T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı  : B.07.1.GİB.4.34.16.01/KVK-25-

Konu:  Öz sermaye enflasyon olumlu

           farkların üzerinden geçici vergi

           hesaplanıp hesaplanmayacağı hk.

İlgi :      sayılı     dilekçeniz.

            İlgide kayıtlı dilekçenizde, enflasyon düzeltmesi sonucu özsermaye kalemlerinde meydana gelen olumlu farkların ortaklara ödenmesine karar verildiğini ve söz konusu olumlu farkların dağıtımı esnasında kurumlar vergisine tabi tutulacağını belirtilip, geçici vergi hesaplanıp hesaplanmayacağını sormaktasınız.

            Bilindiği üzere, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun, kurumlar vergisi ve geçici oranı başlıklı 25.maddesinde, (4369 sayılı Kanunun 57.maddesiyle değişen fıkra) Kurumlar vergisi, bu Kanuna göre tespit olunan kurum kazancından % 30 oranında alınır.

            Kurumlar vergisi mükellefleri, cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere, Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120.maddesinde belirtilen esaslara göre kurumlar vergisi oranında geçici vergi öderler.”hükmü bulunmaktadır.

            Yine Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici Vergi Başlıklı Mükerrer 120.maddesinde;

            “Ticari kazanç sahipleri (basit usulde vergilendirilenler hariç) ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre (indirim ve istisnalar ile Vergi Usul Kanunu’nun değerlemeye ait hükümleri de dikkate alınarak) belirlenen ilgili hesap döneminin (2000/1514 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişen ibare-Yürürlük: 01/01/2001) üçer aylık kazançları (42.madde kapsamına giren kazançlar ile noterlik görevini ifa ile mükellef olanların bu işlerden sağladıkları kazançlar hariç) üzerinden, 103.maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici vergi öderler. Geçici vergi matrahının hesaplanmasında dönem sonu mal mevcutları, kayıtlar üzerinden tespit edilebilir.

            Öte yandan, Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesinin 5 numaralı bendinin 5. paragrafında;

            “Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tabi tutulur. Ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon fark hesapları kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir, bu işlem kar dağıtımı sayılmaz.” denilmektedir.

            5024 sayılı Kanunun 5. maddesiyle Vergi Usul Kanununa eklenen geçici madde 25’in 9. bendinde;

            g) 31/12/2003 tarihli bilançonun düzeltilmiş aktif toplamından düzeltilmiş sermaye, düzeltilmiş hisse senetleri ihraç primleri ve düzeltilmiş hisse senedi iptal karları ile borç toplamının çıkarılması sonucu bulunan fark geçmiş yıllar kar/zararı hesabında gösterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl karı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl zararı ise zarar olarak kabul edilmez.

Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tabi tutulur.  (5228 sayılı Kanunun 11. maddesiyle değişen cümle) (01/01/2004 tarihinden geçerli olmak üzere) Ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir, bu işlemler kar dağıtımı sayılmaz.” hükmü bulunmaktadır.

            Yine Gelir Vergisi Kanunu’nun “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94. maddesinin 6/b bendinde;

            b) (4842 sayılı Kanunu’nun 12. maddesiyle değişen alt bent. Yürürlük; 24/04/2003) i) Tam mükellef kurumlar tarafından; tam mükellef gerçek kişilere, gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara ve bu vergilerden muaf olanlara dağıtılan, 75. maddenin ikinci fıkrasının (1),(2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kar paylarından (karın sermayeye eklenmesi kar dağıtımı sayılmaz) (2003/6577 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile % 10 Yürürlük;01/01/2004), tevkifat yapılır, hükmü bulunmaktadır.

            Bu hükümlere göre, enflasyon düzeltmesi sonucu öz sermaye kalemlerinde meydana gelen olumlu farkların 2005 yılında ortaklara dağıtımı kararı alınması nedeniyle, ortaklarınıza dağıtımı yapılan tutarlar, o yılın kazancı sayılacağından dağıtımın yapıldığı dönemde geçici vergi hesaplanması gerekmektedir. Dağıtımı yapılan tutarlar için kurumlar vergisi hesaplanacağı hususu tabiidir. Ayrıca, söz konusu olumlu farkların dağıtımı kar dağıtımı sayılacağından, dağıtım esnasında Gelir Vergisi Kanunu’nun 96/6-b-i bendi uyarınca % 10 oranında tevkifat yapmanız gerekmektedir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.