|
T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.16.01/KVK-7/16-
Konu: Kooperatifin arsasının kamulaş-tırılması neticesinde alınan bedelin kurumlar vergisine tabi olup, olmayacağı hk.
İlgi: …./10/2005 tarihli dilekçeniz.
İlgide kayıtlı dilekçenizde, kooperatifinize ait iki arsanın …./08/2005 tarihinde İl Özel İdare Müdürlüğü tarafından kamulaştırılması kararı alındığını, kamulaştırma bedelinin maliyet değeri ve Belediyece takdir edilen vergi değerinin altında olduğunu belirterek, kamulaştırma bedelinin ortaklara dağıtılması neticesinde vergilendirme olup, olmayacağı hakkında görüşümüz sorulmaktadır. 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 7.maddesinin 2362 sayılı Kanun’la değişik 16 numaralı bendinde, kooperatiflerin esas mukavelelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, idari meclisi başkan ve üyelerine kazanç üzerinden hisse verilmemesi, ihtiyat akçelerinin ortaklara dağıtılmaması ve münhasıran ortaklarla iş görülmesi şartlarının yazılı bulunması şartıyla kooperatifler (4369 sayılı kanunun 81/D-7 maddesi ile değiştirilen parenteziçi hüküm) (Esas Mukavelelerinde Yukarıdaki Şartlar Mevcut olmakla beraber fiilen bu kayıt ve şartlara uymayan kooperatifler ile faaliyete geçen üst kuruluşlara girmeyen kooperatifler muafiyetten faydalanamaz.) Kurumlar vergisinden muaf tutacakları hükme bağlanmıştır. Ancak, dilekçenin tetkikinde kooperatifin bir üst birliğe üye olmadığı anlaşıldığından kooperatifin kurumlar vergisine tabi tutulması gerekmektedir. Diğer taraftan aynı kanunun (199 sayılı kanunun 11.maddesiyle değişen) 13.maddesinde; kurumlar vergisi, birinci maddede yazılı mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanır. Safi kurum kazancının tespitinde gelir vergisi kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır. Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 75.maddesinde, sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.” denilmiş olup, yine maddenin 2.bendinde ise “iştirak hisselerinden doğan kazançlar (limited şirket ortaklarının, iş ortaklıkları ortaklarının ve komanditerlerin kar payları ile kooperatiflerin dağıttıkları kazançlar bu zümreye dahildir. Kooperatiflerin ortakları ile yaptıkları muamelelerden doğan karların ortaklara, kooperatifle yaptıkları muameleler nispetinde tevzii, kazanç dağıtımı sayılmaz.) Adi komandit şirketlerde komanditerlerin kar payları, şirket karının ilişkin bulunduğu takvim yılında elde edilmiş sayılır.” hükümleri yer almaktadır. Yine Gelir Vergisi Kanunu’nun “Beyanname Verilmeyen Haller” başlıklı 86.maddesinin 1/C bendinde “vergiye tabi gelir toplamının [(a) ve (b) bentlerinde belirtilenler hariç] 103.maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarın (2005 yılı için 15.000.000.000 TL.) aşmaması koşuluyla Türkiye’de tevkifata tabi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratlarından ibaret ise” yıllık beyanname verilmeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu hüküm ve açıklamalara göre, kooperatifiniz üst birliğe üye olmadığından kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilip, kamulaştırmadan elde edilen kazancın kurumlar vergisine tabi tutulması gerekmektedir. Ayrıca, Kurumlar Vergisine tabi tutulan söz konusu kazancın ortaklara dağıtımı halinde Gelir Vergisi Kanunu’nun 94.maddesinin 6-b bendi uyarınca % 10 oranında kar payı stopajı yapılacaktır. Diğer taraftan, kooperatifin elde ettiği karın üyelerine dağıtılması durumunda dağıtılacak bu tutarlar Gelir Vergisi Kanunu 75/2.maddesine göre menkul sermaye iradı olarak değerlendirileceğinden üyeler tarafından elde edilen kar paylarının 2005 yılı için (15.000.000.000 TL.) aşması halinde Gelir Vergisi Beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. |