T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı  : B.07.1.GİB.4.34.16.01/KVK-24-

Konu:  Amerika’da mukim bir firmadan

            satın alınan eğitim sistemine

            ilişkin isim hakkı için yapılan

            ödemelerden tevkifat yapılıp

            yapılmayacağı hk.

………………………………….VERGİSİ

GRUP MÜDÜRLÜĞÜNE

İlgi :      …./10/2005 tarih ve ………… sayılı yazınız.

            İlgide kayıtlı yazınız ekinde alınan ve ……………………….Tic.Ltd.Şti. tarafından verilen …./10/2005 tarihli dilekçede Müdüriyetimizi ilgilendiren hususlar aşağıda cevaplandırılmıştır.

Bilindiği gibi 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 70. maddesinin 1. fıkrasında “Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iradlar gayrimenkul sermaye iradıdır” hükmü yer almış olup, fıkranın 5. bendinde de “Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (ihtira beratının mucitleri veya kanuni mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır), alameti farika, marka, ticaret ünvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar (Bu hakların kullanılması için gerekli malzeme ve techizat bedelleri de gayrimenkul sermaye iradı sayılır)” ın gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.

            Gelir Vergisi Kanunu’nda gayrimenkul sermaye iradı olarak belirtilen yukarıdaki haklar Kurumlar Vergisi Kanunu’nda gayrimaddi hak bedeli olarak yer almaktadır.

            Diğer taraftan 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 24. maddesinde de “Dar mükellefiyete tabi kurumların ticari, zirai ve diğer kazanç ve iratları dışında kalan kazanç ve iratları ile telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret ünvanı, alameti farika ve benzeri gayrimaddi hakların satışı, devir ve temliki mukabilinde alınan bedeller % 25 nispetinde Kurumlar Vergisi tevkifatına tabidir…...

            Dar mükellef durumunda olan kurumlara yukarıda yazılı kazanç ve iratları sağlayanlar bu kazanç ve iratlardan Kurumlar Vergisi tevkifatı yapmaya mecburdurlar.

            Kazanç ve iratları sağlayanlar, Kurumlar Vergisi tevkifatına tabi kazanç ve iratları nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettiren gerçek ve tüzel kişilerdir.

            Bu madde gereğince vergi tevkifatı yapanlar bir ay içinde nakden veya hesaben ödedikleri veya tahakkuk ettirdikleri kazanç ve iratlar ile bunlardan kestikleri Kurumlar Vergisi ‘ni müteakip ayın yirminci günü akşamına kadar bağlı  bulundukları vergi dairesine muhtasar beyanname ile bildirirler...” hükmü yer almıştır.

            Diğer taraftan 31/12/1997 tarih ve 23217 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakcılığına Engel Olma Anlaşması” 19/12/1997 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, anlaşma hükümlerinin 01/01/1998 tarihinden itibaren uygulanmaya başlayacağı belirtilmiştir.

            Söz konusu anlaşmanın “Gayrimaddi Hak Bedelleri” ni düzenleyen 12.nci maddesinde;

            1- Bir Akit Devlette doğan ve diğer akit Devletin bir mukimine ödenen gayrimaddi hak bedelleri hak bu diğer Devlette vergilendirilebilir.

            2- Bununla beraber, söz konusu gayrimaddi hak bedelleri, elde edildikleri Akit Devlette ve o Devletin mevzuatına göre de vergilendirilebilir; ancak gayrimaddi hak bedelinin gerçek lehdarı diğer Akit  Devletin bir mukimi ise bu şekilde alınacak vergi, 3.fıkranın (a) bendinde tanımlanan gayrimaddi hak bedelinin gayrisafi tutarının yüzde 10’unu ve 3.fıkranın (b) bendinde tanımlanan gayrimaddi hak bedelinin gayrisafi tutarının yüzde 5’ini aşmayacaktır.

            3- Bu maddede kullanılan “gayrimaddi hak bedelleri” terimi;

            a) Sinema filmleri, radyo-televizyon yayınlarında kullanılmak amacıyla üretilen filmler, bantlar ve diğer reprodüksiyon araçlarına ilişkin ödemelerde dahil olmak üzere edebi, artistik, bilimsel her nevi telif hakkının, patentin, alameti farikanın, desen veya modelin, planın, gizli formül veya üretim yönteminin veya sınai, ticari, bilimsel tecrübeye dayalı bilgi birikiminin kullanma imtiyazı veya kullanma hakkı veya satışı (verimliliğe, kullanıma veya tasarrufa bağlı olduğu takdirde) ile;

            b) Sınai, ticari veya bilimsel techizatın kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı karşılığında ödenen her türlü ödemeyi kapsar” hükümleri yer almaktadır.

            Bu hükümlere göre, adı geçen şirketin Amerika Birleşik Devletlerinde mukim olan bir firmadan, firmanın geliştirdiği eğitim sistemine ait “isim hakkı” ile  yine bu firmanın geliştirdiği müfredatı, pazarlama, metaryellerini bilgisayar yazılımlarını ve verdiği eğitimleri satın alması sonucunda yapılan ödemelerin “gayrimaddi hak” bedeli olarak kabul edilerek, bu ödemeler üzerinden Anlaşmanın 12.maddesinin 3/a fıkrası gereğince % 10 oranında kurumlar vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Söz konusu tevkifata ilişkin olarak bir ay içinde nakden veya hesaben ödenen veya tahakkuk ettirilen kazanç ve iratları ile bunlardan kestikleri kurumlar vergisini müteakip ayın yirminci günü akşamına kadar bağlı bulundukları vergi dairesine muhtasar beyanname ile bildireceklerdir.

            Anlaşma hükümlerinin uygulanabilmesi için, söz konusu teşebbüsün Amerika Birleşik Devletlerinde tam mükellef olduğunun ve tüm dünya kazançları üzerinden bu ülkede vergilendirildiğinin Amerika Birleşik Devletleri yetkili makamlarından alınacak bir belge ile tevsik edilmesi ve bu belgenin aslı ile birlikte Türkçe tercümesinin Noterce veya Türk Konsolosluklarından tasdikli birer örneğinin vergi sorumlularına ve ilgili vergi dairesine ibrazı gerekmektedir.

            Bilgi edinilmesini arz ederim.