|
T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.l6.01/GVK-Geç.67-13186Konu : GVK'nun Geç. 67. maddesi uyarınca dar mükellefler hakkında yapılacak tevkifatlar hk.
…………………….. Beşiktaş -İstanbul
İLGİ : …….10.2006 tarihli dilekçeniz. İlgide kayıtlı dilekçeniz incelenmiş olup aşağıdaki hususların belirtilmesine gerek duyulmuştur.
Bilindiği üzere 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na 5281 sayılı Kanunun 30. maddesiyle eklenen ve 01.01.2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere Geçici-67. maddesinin; 1. fıkrasıyla bankalar ve aracı kurumların takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla; a) Alım satımına aracılık ettikleri menkul kıymetler ile diğer sermaye piyasası araçlarının alış ve satış bedelleri arasındaki fark, b) Alımına aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının itfası halinde alış bedeli ile itfa bedeli arasındaki fark, c) Menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının tahsiline aracılık ettikleri dönemsel getirileri (herhangi bir menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracına bağlı olmayan), d) (5436 sayılı Kanunun 14/d maddesiyle eklenen bent. Geçerlilik; 01.01.2006) Aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının ödünç işlemlerinden sağlanan gelirler Üzerinden % 15 oranında vergi tevkifatı yapacakları.(5527 sayılı Kanunun 1/a maddesiyle eklenen cümle. Yürürlük; 07.07.2006)Dar mükellef gerçek kişi ve kurumlar için bu oran %0 olarak uygulanacağı,
2. fıkrasıyla bu Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı menkul sermaye iratlarından (Hazine tarafından yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç), ödemeyi yapanlarca, banka veya aracı kurumlara veya bunlar aracılığıyla diğer gerçek ve tüzel kişilere ödenenler hariç, % 15 oranında vergi tevkifatı yapılacağı,
3. fıkrasıyla bankalar ile aracı kurumların, bir menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracını (hisse senetleri ile (1) numaralı fıkranın altıncı paragrafında belirtilen menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçları hariç) (1) numaralı fıkra kapsamında tevkifata tâbi tutulmaksızın almaları halinde, kendilerine satış yapanlar adına satış bedeli ile alış bedeli arasındaki fark üzerinden % 15 oranında tevkifat yapmaları, 4. fıkrasıyla bankalar arası mevduat ile aracı kurumların borsa para piyasasında değerlendirdikleri kendilerine ait paralarına yürütülen faizler hariç olmak üzere, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından ödemeyi yapanlarca % 15 oranında vergi tevkifatı yapılacağı, hüküm altına alınmış.
22/7/2006 tarih ve 2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararının 1. maddesiyle 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci
maddesinde yer alan bazı kazanç ve iratlardan yapılacak tevkifat
oranları aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir. Ayrıca Kararın 4. maddesiyle bu Kararın 1 inci maddesinin (b) bendinin (1) numaralı alt bendi ile aynı maddenin (c) bendinin (1) numaralı alt bendi 1 Ekim 2006 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Diğer taraftan konuya ilişkin olarak 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 257 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “Çifte vergilemeyi önleme anlaşmalarının uygulanması” başlıklı 10. bölümünde; “Geçici 67 inci maddede düzenlenmiş olan tevkifat uygulamalarında, tevkifata konu geliri elde etmiş olan kişinin mukim olduğu ülke ile yapılmış ve yürürlükte olan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümleri önem arz etmektedir. Dar mükellef kişi/kurumların, Geçici 67 nci madde kapsamında Türkiye’deki finansal araçlara kendileri veya yurt dışındaki portföy yönetim şirketleri vasıtasıyla yatırım yapabilmeleri ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları hükümlerinden yararlanabilmeleri için vergi kimlik numarası almaları gerekmektedir. Vergi kimlik numarası alınabilmesi için dar mükellef gerçek kişilerin pasaportlarının noter onaylı bir örneği ya da vergi dairesi yetkililerince onaylanmak üzere, aslı ve fotokopisini, dar mükellef kurumların ise kendi ülkelerinde geçerli kuruluş belgesinin Türkiye’nin o ülkede bulunan temsilciliğince onaylı Türkçe bir örneğini veya yabancı dilde onaylı kuruluş belgesinin tercüme bürolarınca tercüme edilmiş Türkçe bir örneğini ilgili vergi dairesine ibraz etmeleri gerekmektedir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları için nüfus cüzdanının ibrazı yeterli olacaktır. Ayrıca, bankalar ve aracı kurumlar ile saklamacı kuruluşlar kendilerine işlem yapmak için müracaat eden ancak vergi kimlik numarası ibraz edemeyen yabancı müşterileri için, 07.11.2003 tarih ve 48244 sayılı Genel Yazımız ekinde bulunan “Yabancılar İçin Vergi Kimlik Numarası Talep Formu”nu doldurmak suretiyle toplu olarak vergi kimlik numarası alabileceklerdir. Bankalar ve aracı kurumların bu şekilde toplu olarak vergi kimlik numarası alabilmeleri için, dar mükellef gerçek kişi ve kurumlarca vergi dairesine sunulması gereken bu belgeleri, “Yabancılar İçin Vergi Kimlik Numarası Talep Formu”na ekleyerek İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Boğaziçi Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne göndermeleri gerekmektedir. