedir.

Bildirilecek tarih ve bedel, kıymetin satılması halinde tevkifat matrahının tespitinde esas alınacak bedel ve tarih olacaktır.

Kuponlu menkul kıymetlerde ise bildirilecek bedel kirli alış fiyatı olacak, söz konusu menkul kıymetlerle ilgili olarak virmandan sonra yapılacak işlemlerde işleme aracılık yapan banka veya aracı kurum, kendisine virman edilen kirli fiyat üzerinden temiz işlem fiyatı ve varsa kupon başına fazla ödeme tutarını hesaplamak suretiyle tevkifat matrahına ulaşacaktır.

Naklin yapıldığı banka veya aracı kurum tevkifat matrahının tespitinde bu tarih ve bedeli kullanmak zorundadır.

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen tahvil ve bonolar ile bu tarihten önce iktisap edilmiş olan menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçları ile ilgili virman işlemlerinde, söz konusu menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası aracının 01.01.2006 tarihinden önce ihraç veya iktisap edilmiş olduğunun belirtilmesi yeterli olacaktır.

Tezgah üstü işlemlerde menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının mülkiyet devrini öngörecek şekilde aktarılması halinde Tebliğin 2.1.1.4 bölümünde yer alan açıklamalar çerçevesinde işlem yapılacaktır.

…

2.4.6. Birden fazla hesap kullanılması ve müşterek hesaplar

Aynı banka veya aracı kurum bünyesinde birden fazla hesap kullanılmak suretiyle işlem yapılması halinde tüm hesaplar tek bir hesap olarak kabul edilecek, ancak müşterinin talep etmesi halinde bu hesaplar ayrı ayrı değerlendirilebilecektir.

Geçici 67 nci maddenin uygulanmasında müşterek hesaplar tek bir hesap olarak kabul edilmekte olup, aynı banka veya aracı kurumda hem bireysel hem de müşterek hesap veya birden fazla müşterek hesap kullanılmak suretiyle işlem yapılması durumunda söz konusu hesaplar birbiriyle ilişkilendirilmeksizin tevkifat matrahı tespit edilecektir.”açıklamalarına yer verilmiştir.

Öte yandan, konuyla ilgili olarak 30/09/2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 258 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde,

“1.1- 5527 Sayılı Kanunla Yapılan Değişikliklere İlişkin Açıklamalar  
             5527 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci maddesinde yapılan değişikliklere ilişkin açıklamalar aşağıda gösterilmiştir.

             1.1.1- Dar Mükellef Gerçek Kişi ve Kurumlardan Yapılacak Vergi Tevkifatı 
             Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında, banka ve aracı kurumların menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarından elde edilen gelirler üzerinden yapmakla yükümlü oldukları % 15 oranındaki tevkifat, dar mükellef gerçek kişi ve kurumlar tarafından elde edilen gelirlere uygulanmak üzere % 0 olarak belirlenmiştir.
            Dolayısıyla, Geçici 67 nci maddenin (1) numaralı fıkrası gereğince, dar mükellef gerçek kişi ve kurumların menkul kıymetler ile diğer sermaye piyasası araçlarından 07/07/2006 tarihinden itibaren Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlarına sıfır oranında tevkifat uygulanacaktır.

             …

2- 2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Belirlenen Tevkifat Oranlarına İlişkin Açıklamalar 
            2.1- Tam Mükellef Gerçek Kişi ve Kurumlar Tarafından Elde Edilen Gelirlerin Vergilendirilmesi      
           Tam mükellef gerçek kişi ve kurumlarca elde edilen Geçici 67 nci maddenin (1), (2) ve (3) numaralı fıkralarında yer alan gelirlere yönelik olarak uygulanmakta olan % 15 oranındaki  tevkifat, 23/07/2006 tarihinden itibaren % 10’a indirilmiştir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, aynı kurumda veya ayrı kurumlarda açılmış olan ortak sayısı, pay oranları ve kimlik bilgileri aynı olan iki ayrı müşterek hesabın var olması ve bu hesaplar arasında virman yapılması halinde müşterek hesapta bulunan menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının müşterek hesap sahibi müşterilerin talimatıyla mülkiyet devrini öngörecek şekilde, hukuki ve ekonomik tasarruf imkanının aynı veya başka bir saklamacı kuruluş nezdindeki diğer bir müşterek hesaba aktarılması işlemi alım-satım işlemi olarak kabul edilecek olup, bu işlemin teşkilatlanmış piyasalarda tescil edilip edilmediğine bakılmaksızın alım-satım işlemlerinde olduğu tevkifata tabi tutulması gerekmektedir. Söz konusu tezgah üstü işlemlerin, saklamacı kuruluşlar dışındaki herhangi bir banka ya da aracı kurum nezdinde yapılmış olması halinde de tevkifat yapılması gerekecektir.

Öte yandan, dar mükellef gerçek kişi ve kurumların menkul kıymetler ile diğer sermaye piyasası araçlarından 07/07/2006 tarihinden itibaren Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlarına sıfır oranında; tam mükellef gerçek kişi ve kurumlarca elde edilen anılan Kanunun Geçici 67 nci maddesinin (1), (2) ve (3) numaralı fıkralarında yer alan gelirlerle ilgili olarak ise 23/07/2006 tarihine kadar % 15 bu tarih itibariyle (23/07/2006) % 10 oranında  tevkifat uygulanması gerekmektedir.

Diğer taraftan, aynı kurumda veya ayrı kurumlarda açılmış olan ortak sayısı, pay oranları ve kimlik bilgileri aynı olan iki ayrı müşterek hesabın var olması ve bu hesaplar arasında virman yapılması halinde müşterek hesapta bulunan menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının müşterek hesap sahibi müşterilerin talimatıyla mülkiyet devrini öngörmeyecek şekilde, hukuki ve ekonomik tasarruf imkanının aynı veya başka bir saklamacı kuruluş nezdindeki diğer bir müşterek hesaba aktarılması işlemi tezgahüstü alım satım işlemi olarak değerlendirilmeyecek olup, söz konusu müşterek hesapta bulunan menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracının başka bir banka veya aracı kuruma nakledilmesi (aktarılması) halinde, nakli gerçekleştiren banka veya aracı kurumun nakli istenen kıymetle ilgili alış bedeli ve alış tarihini naklin yapılacağı kuruma bildirmesi yeterli olacaktır. 

Ayrıca, aynı banka veya aracı kurum bünyesinde birden fazla hesap kullanılmak suretiyle işlem yapılması halinde tüm hesaplar tek bir hesap olarak kabul edilecek olup, müşterinin talep etmesi halinde bu hesaplar ayrı ayrı değerlendirilebilecektir. Ayrı ayrı değerlendirilen bu hesapların müşterek hesap olmaması ve tamamının aynı müşteriye ait olması durumunda da aynı müşteriye ait hesaplar arası virman işlemleri mülkiyet devrini öngörmeyen ve hukuki ve ekonomik tasarruf imkanını devretmeyen bir işlem olduğundan alım satım işlemi olarak değerlendirilmeyecektir.    

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Nusrettin YENER 

   Başkan a.

   Grup Müdür V.