|
T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.16.01/KVK-4/k(7068)Konu: Kooperatifce satılan arsanın yeniden değerlemeye tabi tutulup tutulmayacağı ile arsa için öden emlak vergileri ve genel yönetim giderlerinin kurum kazancından indirilip indirilmeyeceği hk.
…………………… Kadıköy / İSTANSUL
İlgi dilekçenizde ………….Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün ……………… vergi kimlik numaralı mükellefi olduğunuzu 1994 yılında 11.010.-YTL’ ye alınan ve 150.000.-YTL’ ye satılan arsanın yeniden değerlemeye tabi tutulup tutulmayacağı ile ödenen emlak vergileri ve genel yönetim giderlerinin kurum kazancından indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususunda görüşümüz sorulmaktadır. Bilindiği gibi; 5024 sayılı Vergi Usul Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’la 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesi yeniden düzenlenmiş, kanuna geçici 25’nci madde eklenmiş ve enflasyon düzeltmesi müessesesi ihdas edilerek yeniden değerleme kaldırılmıştır. Mükerrer 298 inci maddedeki değişiklik 1.1.2004 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş olup, bilanço asasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri bu tarihten itibaren maddede yer alan şartların gerçekleşmesi halinde geçici vergi dönemlerinin sonu itibariyle mali tablolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutacaklardır. Vergi Usul Kanununa eklenen geçici 25 inci madde ile de 31.12.2003 tarihli bilançoda yer alan parasal olmayan kıymetlerin nasıl düzeltileceği hükme bağlanmıştır. 328 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin IV.1. Bilanço Esasına Göre Defter Tutan Gelir veya Kurumlar Vergisi Mükellefleri başlıklı bölümünde; “31/12/2003 tarihindeki bilanço üzerinde enflasyon düzeltmesi, kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından yapılacaktır. Yani bir işletmenin Vergi Usul Kanununun geçici 25 inci maddesine göre enflasyon düzeltmesi yapması için iki şart öngörülmüştür: 1. Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olma, 2. Bilanço esasına göre defter tutmak. Bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi durumunda, 31/12/2003 tarihindeki bilanço üzerinde Vergi Usul Kanununun geçici 25 inci maddesine ve bu tebliğe göre enflasyon düzeltmesi yapmak, anılan mükellefler için zorunluluktur.” hükmüne yer verilmiştir. Diğer taraftan; 9 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Sirkülerinin Enflasyon Düzeltme İşlemlerinin yapılmamasının müeyyidesi başlıklı 4.2 bölümünde; “Enflasyon düzeltmesi yapmak zorunda olan mükelleflerin düzeltme işlemini yapmamaları, değerleme işleminin usulüne göre yapılmaması hükmünde olup cezai müeyyide de ayni yönde uygulanacaktır. Ayrıca, 05/05/2004 tarih ve 25453 şayili Resmi Gazetede yayımlanan ve enflasyon düzeltmesine ilişkin olarak 5024 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanununda yapılan değişikliklere paralel olarak Tekdüzen Hesap Planında yapılan düzenlemelerin yer aldığı 12 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile belirlenen muhasebe usul ve esaslarına uyulmaması durumunda, 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri uyarınca gerekli cezai işlemlerin uygulanacağı da tabiidir.” açıklamasına yer verilmiştir. Vergi Usul Kanununun “Enflasyon Düzeltmesi” müessesesini düzenleyen geçici 25’nci maddesi ile mükerrer 298’nci maddesinde; söz konusu müessesenin uygulanmaması durumunda ileriki bir tarihte uygulanamayacağına dair herhangi bir hüküm yer almadığından, gerek 31/12/2003 gerekse 31/12/2004 tarihli bilançolarınızı enflasyon düzeltmesine tabi tutulması mümkün bulunmakta olup, enflasyon düzeltmesi uygulamasından yararlanılması nedeniyle 01/01/2004-31/12/2004 hesap dönemi kurum matrahının değişeceği hususu da dikkate alınarak, bu dönemlere ait Kurumlar Vergisi Düzeltme Beyannamesi verilmesi gerekmektedir. Ayrıca, 01/02/2005 tarih ve VUK-14/2005-1/Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması-10 sayılı Vergi Usul Kanunu Sirküleri 14’ün “Düzeltmeye İlişkin Kayıt Zamanı” başlıklı 3’ncü maddesinde; “5024 sayılı Kanunun geçici 1’nci maddesi hükmünden faydalanarak 2004 takvim yılı ikinci, üçüncü ve dördüncü geçici vergi dönemleri itibariyle enflasyon düzeltmesi yapmayan mükelleflerin, 31/12/2003 ve 31/12/2004 tarihli bilançolarını 2004 takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi veya kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme tarihlerine kadar düzeltmeleri ve düzeltmelerin yapıldığı tarih itibariyle de defter kayıtlarına intikal ettirmeleri…” hükmü yer almıştır. Öte yandan, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6.maddesinin (1) numaralı bendinde, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, (2) numaralı bendinde ise, safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazançlara ilişkin “İndirilecek Giderler” başlıklı 40. maddesinin (1) numaralı bendinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin, aynı maddenin (6) numaralı bendinde ise işletme ile ilgili olmak şartıyla bina, arazi, gider, istihlak, damga, .belediye vergileri, harçlar ve kaydiyeler gibi ayni vergi, resim ve harçların ticari kazancın tespitinde indirileceği yönünde düzenleme yapılmıştır. Bu açıklamalara göre kooperatifinizin Vergi Usul Kanununun ilgili maddelerindeki şartları taşıması halinde 31/12/2003 ve 31/12/2004 tarihli mali tablolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutup 2003-2004-2005 takvim yılı mali tablolarının yeniden düzenlenmesi, ilgili yıl Kurumlar Vergisi matrahlarının değişeceği hususu dikkate alınarak Kurumlar Vergisi için düzeltme beyannamesi verilmesi, yine 2006 kıst dönem için geçici vergi beyan dönemlerinde aynı şekilde mali tabloların ve beyanların düzeltilmesi, buna göre defterlere kayıt işlemleri yapılarak söz konusu arsanın satılması halinde de satış bedelinden arsanın düzeltilmiş değeri düşülerek satış karının bulunması gerekmektedir. Diğer taraftan, kurum kazancının tespitinde ödenen emlak vergileri ile ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi kapsamında genel yönetim giderlerinin indirim konusu yapılması mümkündür. Bilgi edinilmesini rica ederim.
|
|
|
Başkan a. |
|
|
|
|