|
T.C.
İSTANBUL VALİLİĞİ
Sayı : B.07.4.DEF.0.34.ll/GVK-Mük-80-11055 Konu : Kat karşılığı iktisap edilen gayrımenkullerin satışından elde edilen gelirin vergilendirilmesi hk.
İLGİ : Tarihsiz dilekçeniz.
İlgide kayıtlı dilekçeniz incelenmiş olup aşağıdaki hususların belirtilmesine gerek duyulmuştur.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Değer artışı kazançları” başlıklı mükerrer 80. maddesinde; (4369 sayılı Kanunun 82/3-d maddesiyle 01.01.1999 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmış olup; 4783 sayılı kanunun 4. maddesiyle yeniden düzenlenmiştir.) (01.01.2003 tarihinden geçerli olmak üzere) hangi mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançların değer artış kazancı olacağı hükmü getirilmiş ve bunların neler olduğu da bentler halinde sıralanmıştır.
Öte yandan, söz konusu maddenin 6. bendinde, “iktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap edilenler hariç) 70.maddenin birinci fıkrasının (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek usulde vergiye tabi çiftçilerin zirai, istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dahil) ve hakların, iktisap tarihinden başlayarak dört yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar (kooperatifin ortaklarına bu sıfatları dolayısıyla tahsis ettikleri gayrimenkulleri tahsis tarihinde ortak tarafından satın alınmış sayılır.)
Bu maddede geçen “elden çıkarma” deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.
Bir takvim yılında elde edilen değer artış kazancının on milyar liralık kısmı gelir vergisinden müstesnadır…..” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, aynı kanunun “Safi değer artışı” başlıklı mükerrer 81. maddesinde de; (4369 sayılı kanunun 82/3-d maddesiyle 01.01.1999 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmış olup; 4783 sayılı kanunun 6. maddesiyle yeniden düzenlenmiştir.) (01.01.2003 tarihinden geçerli olmak üzere) değer artışından safi kazanç elden çıkarma karşılığında alınan para ve ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarından elden çıkarılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkartma dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçların indirilmesi suretiyle bulunur. Hasılatın ayın ve menfaat olarak sağlanan kısmının tutarı Vergi Usul Kanunu’nun değerleme ile ilgili hükümlerine göre tayin ve tespit olunur.
Maliyet bedelinin mükelleflerce tespit edilememesi halinde maliyet bedeli yerine, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre takdir komisyonlarınca tespit edilecek bedel kazancı bilanço veya işletme hesabı esasına göre tespit edilen işletmelerde ise son bilançoda veya envanter kayıtlarında gösterilen değer esas alınır.
……….
Mal ve hakların elden çıkarılmasında iktisap bedeli, elden çıkarılan mal ve hakların, elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere Devlet İstatistik Enstitüsü’nce belirlenen toptan eşya fiyat endeksindeki artış oranında artırılarak tespit edilir.” hükmü yer almaktadır.
Öte yandan 1955 yılında satın almak suretiyle iktisap etmiş olduğunuz arsanın üzerine kat karşılığı inşaat yapılması gayrımenkulün vasfını değiştireceği gibi inşa sonucu hisseniz karşılığı olan gayrimenkulün bağımsız bölümlerinin (daire, dükkan vb.) tapuya tescil veya fiilen teslim alınma tarihinin yeni bir iktisap olarak dikkate alınması gerekmektedir.
Bu hüküm ve açıklamalara göre halen inşaatı devam eden gayrımenkullerden hissenize düşecek olan 70 adet bağımsız bölümü iktisap tarihinden itibaren (tapuya adınıza tescil edilmesi veya fiilen tarafınıza teslim tarihi) 4 yıl içerinde satılması halinde elde edilen kazancın değer artış kazancı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan sözkonusu gayrimenkullerin aynı kişiye farklı tarihlerde veya farklı kişilere aynı tarihte satılması veya birbirini izleyen yıllarda satılması durumunda yapılan satışlar devamlı olarak gayrimenkul alım-satım işiyle uğraşıldığına karine teşkil edeceğinden elde edilen gelirin ticari kazanç olarak değerlendirilmesi, sözkonusu gayrimenkullerin bir defada aynı kişiye satılması durumunda ise değer artış kazancı olarak vergilendirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan elde edilen gayrımenkulün maliyet bedelinin, ticari kazanç kapsamında genel hükümlere göre, değer artış kazancı kapsamında elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere iktisap bedeline Devlet İstatistik Enstitüsünce belirlenen toptan eşya fiyat endeksi uygulanmak suretiyle artırılmış tutar olarak dikkate alınması gerekeceği hususu ise tabidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim. |