T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı  : B.07.1.GİB.4.34.16.01/KVK-8/12-

Konu:  Gayrimenkul satışı nedeniyle

            KVK.8/12.maddesinde yer alan

            istisnadan yararlanıp

            yararlanılamayacağı hk.

İlgi :      …./08/2005 tarih ve 2005/……….. sayılı yazınız.

            İlgide kayıtlı dilekçenizde kooperatifinizin aktifinde kayıtlı arsayı kooperatif ortağı veya üçüncü bir kişiye satmanız halinde Kurumlar Vergisi Kanunu’nun Geçici 28.maddesinde yer alan istisnadan yararlanıp yararlanamayacağınızı sormaktasınız.

            Bilindiği üzere, 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun Geçici 28.maddesinin uygulaması 31/12/2004 tarihinde sona ermiştir.

            Bu madde yerine, 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 8.maddesinin 12.bendi (Bu bent 01/01/2005 tarihinden geçerli olmak üzere 31/12/2004 (3.Mük.) tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 5281 sayılı Kanun’un 31.maddesiyle eklenmiştir.

            “Kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile gayrimenkullerinin satışından doğan ve sermayeye eklenmesine karar verilen kazançları.

            Sermayeye ilave edilme işleminin satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar gerçekleştirilmesi şarttır. Vadeli satış halinde, ilk yapılan tahsilatın iştirak hissesi veya gayrimenkulün maliyet bedeline ilişkin olduğu kabul edilir. Bu süre içinde sermayeye eklenmeyen kazanç kısmı için uygulanan istisna dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziya uğramış sayılır. Bankalara borçlu durumda olanlar ile bunların kefillerinin bu borçlara karşılık bankalara devrettikleri gayrimenkul ve iştirak hisseleri ile bankaların alacaklarına karşılık iktisap ettikleri gayrimenkul ile iştirak hisselerinin satışında iki tam yıl süreyle elde tutulma şartı aranmaz. Bedelsiz olarak ya da rüçhan hakkı kullanılmak suretiyle itibari değeriyle iktisap edilen hisse senetlerinin iktisap tarihi olarak, sahip olunan eski hisse senetlerinin iktisap tarihi esas alınır. Menkul kıymet veya gayrimenkul ticareti ile uğraşan kurumların bu amaçla ellerinde bulundurdukları değerlerin satışından elde ettikleri kazançlar istisna kapsamı dışındadır.

            Tam mükellef sermaye şirketleri dışındaki kurumlar ile dar mükellef kurumlarda, satıştan doğan kazancın sermayeye ilave edilmesi şartı aranmaz, bu kazançlar özel bir fon hesabında tutulur. Sermayeye eklenen veya fon hesabında tutulan kazançların beş yıl içinde; herhangi bir suretle işletmeden çekilmesi, dar mükellef kurumlar tarafından yurt dışına transfer edilmesi veya bu süre içinde işletmelerin tasfiyesi (devir, birleşme ve bölünme halleri hariç) halinde, bu kazançlar o yılın kazancı sayılarak vergiye tabi tutulur.” hükmü bulunmaktadır.

            Öte yandan, 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Mevzuu” başlıklı 1.maddesinde;

            “A) Sermaye Şirketleri

              B) Kooperatifler…”in kazançlarının Kurumlar Vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.

            Aynı Kanun’un 7.maddesinin 2362 sayılı Kanun’la değişik 16 numaralı bendinde, kooperatiflerin esas mukavelelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, idare meclisi başkan ve üyelerine kazanç üzerinden hisse verilmemesi, ihtiyat akçelerinin ortaklara dağıtılmaması ve münhasıran ortaklarla iş görülmesi şartlarının yazılı bulunması şartı ile kooperatifler (4369 sayılı kanunun 81/D-7 maddesiyle değiştirilen parantez içi hüküm) (Esas mukavelelerinde yukarıdaki şartlar mevcut olmakla beraber fiilen bu kayıt ve şartlara uymayan kooperatifler ile faaliyette geçen üst kuruluşlara girmeyen kooperatifler muafiyetten yararlanamaz.) Kurumlar Vergisi’nden muaf tutulacakları hükme bağlanmıştır.

            Bu hükümlere göre, kooperatifinizin Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 7/16.maddesinde yer alan şartlara haiz olması ve fiiliyatta da bu şartlara riayet etmesi halinde kurumlar vergisinden muaf tutulması gerekmektedir.

            Ayrıca, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 8/12.maddesinde yer alan istisnadan yararlanabilmesi için arsaların Medeni Kanunun 705.maddesi gereğince kooperatif adına tapuya tescil edilmiş olması gerekmektedir.

            Öte yandan, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeler Kanunu’nun 18.maddesinin üçüncü fıkrasında, katılımcılara tahsis veya satışı yapılan arsaların hiçbir şekilde tahsis amacı dışında kullanılamayacağı, bu arsaların katılımcıları ve mirasçıları tarafından borcun tamamı ödenmeden ve tesis üretme geçmeden satılamayacağı, devredilemeyeceği ve temsil edilemeyeceği ve bu hususun da tapuya şerh edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

            Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, kooperatif  aktifinde kayıtlı Organize Sanayi Bölgesi içinde olan arsanın 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’nun 18.maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tahsis amacı dışında kullanılması bu arsa için katılımcıları ve mirasçıları tarafından tesis üretime geçmeden satılması mümkün olmadığından, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 8/12.maddesinde yer alan istisnadan yararlanmanız mümkün bulunmamaktadır.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.