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları hükümlerinden yararlanılabilmesi için ise ilgili ülkenin yetkili makamları tarafından düzenlenerek imzalanmış mukimlik belgesinin aslının ve tercüme bürolarınca tercüme edilmiş örneğinin ilgili vergi dairesine, banka ve aracı kurumlar vasıtasıyla veya doğrudan ibraz edilmesi gerekmektedir. Bir takvim yılına ilişkin mukimlik belgesi, izleyen yılın dördüncü ayına kadar geçerli olup, söz konusu belgenin her yıl yenilenmesi gerekmektedir. Vergi dairesince, kişi/kurumun hangi ülkenin mukimi olduğunu da gösterecek şekilde bir kodlama yapılmak suretiyle vergi kimlik numarası oluşturulacak, bu şekilde çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının hükümlerinden yararlanılması mümkün olacaktır. Ülkemiz ile yapılan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının hükümlerinden yararlanmak suretiyle Türkiye’de elde ettiği kazanca tevkifat uygulanmamasını veya düşük oranda tevkifat uygulanmasını talep eden diğer ülke mukiminin, Anlaşmaya taraf devlette o dönemde mukim olarak tam mükellefiyet esasında tüm dünya kazançları üzerinden vergilendirildiğini belirten, Anlaşmanın 3’üncü maddesinde tanımlanan yetkili makam tarafından düzenlenerek imzalanmış mukimlik belgesinin aslını ve tercüme bürolarınca tercüme edilmiş örneğini tevkifat uygulamasından önce ilgili vergi dairesine, banka ve aracı kurumlar vasıtasıyla veya doğrudan ibraz etmesi gerekmektedir.Tevkifat uygulamasından önce bu belgenin ibraz edilmemesi halinde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümleri dikkate alınmadan % 15 oranı uygulanmak suretiyle tevkifat yapılacaktır. Ancak bu durumda dahi sonradan söz konusu Mukimlik Belgesinin ibrazı ile Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümleri ve iç mevzuatımız hükümleri doğrultusunda yersiz olarak tevkif suretiyle alınan verginin iadesi talep edilebilecektir. Bu durumda iade işlemi, vergi dairesince, gelir sahibine ödenmek üzere tevkifatı yapmakla sorumlu olan banka ve aracı kurum adına yapılacaktır.
…” açıklamaları 30.09.2006 tarih ve 26305 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 258 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinin
“Mukimlik Belgesinin İbrazı” başlıklı 3.9 Öte yandan, 5527 sayılı Kanunla, 07/07/2006 tarihinden itibaren, dar mükellef kişi ve kurumların finansal araçlardan Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlarına uygulanacak tevkifat oranı % 0 (sıfır) olarak belirlenmiştir.
Bu çerçevede, 01/01/2007 tarihinden itibaren mukimlik belgesi ibraz eden dar mükellef kurumlar için yeniden vergi kimlik numarası alınmasına gerek bulunmayıp, mevcut numaralar kurumun hangi ülkenin mukimi olduğunu gösterecek şekilde kodlama yapılmak suretiyle revize edilecektir.
Bu hüküm ve açıklamalardan da anlaşılacağı üzere 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 67. maddesi uyarınca gelir sahibinin gerçek veya tüzel kişi ya da dar veya tam mükellef olmasına, vergi mükellefiyetinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın Türkiye’de finansal araçlardan elde edecekleri gelirler üzerinden (1),(2) ve (3) numaralı fıkra hükümleri uyarınca 23.07.2006 tarihine kadar %15 bu tarihten itibaren %10 oranında (4) numaralı fıkra hükmü uyarınca %15 oranında vergi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Ancak mezkur madde 257 ve 258 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğleri uyarınca mukimlik belgesini ibraz eden dar mükellef gerçek kişiler ile kendi ülkelerinde geçerli kuruluş belgesini Türkiye’nin o ülkede bulunan temsilciliğince onaylı Türkçe bir örneğini veya yabancı dilde onaylı kuruluş belgesinin tercüme bürolarınca tercüme edilmiş Türkçe bir örneğini ibraz eden dar mükellef tüzel kişilerin (01.01.2007 tarihinden itibaren mukimlik belgesinin ibraz edilmesi yeterlidir) (4) numaralı fıkra kapsamında elde edeceği gelirler üzerinden %15 oranında tevkifata tabi tutulmasının gerekeceği gibi, (1),(2) ve (3) numaralı fıkra hükümleri uyarınca %0 oranlı tevkifat uygulamasından yararlanmalarına olanak sağlamaktadır. Ayrıca söz konusu belgeleri ibraz edemeyen dar mükellef gerçek veya tüzel kişi mükelleflerin mukimi oldukları devlet ile Türkiye Cumhuriyeti arasında akdedilmiş çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunması halinde bu anlaşma hükümlerinden yararlanmaları da olanaklı bulunmamaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim.
|
|
|
Başkan a. |
|