T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı  : B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK-63/3-13064                                       

Konu : Huzur ücretinin ve fazla mesai ücretinin brüt ücret içerisinde değerlendirilerek,

            bireysel emeklilik katkı paylarının vergi matrahından düşülmesinde brüt ücret

            olarak dikkate alınıp alınmayacağı hk.

…………………………

Bayrampaşa / İSTANBUL

İlgi    : …..10.2006 tarihli dilekçeniz.

            İlgide kayıtlı dilekçenizde; maaş bordronuzdaki hak edişlere ilave olarak tarafınıza ödenen huzur ücreti ile fazla mesai çalışmaları ücretinin brüt ücret içerisinde değerlendirilip bireysel emeklilik katkı paylarının vergi matrahının düşülmesinde brüt ücret olarak dikkate alınıp alınamayacağı ile hangi tutar üzerinden katkı payı tutarının düşüleceği hususu sorulmaktadır.

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 63. maddesinde; “Ücretin gerçek safi değeri, işveren tarafından verilen para ve ayınlarla sağlanan menfaatler toplamından aşağıdaki indirimler yapıldıktan sonra kalan miktardır.

            ...

            3- Sigortanın veya emeklilik sözleşmesinin Türkiye’de kain ve merkezi Türkiye’de bulunan bir sigorta veya emeklilik şirketi nezdinde akdedilmiş olması şartıyla; ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primler ile bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları,

            İndirim konusu yapılacak prim, aidat ve katkıların toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin %10’unu (bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta poliçeleri için, ödenen primlerde, ödendiği ayda elde edilen ücretin %5’ini) ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz, Bakanlar Kurulu bu oranı %20 oranına kadar (bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta poliçeleri için %10 oranına kadar) artırmaya ve belirtilen haddi asgari ücretin yıllık tutarının iki katını geçmemek üzere yeniden belirlemeye yetkilidir” hükmü yer almaktadır.

            Öte yandan, konuya açıklık getirmek üzere 13.08.2003 tarihinde yayınlanan 3 Seri No.lu Gelir Vergisi Sirkülerinin 3.1. Bölümünde;

3.1- Ödenen Katkı Payları ve Sigorta Primlerinin Ücret Matrahının Tespitinde İndirimi

Vergiye tabi ücret matrahının tespitinde bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payının elde edilen ücretin %10’una kadar olan kısmı indirim konusu yapılabilecektir. Bireysel emeklilik dışında kalan şahıs sigortaları için ödenen primlerin ise elde edilen ücretin %5’ine kadar olan kısmı ücret matrahının tespitinde indirilebilecektir.

Bireysel emeklilik sistemi ile diğer şahıs sigortaları için ödenen primlerin birlikte olması halinde matrahtan indirim konusu yapılabilecek tutar ücretin %10’u ile sınırlı olacaktır. Bu durumda şahıs sigorta primleri için %5’lik sınır ayrıca aranacaktır.

Örnek: Bir ücretlinin Kasım 2003 döneminde ücret matrahının tespitinde indirim konusu yapabileceği katkı payı ve prim ödemelerine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.

Bu bilgilere göre, ücretlinin, şahıs sigorta primi ile ilgili olarak matrahının tespitinde indirim konusu yapılabilecek tutar ücretinin %5’i olan 50 milyon lira ile sınırlıdır. Dolayısıyla 80 milyonluk prim ödemesinin 50 milyonluk kısmı indirim konusu yapılabilecektir. Bu durumda şahıs sigorta primi olarak indirim konusu yapılacak tutarın yanı sıra bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payının tamamı olan 40 milyon lira da matrahın tespitinde indirim konusu yapılacaktır. Böylece indirilebilecek toplam tutar 90 milyon lira olacaktır.

İndirim konusu yapılacak katkı payı veya prim tutarının tespitinde esas alınacak ücret işveren tarafından çalışana hizmeti karşılığında ödenen aylık (maaş), prim, ikramiye, sosyal yardımlar ve zamlar gibi sürekli nitelikteki ödemelerin brüt tutarlarının toplamı olacaktır. Gider karşılığı olarak ödenen tutarlar (yapılan gerçek bir giderin karşılığı olsun olmasın) dikkate alınmayacaktır.

Bir takvim yılı içerisinde bireysel emeklilik ve diğer şahıs sigorta primleri ile ilgili olarak yapılabilecek indirim tutarı asgari ücretin yıllık tutarını aşmayacaktır. Bu sınırlama yıllık bazda dikkate alınacak olup, yıl içinde asgari ücret tutarında meydana gelebilecek değişiklikler, indirim yapılacak tutarların hesabında dikkate alınacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

            Gelir Vergisi Kanununun 63/3. maddesindeki düzenlemede karşılaştırma yapılacak “yıllık asgari ücret” ile “aylık ücret” ten ne anlaşılması gerektiği konusunda kanunda bir belirleme yapılmamıştır. Açık bir belirleme yapılmayan “yıllık asgari ücret” ibaresinden asgari ücretin yıllık brüt tutarını; elde edilen “aylık ücret” ifadesinden de brüt ücret tutarını anlamak gerekir.

             Bu hüküm ve açıklamalara göre, bireysel emeklilik sistemi katkı payları ile ilgili olarak yapılacak indirim tutarının hesabında, çalışanın brüt ücretinin esas alınması gerekmektedir. Bu nedenle, tarafınıza ödenen huzur ücreti ile fazla mesai ücretleri brüt ücret içerisinde değerlendirilecek olup, indirim konusu yapılacak bireysel emeklilik katkı paylarının toplamı, bunların ödendiği ayda elde edilen brüt ücretin % 10’unu ve yıllık olarak da asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmaması koşuluyla, ücretinizin safı değerinin tespitinde, ücret matrahından indirilecektir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.           

Başkan a.
Grup Müdür V.