|
T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü Usul Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.19.02/VUK-1-MÜK-290-12402 23/08/2006*6713 Konu : Finansal kiralama yoluyla satın alınan iktisadi kıymetin kira ödemelerinin bittiği tarihte kesilen faturanın gider gösterilmesindeki usul hk.
…………………………………….
İlgi : 02/08/2006 tarih ve ……………….sayılı dilekçeniz.
İlgi dilekçenizde, finansal kiralama yolu ile aldığınız sabit kıymetler için kira ödemelerinin bittiği tarihte finansal kiralama şirketleri tarafından sembolik de olsa bir bedelin tarafınıza fatura edildiği bu faturalarla ilgili sabit kıymetlerin kiralama süresinin, amortisman yoluyla itfa süresinden uzun olması durumunda sözkonusu faturaların gider yazılıp yazılamayacağı veya amortisman yoluyla itfa süresi ile eşit olması durumunda faturanın sabit kıymetin maliyetine eklenip kalan amortisman süresinde itfa edilip edilemeyeceği hususlarında görüş talep edilmektedir.
Bilindiği üzere; 01/07/2003 tarihinden itibaren yapılacak kiralama işlemlerine uygulanmak üzere, 4842 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 25’inci maddesi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununa finansal kiralama işlemlerinde değerleme hükümlerini düzenleyen mükerrer 290’ncı madde eklenmiştir.
Anılan maddenin 3’üncü fıkrasında finansal kiralama; “Kira süresi sonunda mülkiyet hakkının kiracıya devredilip devredilmediğine bakılmaksızın, bir iktisadi kıymetin mülkiyetine sahip olmaktan kaynaklanan tüm riskler ile yararların kiracıya bırakılması sonucunu doğuran kiralamalardır.” Şeklinde,
Kira Ödemeleri ise; “Sözleşmeye göre, kira süresi boyunca yapılması gereken kira ödemeleridir. Kira süresi sonunda, kiralama konusu iktisadi kıymetin kalan değerine ilişkin bir taahhüt olması halinde bu değer de kira ödemesi kabul edilir.
Kira süresi sonunda kiracıya düşük bir bedelle iktisadi kıymeti satın alma hakkı tanındığı ve sözleşme tarihinde bu hakkın kullanılma olasılığının yüksek olduğu durumda kira ödemeleri kira süresi boyunca yapılan kira ödemeleri ile satın alma hakkının kullanılması durumunda ödenmesi gereken bedelin toplamıdır…” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Kanunun 1’nci fıkrasının birinci paragrafında, “Kiracı tarafından finansal kiralama işlemine konu iktisadi kıymeti kullanma hakkı ve sözleşmeden doğan borç, kiralama konusu iktisadi kıymetin rayiç bedeli veya sözleşmeye göre yapılacak kira ödemelerinin bugünkü değerinden düşük olanı ile değerlenir.” ifadesine yer verilmiş, 2’nci fıkrada ise kullanım hakkının, Vergi Usul Kanunu ve ilgili genel tebliğlerde bu iktisadi kıymet için tespit edilmiş amortisman sürelerinde amorti edileceği ve finansal kiralama sözleşmesine göre yapılan kira ödemelerinin, borç anapara ödemesi ve faiz gideri olarak ayrıştırılarak bu ayrıştırmanın her bir dönem sonunda kalan borç tutarına sabit bir dönemsel faiz oranı uygulamasını sağlayacak şekilde yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, 01/07/2003 tarih, 25155 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 319 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin B-Kiracıya İlişkin Hükümler başlıklı bölümünün 3’ncü fıkrasında; kiralayan açısından yorumu yapılan “her bir dönem sonu” ifadesi, kiracı açısından sözleşmede belirtilen kira ödeme tarihidir, açıklamasına yer verilmiştir.
Bu açıklamalara göre; finansal kiralama yolu ile edinilen iktisadi kıymetlere ilişkin finansal kiralama sözleşmesinde kira süresi sonunda düşük bir bedelle iktisadi kıymeti satın alma hakkının kiracı olarak tarafınıza tanınması ve bu hakkın kullanılmasının muhtemel olması durumunda, satın alma hakkı için ödenen bedelin yapılacak kira ödemelerine ilave edilerek rayiç bedelle mukayese edilmesi ve iktisadi kıymetin bu değerlerden düşük olanı ile aktifleştirilmesi (kullanma hakkı olarak) ve iktisadi kıymet için tespit edilmiş amortisman sürelerinde amorti edilmesi gerekmekte olup, bu durumda satın alma hakkı için ödenen bedelin sonradan iktisadi kıymetin maliyetine ilave edilmesi veya gider kayıt edilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Ancak, finansal kiralama yolu ile edinilen iktisadi kıymetin kira süresi sonunda düşük bir bedelle iktisabına ilişkin sözleşmede herhangi bir hüküm bulunmamasına rağmen, böyle bir hakkın kira süresi sonunda tarafınıza tanınması ve bu hakkın da şirketinizce kullanılması veya finansal kiralama sözleşmesinde iktisadi kıymetin düşük bir bedelle iktisap edilebileceğine ilişkin bir hüküm bulunmasına rağmen sözleşmede satın alma bedeline yer verilmemesi durumlarında ise; satın alma bedeli için yapılan ödemelerin maliyete ilave edilmesi ve iktisadi kıymet için tespit edilmiş amortisman süresinin dolmamış olması halinde de iktisadi kıymetin yeni değerinin kalan sürede amortismana tabi tutulması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
…………………. |