T.C.

İSTANBUL VALİLİĞİ

İl Defterdarlığı

Vasıtasız Vergiler Gelir Müdürlüğü

Sayı   : B.07.4.DEF.0.34.11/GVK-37-10715
Konu :  Yol denetiminde dur ihtarına uymayarak yoluna  devam eden trafik kayıtlarında hususi olarak kayıtlı minibüs nedeniyle mükellefiyet tesisi hk.

VERGİ DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜNE

İLGİ :   a).8.2004 tarih ve  sayılı yazımız.

            b) .8.2004 tarih ve  sayılı yazınız. 

            Daireniz mükelleflerinden  vergi numarasında kayıtlı tarafından Defterdarlığımıza verilen.8.2004 tarihli dilekçeye istinaden yapılan yazışma neticesinde ilgi (a) yazımıza cevaben alınan ilgi (b) yazınız incelenmiş olup aşağıdaki hususların açıklanmasına gerek duyulmuştur.

            Bilindiği üzere 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 46.maddesinde basit usulde ticari kazancın tespiti, 47 ve 48. maddelerinde ise basit usule tabi olmanın genel ve özel şartları hükme bağlanmıştır. 

Öte yandan, ticari ve sınai faaliyetlerin neler olduğu Türk Ticaret Kanununda yer almış olup, kara,deniz ve havada, nehir ve göllerde, yolcu veya eşya taşımanın ticari faaliyet olduğu belirtilmiştir.

Diğer taraftan,2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 3’ncü maddesinin c/4. fıkrasında kamyonetin tanımı yapılarak “izin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3500 Kg’ı geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır” denilmiştir. 

Ticari faaliyet bir tür emek sermaye organizasyonuna tabi olup, kazanç sağlama niyet ve kastının bulunup bulunmaması böyle bir organizasyon tarafından icra edilen faaliyetin “Ticari faaliyet” olma niteliğine etki etmemektedir. Ancak bir faaliyetin ticari faaliyet sayılabilmesi için, kazanç sağlama niyet ve kastı gerekmemekle birlikte faaliyeti icra eden organizasyonun bütün unsurları ile birlikte değerlendirildiğinde kazanç sağlama potansiyeline sahip olması gerektiği ortaya çıkmaktadır. 

Özel ihtiyaçlar için kullanılmaya elverişli olmakla beraber nakliyecilikte de kullanılabilecek minibüs, midibüs, kamyonet ve benzeri araç satın alınması, bu kişilerin nakliyecilik faaliyetinde bulunacaklarına ilişkin tek başına karine teşkil etmemektedir. Bu araçların nakliyecilik faaliyetinde kullanılması genel bir uygulama olup, özel durumların ayrıca kendi özelliği içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir. 

Yukarıda belirtilen Karayolları Trafik Kanunu hükümlerinde yer alan tanımdan da anlaşılacağı üzere minibüs, midibüs, kamyonet ve benzeri araçlar esas itibariyle nakliyecilik faaliyetinde kullanılabilecek araçlar olmakla beraber şahsi ihtiyaçlar veya ticari faaliyet niteliğinde olmayan bir kısım faaliyetler için de kullanılmaya elverişli araçlardır. Şahsi ihtiyaçları için veya diğer nedenlerle araç sahibi olanlarla ilgili olarak bu kişilerin bu araçla (ticari faaliyet dışında) gelir getirici herhangi bir faaliyette bulunup bulunmadığı, zirai faaliyetinin olup olmadığı gibi hususların gözönünde bulundurularak gerekli araştırma ve incelemenin yapılması, söz konusu araçların ticari faaliyetlerde kullanıldığının tespiti halinde mükellefiyet tesisi, aksi halde araç sahibinin beyanına itibar edilmesi icap etmektedir. Hiçbir araştırma ve inceleme yapılmaksızın sadece minibüs, midibüs, kamyonet veya benzeri bir taşıt satın alınmasının ticari faaliyette bulunulması için yeterli olduğu varsayımına dayanılarak mükellefiyet tesisi yoluna gidilmemesi gerekmektedir. 

            Bu hüküm ve açıklamalara göre trafik kayıtlarında hususi olarak tescil ettirilen minibüsü ile Özel Yoklama Yetki Belgeli Memurlar ile görevli trafik polisinin dur ihtarına uymayarak yoluna devam eden adı geçen hakkında re’sen tesis edilen mükellefiyetin ticari faaliyette bulunduğuna ilişkin tespit bulunmaması ve dur ihtarına uymayarak yoluna devam etmesinin de bir tespit olarak değerlendirilemeyeceği nedeniyle hakkında yapılan tarhiyatlarla birlikte terkini gerekmektedir. 

            Ancak ticari faaliyete elverişli söz konusu araç nedeniyle ticari faaliyetle iştigal edildiğinin tespiti halinde yeniden mükellefiyet tesisi cihetine gidilmesinin gerekeceği hususu ise tabiidir.